Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 7 kwietnia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 276/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania na wniosek skarżących K. K. i L. K. wykonania decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] grudnia 2015 r., utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. z [...] czerwca 2015 r., którą nałożono na skarżących obowiązek doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem poprzez zamurowanie czterech otworów okiennych w ścianie szczytowej budynku znajdującego się na granicy działki.
Sąd pierwszej instancji oddalając wniosek stwierdził, że skarżący nie uzasadnili wniosku o wstrzymanie. Nie podnieśli bowiem okoliczności, które wskazywałyby na pojawienie się przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd uznał, że bardzo lakoniczne uzasadnienie wniosku nie wskazuje, czy po stronie skarżących może pojawić się niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, w związku z zamurowaniem czterech otworów okiennych w ścianie budynku znajdującej się na granicy działki. W związku z tym Sąd stwierdził, że nie może wypowiedzieć się w kwestii spełnienia tej przesłanki. Odnosząc się natomiast do trudnych do odwrócenia skutków Sąd przyjął, że sam fakt nałożenia obowiązku doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem nie może stanowić przesłanki uzasadniającej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Ze swej natury decyzje nakazujące wykonanie obowiązków - poprzez ich realizację - zmieniają bowiem stan rzeczy, wiążą się z pewnymi niedogodnościami i mogą spowodować powstanie trudnych do odwrócenia skutków, jednakże skutki te należy szczegółowo uzasadnić oraz wykazać wystąpienie ich w stosunku do składającego dany wniosek. Takich argumentów skarżący w kontekście powołanych okoliczności nie podali. Nie można zatem uznać, że w sprawie pojawią się trudne do odwrócenia skutki tym bardziej, że zamurowane otwory można na nowo odtworzyć, gdyż nie stanowi to problemu technicznego.
W zażaleniu na postanowienie skarżący podnieśli, że wykonanie zaskarżonej decyzji grozi im niepowetowaną szkodą – zniszczeniem zabytkowych, blisko 80-letnich luksferów. Ponadto dodali, że obniży to wartość ich mieszkania a także, z uwagi na fakt, że naświetla w formie luksferów stanowią jedyne źródło światła w pomieszczeniach, w których się znajdują, obniży jakość użytkowania mieszkania. Poza tym stwierdzili, że wykonanie decyzji pociągnie za sobą koszty w kwocie 7.001,60 zł – zgodnie z dołączonym do zażalenia kosztorysem ofertowym zamurowania 4 okien – których skarżący, będący osobami w podeszłym wieku, korzystający z pomocy w codziennym funkcjonowaniu, cierpiący na liczne schorzenia (skarżący porusza się na wózku inwalidzkim) nie są w stanie odłożyć, uwzględniając wysokość ich emerytur na poziomie [...] zł i zestawiając to z ponoszonymi miesięcznie wydatkami. Skarżący zaznaczyli również, że jeżeli inwestor na sąsiedniej nieruchomości nadbuduje istniejący Pałacyk [...], gdy skarżący zamurują okna, to wówczas ponowne wybicie otworów nie będzie możliwe.
W odpowiedzi na zażalenie uczestnik postępowania K. [...] Sp. z o.o. w W. wniósł o jego oddalenie.
Rozpoznając zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, mimo mało precyzyjnej argumentacji wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, zasadne było zastosowanie ochrony tymczasowej z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.). Sąd administracyjny wydając bowiem orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o wniosek skarżącego, jak i materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy i ocenić, czy występują wymienione w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanki wstrzymania wykonania takiego aktu lub czynności. W tej sprawie zaś słusznie wskazano w zażaleniu, że wykonanie robót budowlanych, do których odnosi się zaskarżona decyzja, pociągnie za sobą trudne do odwrócenia skutki oraz konieczność poniesienia znacznych nakładów finansowych. Po pierwsze, wynika to z tego, że demontaż okien wykonanych ze starych, zabytkowych luksferów spowoduje ich zniszczenie. Jakkolwiek zamurowane otwory okienne można odtworzyć i nie stanowi to problemu technicznego, to chęć przywrócenia stanu sprzed demontażu oznacza konieczność zamówienia indywidualnie serii luksferów o tym samym (unikatowym) kształcie i kolorze, co wiąże się ze znacznymi kosztami (tak: "Opinia techniczna dotycząca okien (...)" sporządzona przez M. M. – strona 13, złożona przez skarżącą na etapie postępowania odwoławczego). Po drugie, jeżeli doszłoby do nadbudowy Pałacyku [...], na co skarżący wskazują w piśmie z 18 kwietnia 2016 r. oraz w zażaleniu, gdy tylko mieszkańcy budynku przy al. [...] zamurują okna, wówczas ponowne wybicie otworów nie będzie możliwe. Po trzecie, wykonanie robót budowlanych, takich jak nałożone zaskarżoną decyzją, zawsze pociąga za sobą konieczność poniesienia pewnych nakładów finansowych. Jako że z akt sprawy wynika, że skarżący są osobami bardzo zaawansowanymi wiekowo, schorowanymi, korzystającymi z pomocy osób trzecich w codziennym funkcjonowaniu, żyjącymi jedynie z emerytur, to w zestawieniu tego z kosztami nałożonych obowiązków oszacowanymi kosztorysem ofertowym, jest wielce prawdopodobne, że wykonanie decyzji wiąże się ze znacznymi, w sytuacji skarżących, nakładami finansowymi. Te okoliczności, w ocenie NSA, wystarczają by stwierdzić, że w wyniku wykonania obowiązku doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem skarżącym grożą skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Tym samym zaskarżone postanowienie należało uchylić i zastosować ochronę tymczasową przewidzianą w powyższym przepisie.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.