Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącym B. K. i E. K. zmiany postanowienia tego Sądu z dnia 3 kwietnia 2012 r. w przedmiocie prawa pomocy.
Jak wskazał Sąd w uzasadnieniu postanowienia z dnia 25 czerwca 2013 r., we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podali, że prowadzą gospodarstwo domowe wspólnie z dorosłym synem. Utrzymują się z emerytury E. K. w wysokości 3374,77 zł brutto (tj. 2771,64 zł netto), natomiast B. K. i S. K. są osobami bezrobotnymi. W skład ich majątku wchodzi dom o pow. 63,92 m2 oraz działka siedliskowa o pow. 0,44 ha. Do stałych miesięcznych wydatków zaliczyli opłaty na spłatę kredytów - 900 zł, transport (sklepy, urzędy) - 200 zł, inne opłaty (prąd, gaz, woda, telefon, ubezpieczenia, podatki itp.)- 1200 zł. Strona podała też, iż ma zaciągnięte trzy kredyty, w tym na: cele mieszkaniowe (kredyt odnawialny)- 13000 zł, kredyt ratalny (na sprzęt AGD)- saldo 1036,80 zł, na cele bieżące (m.in. naprawa samochodu)- 5 489,64 zł. Na utrzymaniu mają również 6 psów. Dodatkowo skarżący nadesłali aktualny rachunek wystawiony na stronę przez [...] S.A. w wysokości 3044,25 zł z terminem płatności zakreślonym do 16 marca 2012 r.
W związku z powyższym, postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał B. K. i E. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego i poprzez ustanowienie adwokata, w pozostałym zakresie Sąd oddalił wniosek. Zdaniem Sądu, skarżący posiadają płynność finansową, posiadają stały dochód z emerytury i stać ich również m.in. na opłacenie rachunków oraz rat kredytów konsumpcyjnych. Ich sytuacja nie uzasadnia przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W dniu 20 maja 2013 r. B. K. i E. K. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych.
Na wezwanie Sądu, skarżący przy piśmie z dnia 13 czerwca 2013 r. nadesłali zaświadczenia potwierdzającego, że B. K. i S. K. są osobami bezrobotnymi, bez prawa do zasiłku oraz kserokopię wyciągu z rachunku bankowego z ostatnich 3 miesięcy.
Odmawiając zmiany postanowienia z dnia 3 kwietnia 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że z przedłożonego w dniu 20 maja 2013 r. formularza PPF wynika, że w gospodarstwie domowym wraz z wnioskodawcami pozostaje syn S. K. Rodzina utrzymuje się z dochodu miesięcznego w kwocie 2942,08 zł netto z tytułu emerytury E. K. B. K. jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Syn skarżących również jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Wnioskodawcy wskazali, że ponoszą wydatki na: spłatę kredytu konsolidacyjnego- 750 zł, transport- 300 zł, inne opłaty- 1200 zł (m.in. prąd, gaz, woda, ubezpieczenia, podatki), a pozostała część dochodu przeznaczona jest na jedzenie, ubrania, lekarstwa. Wnioskodawcy dodali, że mają pod opieką 5 psów.
Ponadto oświadczyli, że posiadany majątek obejmuje dom o pow. 63,92 m2 oraz działkę siedliskową o pow. 0,44 ha. Skarżący podnieśli, że obecne koszty postępowania sądowego w sposób nadmierny obciążają ich budżet. Oświadczyli, że rodzina nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Jak wynika z nadesłanych wyciągów z rachunku bankowego z ostatnich 3 miesięcy, wnioskodawcy posiadają ujemne saldo końcowe w miesiącach marzec- maj 2013 r., a rachunek bankowy wnioskodawców jest zasilany wyłącznie z wpływów z tytułu emerytury E. K. Jak zaznaczył Sąd pierwszej instancji, na obecnym etapie postępowania koszty sądowe - z tytułu wpisu od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2013 r. oraz z tytułu wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2013 r. wynoszą łącznie 200 zł. Rachunek bankowy wnioskodawców jest zasilany regularnie, co pozwala m.in. na spłatę kredytu, przy czym okoliczność udzielenia kredytu przez bank potwierdza, iż skarżący posiadają płynność finansową w zakresie pozwalającym na zaspokajanie bieżących potrzeb życiowych.
Ponieważ z nadesłanych dokumentów nie wynika, aby sytuacja wnioskodawców uległa istotnemu pogorszeniu od dnia wydania postanowienia z dnia 3 kwietnia 2012 r., Sąd uznał, że brak jest podstaw do zmiany stanowiska zawartego w ww. postanowieniu. Wnioskodawcy nie wykazali bowiem, że ich sytuacja finansowa mogłaby uzasadniać przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, a do tego sprowadzałoby się uwzględnienie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
Mając powyższe okoliczności na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej P.p.s.a.) orzekł, jak na wstępie.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli B. i E. K., wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu skarżący podkreślili, że nie można do bieżących potrzeb życiowych zaliczać opłat od zażaleń, czyli kosztów nieprzewidzianych i wynikłych nie z ich winy. Z poczynionych natomiast oszczędności opłacili wnioski o sporządzenie uzasadnienia w innych sprawach.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Stosownie natomiast do art. 165 P.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Uwzględniając treść powyższych norm prawnych stwierdzić trzeba, że Sąd pierwszej instancji zasadnie zaskarżonym postanowieniem odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Strona skarżąca nie wykazała, bowiem, iż jej sytuacja materialna i rodzinna ulegała takiemu pogorszeniu, które uzasadniałoby uwzględnienie przedmiotowego wniosku i poszerzenie zakresu prawa pomocy, z którego już korzystają skarżący. W tej sytuacji nie zaistniały, zatem żadne okoliczności, o jakich mowa w art. 165 P.p.s.a., uzasadniające zmianę wcześniejszego postanowienia Sądu. Za takie nie można uznać z pewnością faktu, iż skarżący prowadzą nowe postępowania sądowoadministracyjne.
Ze wskazanych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) postanowił zażalenie oddalić.