Uzasadnienie
Wspólnota Mieszkaniowa [...] w K. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] lipca 2016 r. znak [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] grudnia 2015 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym i instalacjami wewnętrznymi na działkach nr [...] przy ul. [...] w K., wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Na uzasadnienie wniosku strona skarżąca podniosła, iż realizacja przez inwestora udzielonego mu pozwolenia na budowę może doprowadzić do powstania nieodwracalnych następstw. Wiązać się będzie z koniecznością likwidacji dużej ilości drzew i krzewów, a następnie poczynienia bardzo głębokich wykopów, które mogą zagrozić stabilności nieruchomości sąsiedniej. Po rozpoczęciu inwestycji podjęcie działań mających na celu przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego będzie niemożliwe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, postanowieniem z dnia 7 grudnia 2016 r. na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), - dalej p.p.s.a., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że to nie strona skarżąca jest inwestorem w sprawie, w związku z czym ewentualny nakaz rozbiórki przedmiotowego obiektu i związane z nim koszty, obciążają inwestora i tym samym nie mogą w żadnej mierze wywołać niebezpieczeństwa wyrządzenia stronie skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w stosunku do niej.
Sąd podkreślił, że celem instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest jedynie tymczasowe ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania skargi przez sąd administracyjny, a nie ocena legalności tego aktu, czy dokonywanie ustaleń faktycznych. Zgodnie z 35 a pkt 1 Prawa Budowlanego w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję o pozwoleniu na budowę wstrzymanie wykonania tej decyzji na wniosek skarżącego sąd może uzależnić od złożenia przez skarżącego kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora z powodu wstrzymania wykonania decyzji. Instytucja ta stanowi więc środek, który ma na celu przede wszystkim wyeliminowanie skarg składanych wyłącznie z zamiarem opóźnienia realizacji zamierzenia inwestycyjnego, gdyż postanowienie wstrzymujące wykonanie decyzji o pozwoleniu na budowę może stanowić dużą dolegliwość przede wszystkim dla inwestora, mogącą spowodować większą szkodę niż szkoda, jaka może wyniknąć z kontynuowania robót budowlanych prowadzonych na podstawie zaskarżonej decyzji.
Wspólnota Mieszkaniowa ul. [...] w K. pismem z dnia 19 grudnia 2016 r. złożyła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 grudnia 2016 r. zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez niewłaściwą ocenę, że w przedmiotowym przypadku nie zaistniały okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy podjęcie przez inwestora działań zmierzających do wykonania zaskarżonej decyzji powoduje powstanie skutków, których odwrócenie będzie niemożliwe.
G. W. (inwestor) w odpowiedzi na zażalenie wniósł o jego oddalenie oraz ewentualnie o zobowiązanie strony skarżącej do wpłaty kaucji w wysokości 900 000 zł na podstawie art. 35a ust. 1 Prawa budowlanego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo, że wykonanie aktu mogłoby wyrządzić znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego realizacja, na podstawie udzielonego pozwolenia na budowę, zamierzenia budowlanego prowadzi często do trwałej zmiany, chociaż na różną skalę, otoczenia tej inwestycji. W ramach rozpoznania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę Sąd nie ocenia jednak prawidłowości wydania tej decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem, ale to czy jej wykonanie, jeszcze przed prawomocnym jej skontrolowaniem może doprowadzić do sytuacji wyjątkowych, zagrażających chronionym dobrom skarżącej. Nie chodzi tutaj przy tym o niebezpieczeństwo wyrządzenia jakiejkolwiek szkody, ale takiej, która może przybrać znaczne rozmiary, a także o sytuację taką, w której powrót do stanu poprzedniego, zmienionej w sposób istotny i trwały rzeczywistości będzie w zasadzie niemożliwy lub będzie wymagał znacznych nakładów sił i środków.
O ile, zatem można przyjąć, że realizacja inwestycji w sąsiedztwie skarżącego będzie się wiązać z pewnymi niedogodnościami, o tyle nie można uznać, że okoliczności te, jak powyżej przytoczone, mają taki charakter, jaki wymagany jest przez art. 61 § 3 p.p.s.a. dla udzielenia skarżącemu ochrony tymczasowej. Specjalny charakter wstrzymania wykonania takiej decyzji został podkreślony przez ustawodawcę poprzez regulację zawartą w art. 35a ustawy - Prawo budowlane, zgodnie z którą sąd może uzależnić wstrzymanie wykonania decyzji od złożenia przez skarżącego kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora. Udzielenie przez sąd administracyjny ochrony tymczasowej nie może natomiast sprowadzać się do powstrzymania procesu inwestycyjnego w ogóle, a za zasadnością zastosowania takiej ochrony przemawiać będą tylko takie obiektywne okoliczności sprawy, które ze względu na negatywne i nieakceptowane prawem skutki, mogą powodować realne niebezpieczeństwa, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Dodatkowo skutki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji dotyczą przede wszystkim interesów inwestora. To inwestor przygotowując proces budowlany, na jego realizację korzysta często z zaciągniętych kredytów udzielanych przez instytucje finansowe, które uzależniają wypłatę kolejnych transz od stopnia zaawansowania wykonywanych robót budowlanych. W związku z tym ryzyko prowadzenia robót przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej przez Sąd ponosi jedynie inwestor i to na nim spoczywać będzie obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego w razie, gdyby okazało się, że w wyniku rozpoznania skargi zaskarżona decyzja zostanie uchylona.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 198 i art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.