Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 lutego 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1731/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek D. A. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Sławomira Antoniuka, Ewy Grochowskiej-Jung oraz Danuty Kani.
Sąd wskazał, że wymienieni wyżej sędziowie złożyli oświadczenia, iż nie są im znane żadne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności w sprawie. Oświadczyli również, że nie zachodzą podstawy do ich wyłączenia z mocy ustawy określone w art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". W ocenie Sądu pierwszej instancji, prawidłowość tych oświadczeń nie budzi żadnych wątpliwości.
Sąd powołując się na treść art. 19 i art. 20 P.p.s.a. wskazał, że twierdzenie strony, iż kolejny termin rozprawy został wyznaczony zbyt wcześnie, co wskazuje, że sędziowie orzekający nie zamierzają rzetelnie rozpoznać sprawy, jest nieuprawnione. Z akt rozpoznawanej sprawy, jak zauważył Sąd wynika bowiem, że skarżąca, pismem z dnia 23 listopada 2016 r., wystąpiła do Sądu z wnioskiem o odroczenie, wyznaczonego na dzień 23 listopada 2016 r., terminu rozprawy w niniejszej sprawie. Wcześniej skarżąca wnioskiem z dnia 06 września 2016 r. występowała o odroczenie terminu rozprawy wyznaczonego na dzień 07 września 2016 r. Skarżąca w treści ww. wniosku z dnia 23 listopada 2016 r. zwróciła się do Sądu o wyznaczenie kolejnego terminu rozprawy "o ile jest to możliwe zaraz po świętach Bożego Narodzenia".
Jednocześnie z protokołu rozprawy z dnia 23 listopada 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1731/15 wynika, że wniosek skarżącej o odroczenie terminu rozprawy został przez Sąd uwzględniony, Sąd postanowił: rozprawę w dniu 23 listopada 2016 r. odroczyć, termin następnej rozprawy wyznaczyć z urzędu oraz pouczyć skarżącą, że z uwagi na to, że stawiennictwo na rozprawę nie jest obowiązkowe, kolejne wnioski skarżącej o odroczenie rozprawy nie będą uwzględniane, a skarżąca w przypadku utrzymujących się przeszkód uniemożliwiających jej udział w rozprawie może ustanowić pełnomocnika. Tak więc zdaniem Sądu wyznaczenie z uwagi na stan sprawy kolejnego terminu rozprawy na dzień 19 grudnia 2016 r. nie pozbawiało skarżącej prawa do uczestnictwa w rozprawie. Skarżąca została bowiem zawiadomiona o terminie rozprawy w dniu 13 grudnia 2016 r., a wyznaczenie kolejnego terminu rozprawy zgodnie z wnioskiem skarżącej "zaraz po świętach Bożego Narodzenia" nie było możliwe, gdyż plan sesji na miesiąc grudzień 2016 r. nie przewidywał terminów rozpraw po 26 grudnia 2016 r., ostatnia rozprawa w miesiącu grudniu 2016 r. odbyła się dnia 22 grudnia 2016 r. A zatem w ocenie Sądu skarżąca nie uprawdopodobniła, że w niniejszej sprawie istnieją okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności wymienionych sędziów WSA w Warszawie.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła D. A. zarzucając naruszenie art. 19 P.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie pomimo, że przedstawione okoliczności wypełniają przesłanki zawarte w tym przepisie. Zdaniem skarżącej wyznaczanie rozpraw, w krótkich odstępach czasu, pomimo posiadanej wiedzy o chorobie skarżącej może wywołać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziów, zwłaszcza w okolicznościach sprawy, która toczy się przeciwko Komendantowi Głównemu Policji o sprawę niezagrażającą bezpieczeństwu osób trzecich.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie regulowana jest przepisami Rozdziału 5 Działu I ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wyczerpujący katalog przyczyn wyłączenia sędziego z mocy ustawy wymieniony został w art. 18 P.p.s.a., natomiast art. 19 P.p.s.a. zakreśla tzw. względne przesłanki wyłączenia wskazując, że niezależnie od wymienionych w art. 18 P.p.s.a. przyczyn wyłączenia, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Wskazać należy, że wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Złożenie takich wyjaśnień miało miejsce w postępowaniu pierwszoinstancyjnym.
W niniejszej sprawie sędziowie, których wyłączenia domaga się skarżąca, złożyli oświadczenia, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 P.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w niniejszej sprawie i prawdziwość tych oświadczeń nie budzi żadnych wątpliwości. W tym miejscu wypada przytoczyć stanowisko Sądu Najwyższego, iż: "autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (postanowienie z dnia 25 sierpnia 1971 r., I CZ 121/71, OSN z 1972 r., poz. 55). A zatem okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Nie jest wystarczająca sama podejrzliwość strony bądź utrata wiarygodności w bezstronność sędziego wynikająca z przeczuleń strony.
Nie ma znaczenia subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności sędziego wyznaczonego do rozpoznawania jej sprawy, lecz konieczne jest wskazanie poważnych powodów, które obiektywnie spowodowałyby utratę zaufania, co do bezstronności sędziego. Wobec powyższego wątpliwość co do bezstronności sędziego musi być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji we wniosku.
Tymczasem argumenty skarżącej zawarte we wniosku o wyłączenie sędziów nie mogą być w żaden sposób uznane za takie, które podważyłyby wiarygodność złożonych przez sędziów oświadczeń. Fakt wyznaczania kolejnych rozpraw (po uwzględnieniu wniosków skarżącej o odroczenie rozprawy) w terminach nie po myśli skarżącej, nie może być bowiem uznany za przesłankę dla uznania, że wskazani we wniosku sędziowie powinni zostać wyłączeni od rozpoznawania określonej sprawy, gdyż - zdaniem strony – są stronniczy. W ocenie NSA w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wyłączenia w odniesieniu do sędziów objętych wnioskiem skarżącej i prezentowane w tym zakresie stanowisko Sądu pierwszej instancji należy podzielić. Nie istnieje bowiem jakakolwiek obiektywna zależność między rzetelnością i obiektywizmem sędziego, a odstępem czasu pomiędzy kolejnymi rozprawami.
Zauważyć należy, że zgodnie z art. 7 P.p.s.a., sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy i dążyć do jej rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu. Wyznaczenie zatem kolejnego terminu rozprawy przed upływem miesiąca od odroczonej kolejny raz na żądanie strony rozprawy nie jest wynikiem braku obiektywizmu sędziów orzekających w dniu 23 listopada 2016 r. ani sędziów wyznaczonych do rozpoznania sprawy w dniu 19 grudnia 2016 r., lecz realizacją zasady wynikającej z cytowanego art. 7 P.p.s.a. Ponadto w rozpoznawanym zażaleniu skarżąca nie podniosła żadnych innych okoliczności, które poddawałyby w wątpliwość prawidłowość zajętego przez Sąd pierwszej instancji stanowiska.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.