Postanowienie NSA z 25 stycznia 2021 r., II OZ 9/21

Wydany

25 stycznia 2021 r.

Sąd

r. Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 25 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 18 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Ke 893/20 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu

Skład

Sędzia NSA Paweł Miładowski przewodniczący

Sprawa

w sprawie ze sprzeciwu A. P. i W. G. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] sierpnia 2020 r., znak: [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 18 listopada 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", odmówił na wniosek skarżącego W. G. przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu od zaskarżonej decyzji kasatoryjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K..

Sąd wskazał, że braku winy w niedochowaniu terminu nie może uzasadniać odebranie przesyłki urzędowej przez dorosłego domownika – jak twierdzi skarżący jego rodziców – i następnie jej nieprzekazanie adresatowi. Od strony postępowania zarówno sądowego, jak i administracyjnego należy wymagać zapobiegliwości przezorności staranności i dbałości w prowadzeniu swoich spraw. Dlatego też jeżeli skarżący zdecydował się na udział w takim postępowaniu, to winien tak zorganizować swoje sprawy, aby mógł skutecznie działać, w szczególności powinien zabezpieczyć się na wypadek otrzymania w czasie wyjazdu urlopowego korespondencji urzędowej, z doręczeniem której mogą łączyć się określone skutki procesowe. Dopuszczenie do tego, aby korespondencja urzędowa odbierana była przez osobę, która nie dawała gwarancji, że będzie pamiętać o poinformowaniu skarżącego o jej doręczeniu, świadczy o braku należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw przez skarżącego, który ponosi odpowiedzialność za błędy i zaniechania osób, które dokonały za niego odbioru korespondencji. Przywrócenie terminu z powodu błędu tej osoby otwierałoby możliwość każdorazowego powoływania się na zaniedbania innych osób w przypadku naruszania terminów procesowych.

Zażalenie na ww. postanowienie wniósł W. G., podnosząc zarzut naruszenia art. 87 § 2 p.p.s.a. przez nieuwzględnienie okoliczności przemawiających za zasadnością wniosku skarżącego o przywróceniu mu terminu na złożenie sprzeciwu. W ocenie skarżącego, okoliczność doręczenia korespondencji dorosłemu domownikowi w tej sprawie "w pełni ekskulpuje jego osobę i wbrew temu co twierdzi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach". Skarżący wykazał się zainteresowaniem sprawą (monitorował sprawę) i należytą starannością. Błędnym jest zatem cedowanie na jego sytuację prawną zaniechania domownika, który to odebrał kierowaną do niego korespondencję, w sytuacji gdy dorosły domownik, kwitujący odbiór nieadresowej do niego przesyłki posiada w swojej świadomości zobowiązanie jakie na nim ciąży, tj. poinformowanie adresata przesyłki o jej odebraniu. Ponadto całość sprawy ma miejsce w czasie pandemii, w czasie której zgodnie z zaleceniami należy ograniczyć kontakty społeczne w szczególności z osobami starszymi. Rodzice skarżącego są osobami w podeszłym wieku wobec tego należą do kręgu osób narażonych na ciężkie powikłania w przypadku zakażenia. Wobec czego oczywistym jest, iż skarżący musiał ograniczyć z nikim kontakt osobisty co również miało wpływ na uchybienie terminowi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie podlega uwzględnieniu.

Stosownie do treści art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Zgodnie natomiast z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. We wniosku tym strona zobowiązana jest do uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, w myśl art. 87 § 2 p.p.s.a.

Z powyższego wynika, że warunkiem dopuszczalności przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej jest uprawdopodobnienie przez stronę, że mimo swej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niej niezależne oraz istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej. Tylko w sytuacji, gdy strona dołożyła wszelkiej staranności i dbałości o swoje interesy, a niedopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody – w danych warunkach – nie do przezwyciężenia, można uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu, a zatem nie wypełnił dyspozycji art. 87 § 2 p.p.s.a. Istotne w okolicznościach niniejszej sprawy jest bowiem to, że zaskarżona decyzja została przesłana na adres skarżącego i doręczona wobec nieobecności adresata przesyłki dorosłemu domownikowi, a w tym przypadku rodzicowi. Zatem, wobec prawidłowego doręczenia decyzji, zgodnie z art. 43 K.p.a., nie można przyjąć, by brak przekazania przez dorosłego domownika przesyłki zawierającej decyzję i tym samym zwłoka w złożeniu sprzeciwu, nastąpiła bez winy skarżącego. Wskazać należy, że dorosły domownik, odbierając przesyłkę zawierającą decyzję podjął się jej przekazania skarżącego. Jak wskazywano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, strona będzie ponosić konsekwencje, jakie wynikają z doręczenia pisma nawet wówczas, gdy pismo jest doręczane podczas jej nieobecności w miejscu zamieszkania (por. postanowienia NSA z 10 marca 2009 r., I OZ 174/09; z 25 lutego 2011 r., II FZ 60/11; z 25 listopada 2011 r., II FZ 623/11). Dla tej oceny nie mają znaczenia okoliczności wskazane w zażaleniu wskazujące na podeszły wiek dorosłego domownika i ogłoszony stan epidemii. Sama w sobie okoliczność, że dorosły domownik jest w podeszłym wieku nie usprawiedliwia tego, że zapomniał o przekazaniu przesyłki pocztowej; zaś ogłoszony stan epidemii nie uprawdopodobnia braku winy w uchybieniu terminu skoro skarżący zamieszkują razem z dorosłym domownikiem pod wspólnym adresem. Co zaś istotne wskazywane okoliczności związane z doręczeniem zastępczym zaskarżonej decyzji dorosłemu domownikowi związane były z wyjazdem urlopowym skarżącego, który, mając świadomość podeszłego wieku dorosłego domownika i stanu epidemii, nie podjął stosownych działań celem zabezpieczenia swoich interesów procesowych. Ma zatem rację Sąd I instancji, że od strony postępowania należy wymagać zapobiegliwości przezorności staranności i dbałości w prowadzeniu swoich spraw. Gdyby strona skarżąca uprawdopodobniła, że to z przyczyn niezależnych od odbiorcy korespondencji, jego choroby lub nadzwyczajnej sytuacji, która sprawiła, że nie mógł on jej przekazać lub mylnie poinformował o dacie jej doręczenia, wtedy można by uznać taką sytuację za niezależną od strony skarżącej i uzasadniającą przywrócenie terminu.

W tym stanie rzeczy Sąd I instancji zasadnie oddalił wniosek o przywrócenie uchybionego terminu uznając, iż skarżący nie uprawdopodobnili, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez jego winy. Tym samym w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka ustanowiona w art. 86 § 1 p.p.s.a., warunkująca przywrócenie uchybionego terminu, a postanowienie Sądu I instancji odpowiada prawu.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.