Postanowienie NSA z 16 września 2026 r., II OZ 933/26

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 16 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Prezydenta Miasta Dąbrowa Górnicza na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2026 r. sygn. akt VII SA/Wa 544/26 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji

Sprawa

w sprawie ze skargi Prezydenta Miasta Dąbrowa Górnicza na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 grudnia 2025 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2026 r. sygn. akt VII SA/Wa 544/26, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił Prezydentowi Miasta Dąbrowa Górnicza wstrzymania wykonania zaskarżonej przez niego decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 grudnia 2025 r. znak: [...] utrzymującej w mocy decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 11 września 2025 r. nakazującą skarżącemu usunięcie nieprawidłowości przepustu w ciągu ul. [...] (przed torami) na działce o nr ewid. [...] w Dąbrowie Górniczej.

W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, że Prezydent wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, że istnieje wątpliwość, co do tego czy sporny przepust jest budowlą kolejową czy elementem drogi publicznej a co za tym idzie kto ma sfinansować nakazane przez organ prace budowlane. Z uwagi na to, że droga publiczna jest utrzymywana ze środków publicznych w przypadku zmiany decyzji powstanie stan w którym z budżetu Gminy zostanie sfinansowana naprawa obiektu należącego do podmiotu prawa prywatnego. Zdaniem skarżącego spowoduje to naruszenie dyscypliny finansów publicznych i powstanie trudnych do odwrócenie skutków w budżecie gminy. Sąd uznał, że przedstawione przez skarżącego argumenty nie są wystarczająco przekonujące do udzielenia mu ochrony tymczasowej, w szczególności w kontekście charakteru zaskarżonej decyzji. Decyzja organu pierwszej instancji nakazująca skarżącemu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości została wydana na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (obecnie: Dz. U. z 2026 r. poz. 524). Celem decyzji wydawanych na podstawie art. 66 powołanej ustawy jest utrzymanie obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym, niezagrażającym życiu i zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska. Tych okoliczności nie można zdaniem Sądu pominąć oceniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd przyjął argumentację skarżącego o wysokich kosztach związanych z wykonaniem prac naprawczych (aczkolwiek zakres tych kosztów nie został wskazany we wniosku), jednakże w ocenie Sądu konieczność poniesienia określonych kosztów w celu wykonania nałożonego obowiązku nie może uzasadniać wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji albowiem do istotniejszych kwestii należy utrzymanie obiektu w stanie zapewniającym bezpieczeństwo wszystkich użytkowników, a odnośnie tych kwestii nie przywołano żadnych argumentów we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Jednocześnie Sąd wskazał, że poniesienie nakładów finansowych w wykonaniu wadliwej decyzji nie musi wiązać się z niepowetowaną szkodą. W takiej sytuacji stronie, która poniosła szkodę w wyniku wydania wadliwej decyzji przysługuje roszczenie odszkodowawcze.

Niezależnie od powyższego Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał ani nawet szacunkowych kosztów wykonania prac, ani też wpływu tych kosztów na stan budżetu gminy. Innymi słowy nie zostało wykazane, że poniesienie tych kosztów spowoduje niepowetowaną szkodę, rozumianą jako szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia, czy też trudnych do odwrócenia skutków związanych z dodatkowym wydatkiem budżetu Miasta.

Zażaleniem Prezydenta Miasta Dąbrowa Górnicza zaskarżył powyższe postanowienie, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania a to art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) poprzez uznanie, że nie doszło do uprawdopodobnienia tego, że wykonanie decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki dla skarżącego, podczas gdy kwota ta wynosi... zł, ale w połączeniu z kwotą naprawy drugiego odcinka objętego inną decyzją w kwocie... zł powstaje sytuacja wydatkowania środków przekraczających... zł co powoduje, że jest to wydatek znaczny dla Gminy i może spowodować problemy z wykonaniem innych inwestycji.

Z uwagi na powyższe w zażaleniu wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu zażalenia powtórzono argumentację wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Do zażalenia załączono wstępny kosztorys inwestorski obu przywołanych w zażaleniu decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: p.p.s.a.) po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o którym mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Z przepisu tego wynika więc, że warunkiem wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest wykazanie we wniosku, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd orzeka bowiem w kwestii wstrzymania wykonania na podstawie przytoczonych we wniosku okoliczności, uwzględniając indywidualny charakter każdej sprawy i możliwość wystąpienia dla skarżącego niebezpieczeństw, o których mowa w powołanym przepisie. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanego aktu spoczywa na wnioskodawcy, skoro co do reguły skarga sądowoadministracyjna nie jest suspensywna.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiotowej sprawie zasadnie Sąd pierwszej instancji odmówił skarżącemu wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Należy bowiem podkreślić, że decyzja organu nakazuje skarżącemu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości i została wydana na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2024 r. poz. 725 ze zm.) z uwagi na nieodpowiedni stan techniczny przepustu w ciągu ul. [...] (przed torami) na działce nr [...] w Dąbrowie Górniczej. Celem wydanej w tej sprawie decyzji jest zapewnienie bezpieczeństwa użytkowników co wprost wskazano w jej uzasadnieniu. W tych warunkach Sąd I instancji właściwie ocenił, że bezpieczeństwo użytkowania przedmiotowego obiektu jest wartością niewspółmiernie wyższą niż podnoszona przez skarżącego możliwość straty finansowej.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że w niniejszej sprawie to wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji mogłoby wywołać skutki, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Organ nadzoru budowlanego nakazał bowiem wykonanie określonych robót budowlanych zabezpieczających. Nie ulega wątpliwości, że podstawą nałożenia określonych obowiązków było stwierdzenie nieprawidłowości, które mogą stwarzać niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego. Oceniając wniosek w przedmiocie zastosowania środka ochrony tymczasowej sąd administracyjny winien kierować się przede wszystkim ochroną dóbr o szczególnym znaczeniu, jakim jest zdrowie i życie, przyznając im pierwszeństwo przed względami ekonomicznymi podnoszonymi przez stronę skarżącą. Sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu winien brać pod uwagę następstwa jego wykonania nie tylko w kontekście sytuacji strony skarżącej, lecz również uwzględnić szeroko rozumiany interes publiczny. Częstokroć bowiem interes skarżącego w czasowym odroczeniu skutków wykonania zaskarżonego aktu koliduje z innymi wartościami zasługującymi na ochronę. Wobec tego konieczność zapewnienia ochrony użytkownikom spornego obiektu jest, zdaniem Sądu, wartością przewyższającą interes skarżącego organu gminy. Podkreślenia przy tym wymaga, że na tym etapie postępowania Sąd nie może brać pod uwagę argumentów odnoszących się do kosztów wykonania innej niż wydana w tej sprawie decyzji.

Stwierdzony przez organy nadzoru budowlanego stan techniczny przedmiotowego przepustu mogący powodować wskazane w decyzjach zagrożenia oraz podjęte przez te organy kroki celem zniwelowania tych zagrożeń, przemawiają za odmową wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie leży w interesie publicznym, któremu należy przyznać pierwszeństwo przed interesem skarżącego w zakresie oceny skutków wykonania decyzji pod kątem przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a.

Z podanych przyczyn rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji wydane na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji odpowiada prawu.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.