Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 lipca 2005r., sygn. akt II SA/Lu 510/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie przyznał J. O. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od wniesionej skargi, odmawiając jednocześnie uwzględnienia wniosku w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji wskazał, że skarżąca nie wykazała, że nie ma jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Biorąc jednak pod uwagę poziom osiąganych przez skarżącą dochodów, Sąd uznał za zasadne zwolnić ją z wpisu sądowego w wysokości 500 zł. Odmawiając przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie, Sąd uznał, że skarżąca przewidując wniesienie skargi na decyzję administracyjną do sądu administracyjnego miała możliwość poczynić konieczne oszczędności w celu opłacenia pozostałych kosztów sądowych – bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niej i będącej na jej utrzymaniu córki.
Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła skarżąca J. O. podnosząc, że ma niewielkie dochody i nie jest w stanie ponosić opłat sądowych, opłacić adwokata i korzystać z porad prawnych. Uzyskiwany dochód w wysokości około 700 zł miesięcznie nie pozwala w pełni zaspokoić potrzeb trzyosobowej rodziny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd może na wniosek osoby fizycznej przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, spoczywa na wnioskodawcy.
W odniesieniu do zarzutów zażalenia stwierdzić należy, że Sąd I instancji wziął pod uwagę sytuację majątkową skarżącej i stwierdził, że nawet przy skromnych dochodach poniesienie części kosztów postępowania sądowego nie przekracza jej możliwości finansowych. Ocenie tej nie można zarzucić, że jest niesłuszna.
Należy podkreślić, że instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 powołanej ustawy, zgodnie z którą do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do Sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Występując ze skargą wszczynającą postępowanie przed sądem administracyjnym skarżąca powinna się liczyć, że będzie ponosić koszty postępowania, a w szczególności powinna zaoszczędzić niezbędne środki finansowe na ponoszenie opłat sądowych. Osiąganie stałych dochodów umożliwia planowanie wydatków, nawet jeżeli dochody nie są znaczne.
Na obecnym etapie postępowania skarżąca nie jest zobowiązana do ponoszenia jakichkolwiek kosztów sądowych, gdyż po zwolnieniu od wpisu ma zagwarantowaną możliwość bezpłatnego rozpoznania skargi, natomiast o ustanowienie adwokata może wystąpić ponownie, jeżeli zajdzie konieczność zaskarżenia wydanego przez Sąd wyroku w drodze skargi kasacyjnej.
Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.