Postanowienie NSA z 19 września 2006 r., II OZ 893/06

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 19 września 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. S. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 maja 2006 r., sygn. akt II SA/Rz 676/03 w przedmiocie wezwania do uiszczenia opłaty kancelaryjnej

Sprawa

w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 27 marca 2003 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego postanawia oddalić zażalenie

Skład

Sędzia NSA Roman Hauser przewodniczący

Uzasadnienie

II OZ 893/06

Zarządzeniem z dnia 17 maja 2006 r., sygn. akt II SA/Rz 676/03 Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wezwał do uiszczenia opłaty kancelaryjnej 100 zł od uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 maja 2005 r. sygn. akt II SA/Rz 676/03.

W zażaleniu na to zarządzenie skarżąca reprezentowana przez adwokata wniosła o jego uchylenie w całości i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym w kwocie 146, 40 zł. Zaskarżonemu zarządzeniu zarzuciła naruszenie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.) przez przyjęcie, iż skarżąca nie jest zwolniona od ponoszenia opłat sądowych. Skarżąca zaznaczyła, iż w uzasadnieniu postanowienia z dnia 18 października 2005 r., przyznającego jej prawo pomocy przez ustanowienie adwokata, sąd wskazał, że spełnia przesłanki określone w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., na podstawie, którego to przepisu, przyznanie prawa pomocy następuje w zakresie całkowitym. Zdaniem skarżącej z uwagi na to, iż Sąd w sentencji postanowienia nie określił, czy przyznaje jej prawo pomocy w zakresie częściowym, czy całkowitym, to uwzględniając niejasną treść uzasadnienia należy tłumaczyć jego brzmienie na korzyść skarżącej, a więc uznać, że spełnia ona warunki dla zwolnienia w zakresie całkowitym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) osobie fizycznej może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast w świetle art. 246 § 1 pkt 2 w/w ustawy stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Należy przy tym zauważyć, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od generalnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tą zasadą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 p.p.s.a.). Do kosztów sądowych należą m.in. opłaty sądowe, na które składają się wpis i opłata kancelaryjna (art. 211 i 212 § 1 p.p.s.a.).

Postanowieniem z dnia 23 września 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie zwolnił skarżącą od uiszczania wpisu od wniesionej skargi i oddalił wniosek o ustanowienie adwokata. Natomiast postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 18 października 2005 r. przyznano skarżącej prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można zgodzić się z wywodami zażalenia, iż z uwagi na treść uzasadnienia w/w postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie jest jasne czy Sąd I-instancji przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, czy całkowitym. Analiza zarówno sentencji, jak i w uzasadnienia omawianego postanowienia z dnia 18 października 2005 r. pozwala bowiem na stwierdzenie, iż w tym orzeczeniu wyraźnie wskazano, że przyznaje się skarżącej prawo pomocy przez jedynie poprzez ustanowienie adwokata (a więc w zakresie częściowym). Natomiast zawarte w uzasadnieniu zdanie, że skarżąca spełnia przesłanki określone w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jest w oczywisty sposób sprzeczne z sentencją i pozostałą częścią uzasadnienia tego postanowienia (co wskazuje, że być może wynika ono z oczywistej omyłki pisarskiej) i nie może oznaczać, iż skarżącej przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym. W orzecznictwie przyjmuje się, iż podstawowe znacznie ma sentencja orzeczenia, a uzasadnienie może być jedynie pomocne przy interpretacji tej sentencji. Uzasadnienie jest bowiem jedynie sprawozdaniem zawierającym zwięzłe przedstawienie stanu sprawy i podniesionych we wniosku argumentów, wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz wyjaśnienie tej podstawy. Oznacza to, iż czynność procesowa sporządzenia pisemnego uzasadnienia, dokonywana już po rozstrzygnięciu sprawy i mająca sprawozdawczy charakter, sama przez się nie może wpływać na to rozstrzygnięcie jako na wynik rozpoznanej sprawy.

Z uwagi na powyższe Sąd na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.