Postanowienie NSA z 22 września 2010 r., II OZ 897/10

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu [...] września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] lipca 2010 r., sygn. akt II SA/Ke 406/10 o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie cakowitym i ustanowienie radcy prawnego

Sprawa

w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] maja 2010 r. znak: [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia: oddalić zażalenie

Skład

Sędzia NSA Krystyna Borkowska

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, po rozpoznaniu wniosku K. S. o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, nie uwzględnił wyżej wymienionego wniosku.

W uzasadnianiu wyżej wymienionego postanowienia Sąd I instancji powołując się na brzmienie art. 241 § 1 i art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stwierdził, że przedstawione przez wnioskodawczynię okoliczności nie pozwalają na przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Skarżąca nie wykazała bowiem w należyty sposób, iż znajduje się w sytuacji materialnej, która kwalifikuje ją do przyznania prawa pomocy.

Powołując się na treść złożonego przez K. S. formularza Sąd uznał, że jej sytuacja finansowa nie daje przesłanek do pozytywnego rozpoznania jej wniosku. W ocenie Sądu skarżąca nie znajduje się w sytuacji materialnej, która uzasadnia przyznanie prawa pomocy. Z formularza wniosku wynika, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem i ich dochód miesięczny z tytułu wynagrodzenia za pracę i emeryturę wynosi łącznie 4367 zł. brutto. Wspólnie spłacają kredyt hipoteczny na zakup domu w wysokości 1200 zł. miesięcznie. Na ich majątek składa się dom o pow. 58 m2.

Od powyższego postanowienia K. S. wniosła zażalenie.

W uzasadnieniu zażalenia podniosła, że Sąd błędnie uznał, iż otrzymywane przez nią wynagrodzenie w kwocie 1317 zł. brutto jest wysokie. Dodała też, że na utrzymaniu ma troje dzieci w wieku szkolnym, których utrzymanie jest bardzo drogie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje

Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, ma służyć podmiotom najuboższym, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym ograniczałaby faktycznie drogę do sądu.

Sąd rozpatrując tego rodzaju wniosek, z jednej strony bierze pod uwagę obciążenia finansowe wnioskodawcy, z drugiej strony możliwości finansowe.

O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie" nakładające na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia, ale formułujące obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Oficyna Wydawnicza VERBA s.c., Lublin 2003, s. 117). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa dotycząca okoliczności z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek (por. J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, komentarz, wyd. prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2004, s. 319).

Podzielić należy stanowisko Sądu I instancji, że K. S. nie wykazała iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Z treści przedstawionego przez nią formularza wynika, że jest ona właścicielką domu i wspólnie z mężem osiąga dochód w kwocie 4 367 zł. Spłacana miesięcznie rata kredytu nie jest tego rodzaju, aby w znacznym stopniu ograniczała jej środki do życia.

Trafnie zatem przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny, że skarżąca jest w stanie uiścić wpis sądowy w kwocie 100 zł. bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny.

Skarżąca nie wykazała również, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru, oraz, że brak profesjonalnej pomocy prawnej mógłby pozbawić ją możliwości obrony swoich praw.

Niniejsza sprawa dotyczy wymeldowania z pobytu stałego, które to sprawy nie są tak skomplikowane pod względem prawnym, aby wymagały profesjonalnej pomocy prawnej. Tym bardziej, że - jak trafnie zauważył Sąd I instancji - treść art. 134 § 1 p.p.s.a. jak i art. 140 p.p.s.a. nakłada na Sąd obowiązek rozstrzygania danej sprawy pod względem zgodności zaskarżonej decyzji z prawem bez względu na zarzuty i wnioski zawarte w skardze. Niezależnie od tego, podnieść należy, że art. 140 § 1 p.p.s.a nakłada na Sąd obowiązek udzielania stronie działającej bez adwokata lub radcy prawnego wskazówek co do sposobu wnoszenia środka odwoławczego.

Uwzględniając powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 par. 2 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.