Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 20 lipca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił I.S. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia w sprawie ze skargi I.S. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] października 2009 r. w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia.
Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uzupełnił wyrok z dnia 22 kwietnia 2010 r. sygn. akt IV SA/Po 949/09 wydany w sprawie ze skargi I.S. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] października 2009 r. w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Odpis postanowienia doręczono skutecznie pełnomocnikowi skarżącej, która - działając w imieniu skarżącej - w przewidzianym ustawą terminie skierowała do Naczelnego Sądu Administracyjnego - za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - zażalenie na postanowienie z dnia 1 czerwca 2010 r.
Zarządzeniem z dnia 23 czerwca 2010 r. Sąd I instancji wezwał pełnomocnika skarżącej do usunięcia braków formalnych zażalenia, poprzez nadesłanie opłaconego pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Wezwanie doręczono na wskazany w aktach adres pełnomocnika w dniu 29 czerwca 2010 r. Z treści załączonego do akt zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że doręczenia dokonano do rąk K.S., która – co zostało potwierdzone własnoręcznym podpisem tej osoby – oświadczyła, że jest osobą uprawnioną do odbioru przesyłki. Pomimo upływu wskazanego w wezwaniu terminu, braku zażalenia nie usunięto. Natomiast w dniu 15 lipca 2010 r. pełnomocnik skarżącej wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia, podnosząc, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych doręczone zostało do rąk osoby nieupoważnionej, która jest pracownikiem zarządcy budynku.
Odmawiając przywrócenia terminu Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że od dnia zgłoszenia swojego udziału w sprawie, cała korespondencja kierowana w toku postępowania sądowoadministracyjnego do pełnomocnika skarżącej, podejmowana była wyłącznie przez K.S. – która oświadczała doręczycielowi, że jest osobą uprawnioną do odbioru przesyłek. Pełnomocnik nigdy wcześniej nie kwestionował tych doręczeń.
Sąd I instancji przyjął, że również w dniu 29 czerwca 2010 r. doręczenia dokonano skutecznie, bowiem na tym etapie postępowania i wobec okoliczności sprawy (uchybienie terminu procesowego) wiarygodność samego tylko twierdzenia, że K.S. jednak nie jest osobą uprawnioną do odbioru przesyłek budzi uzasadnione wątpliwości.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł działający w imieniu skarżącej pełnomocnik. Wyjaśniła, że wielokrotnie prosiła pracownika zarządcy budynku o nieodbieranie przesyłek, jednakże nie przyniosło to zamierzonego efektu. Nie kwestionuje wszystkich doręczeń, bowiem do tej pory nie było problemów z doręczeniem jej korespondencji. Podkreśliła również, że należycie dokonywała wszystkich czynności i jest to pierwsze tego typu uchybienie. Fakt, że wcześniej przesyłki przekazywano jej terminowo nie ma wpływu na to, że korespondencję doręczano osobie nieupoważnionej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści przepisu art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Dla takiej oceny konieczne jest nie tylko dokonanie analizy okoliczności podnoszonych przez stronę, lecz również całości okoliczności sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Podkreślenia wymaga, że strona w postępowaniu reprezentowana jest przez fachowego pełnomocnika, któremu co do zasady stawia się wyższe wymagania i który powinien mieć świadomość negatywnych skutków jakichkolwiek zaniedbań procesowych. Argument, że przesyłka została doręczona osobie nieuprawnionej, które nie tylko nie podjęła się przekazania przesyłki, ale również dokonała tego po terminie, nie zasługuje na uwzględnienie. Jeżeli pełnomocnik, jak sam twierdzi, miał świadomość, że wbrew jego woli przesyłki były odbierane przez nieupoważnionego pracownika zarządcy budynku, to powinien był zadbać o to, żeby przesyłki odbierała osoba upoważniona lub żeby były doręczane na adres skrytki pocztowej. W odmiennej sytuacji narazi się na zarzut niedochowania należytej staranności, co wyklucza przyjęcie, że terminu nie dochowano bez winy strony.
Ponadto oświadczenia pełnomocnika są całkowicie nieuprawdopodobnione. Z jednej strony Sąd I instancji dysponował prawidłowo sporządzonym i prawidłowo wypełnionym drukiem zwrotnego potwierdzenia odbioru korespondencji, na którym umieszczono nie tylko datę i podpis osoby odbierającej przesyłkę, ale również pieczątkę "pełnomocnik" oraz deklarację przekazania listu odbiorcy. Z drugiej zaś, pełnomocnik nie przedstawił nawet oświadczenia pracownika zarządcy potwierdzającego podnoszone we wniosku i zażaleniu okoliczności. W tej sytuacji Sąd I instancji zasadnie uznał, że stronie nie można przypisać braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia i odmówił przywrócenia terminu.
Z powyższych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.