Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2004 r., sygn. akt II SA/Sz 424/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę Z. S. na uchwałę Rady Gminy Postomino z dnia 26 lutego 2004 r. w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego, a postanowieniem z dnia 25 stycznia 2005 r., sygn. akt OSK 1656/04, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił złożoną przez skarżącego skargę kasacyjną od tego postanowienia.
We wniosku z dnia 31 stycznia 2005 r., przekazanym Sądowi przez Radę Gminy Postomino w dniu 8 lutego 2005 r., Z. S. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na wskazaną wyżej uchwałę. Wniosek ten uzasadnił brakiem uzyskania od Przewodniczącego Rady Gminy Postomino właściwego pouczenia o trybie i terminie odwołania się od przedmiotowej uchwały.
W piśmie procesowym z dnia 8 lutego 2005 r. Rada Gminy Postomino wniosła o oddalenie wniosku jako nie spełniającego wymogów przewidzianych w art. 87 § 1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2005 r., sygn. akt II SA/Sz 534/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi na przedmiotową uchwałę. W uzasadnieniu podniósł, iż zgodnie z art. 87 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W ocenie Sądu, wniosek skarżącego złożony został z uchybieniem tego terminu. Sąd I instancji wskazał, iż z treści wniosku wynika, że Z. S. pozostawał w błędzie co do interpretacji przepisów regulujących termin do wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Mając to na uwadze uznał, że przyczyna do wniesienia skargi ustała z dniem 27 sierpnia 2004 r. W tym bowiem dniu stronie doręczone zostało postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 sierpnia 2004 r., odrzucające jego przedwcześnie wniesioną skargę, z którego skarżący dowiedział się, że uchybił terminowi do wniesienia skargi oraz w jaki sposób termin ten należy liczyć.
W tym stanie rzeczy Sąd I instancji uznał, że 7-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu upłynął z dniem 3 września 2004 r., a zatem wniosek skarżącego złożony za pośrednictwem organu, a sporządzony 31 stycznia 2005 r., jest spóźniony. Jako podstawę podjętego rozstrzygnięcia, Sąd wskazał art. 88 w związku z art. 87 § 1 i art. 86 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W zażaleniu na przedmiotowe postanowienie Z. S., zarzucając Sądowi naruszenie art. 87 § 1 i art. 88 oraz art. 168 § 1 i art. 170 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 35 § 1 i 3 Kpa oraz art. 7, art. 87 ust. 1 i art. 176 ust. 1 Konstytucji RP i art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolnościach, wniósł o jego uchylenie i przywrócenie terminu do wniesienia skargi na uchwałę Rady Gminy Postomino z dnia 26 lutego 2004 r. W uzasadnieniu wskazał, iż w sytuacji, gdy nie zgadzał się z wyrażonym w postanowieniu z dnia 19 sierpnia 2004 r. poglądem Sądu I instancji o złożeniu przez niego skargi przed terminem, miał prawo zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania sądowego zaskarżyć to postanowienie do Sądu II instancji bez niekorzystnych dla siebie skutków prawnych i ewentualny wniosek o przywrócenie terminu złożyć po prawomocnym rozstrzygnięciu sprawy przez ten Sąd.
Zauważył, iż w świetle poglądów doktryny, zażalenie na postanowienie o odrzuceniu środka zaskarżenia i wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia, nawzajem się wykluczają. Jeżeli więc strona twierdzi, że nie uchybiła terminowi to powinna wnieść zażalenie, a nie składać wniosek o przywrócenie terminu. W razie nieuwzględnienia zażalenia strona może bowiem złożyć wniosek o przywrócenie terminu. W takim przypadku termin tygodniowy przewidziany w art. 169 § 1 kpc biegnie dopiero od chwili doręczenia postanowienia Sądu II instancji oddalającego zażalenie.
Skarżący wskazał, iż w niniejszej sprawie nie czekał już na doręczenie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego. Dodatkowo skarżący przytoczył argumenty, które w jego ocenie świadczą o braku poprawności rozstrzygnięcia Sądu w przedmiocie odrzucenia skargi. Przypomniał również, iż organ gminy wbrew jego wnioskowi oraz art. 107 § 1 w związku z art. 1 pkt 2 Kpa, nie pouczył go o trybie i terminie wniesienia środka zaskarżenia wobec uchwały Rady Gminy, co tym bardziej uzasadnia przywrócenie terminu do zaskarżenia przedmiotowej uchwały.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Wskazać należy, iż zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do art. 87 § 1 powołanej ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Na podstawie art. 88 powołanej ustawy, sąd zobowiązany jest odrzucić wniosek spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny.
Z treści przytoczonego wyżej przepisu art. 87 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wyraźnie wynika, iż określony w nim termin siedmiu dni do wniesienia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu liczy się od dnia ustania przyczyny uchybienia temu terminowi.
W niniejszej sprawie, jak wynika z treści przedmiotowego wniosku i zażalenia przyczyną uchybienia przez Z. S. terminu do wniesienia skargi na uchwałę Rady Gminy Postomino była zastosowana przez niego niewłaściwa interpretacja przepisów regulujących termin do jej wniesienia. Wbrew też twierdzeniom skarżącego Przewodniczący Rady Gminy Postomino nie miał obowiązku pouczania o trybie i terminie wniesienia przedmiotowego środka zaskarżenia.
Mając zaś na uwadze charakter tej przeszkody podzielić należy stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi ustała w niniejszej sprawie z dniem 27 sierpnia 2004 r., tj. z dniem doręczenia skarżącemu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 sierpnia 2004 r., odrzucającego jego przedwcześnie wniesioną skargę. Z treści uzasadnienia tego postanowienia skarżący dowiedział się bowiem w jaki sposób należy liczyć w warunkach niniejszej sprawy termin do jej wniesienia.
Okoliczność, że skarżący zakwestionował zasadność stanowiska Sądu zaprezentowanego w przedmiotowym postanowieniu nie zmienia faktu, że w dniu zapoznania się z jego treścią, co należy domniemywać nastąpiło w dniu jego doręczenia, ustała przyczyna uchybienia terminu, gdyż skarżący uzyskał informacje niezbędne do prawidłowego wyliczenia początkowego i końcowego dnia terminu do wniesienia skargi na przedmiotową uchwałę.
W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że Sąd I instancji prawidłowo uznał, że 7-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu upłynął w niniejszej sprawie z dniem 3 września 2004 r., co oznaczało, że złożony za pośrednictwem organu wniosek skarżącego z dnia 31 stycznia 2005 r. był spóźniony.
W takiej sytuacji, Sądzie I instancji stosownie do unormowania wynikającego z art. 88 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, miał podstawę do odrzucenia wniosku skarżącego. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, pomimo powołania się na wskazany wyżej przepis jako na podstawę prawną podjętego rozstrzygnięcia, przedmiotowego wniosku nie odrzucił, lecz odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, iż wskazane uchybienie proceduralne stwierdzone niezależnie od zarzutów zażalenia nie czyni konicznym uchylenia zaskarżonego postanowienia. Podjęcie rozstrzygnięcia kasacyjnego tylko z tej przyczyny nie wpłynęłoby bowiem na sytuację skarżącego, stanowiłoby natomiast wyłącznie przejaw nadmiernego formalizmu.
Odnosząc się do podniesionych w zażaleniu argumentów skarżącego przemawiających w jego ocenie za przywróceniem terminu do wniesienia skargi, stwierdzić należy, iż nie są one zasadne. Zauważyć należy, że co do zasady do postępowania sądowoadministracyjnego nie mają zastosowania przepisy kodeksu postępowania cywilnego. Postępowanie to rządzi się bowiem własnymi regułami, które unormowane są w ustawie z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W postępowaniu o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie mogą być również rozpoznawane zarzuty podniesione wobec postanowienia Sądu I instancji o odrzuceniu skargi. Były one już bowiem przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z dnia 25 stycznia 2005 r., sygn. akt OSK 1656/04, oddalił skargę kasacyjną Z. S. wniesioną na przedmiotowe postanowienie.
W świetle powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.