Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 29 czerwca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdzając, że skarżący przed wniesieniem skargi nie wystosował do Rady Miejskiej w Grodzisku Mazowieckim wezwania do naruszenia prawa - odrzucił skargę Mazowieckiego Towarzystwa Gospodarczego [...]. w K. na uchwałę Rady Miejskiej w Grodzisku Mazowieckim z dnia 24 września 2003 r. - w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) powołanej dalej jako p.p.s.a. w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.).
Dodatkowo Sąd stwierdził, że skarga podlegałaby odrzuceniu także z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia, który upływał w dniu 27 grudnia 2003 r., tymczasem skarga została złożona w dniu 29 grudnia 2003 r. (data stempla pocztowego), z naruszeniem terminu, o którym mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a.
Od powyższego postanowienia, którego odpis doręczono pełnomocnikowi skarżącej Spółki adwokatowi M. B. w dniu 20 lipca 2004 r. wpłynęła do Sądu w dniu 20 sierpnia 2004 r. skarga kasacyjna. Od skargi kasacyjnej został uiszczony w terminie wpis w wysokości 100 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pismem z dnia 27 sierpnia 2004 r., stosownie do zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 sierpnia 2004 r., wezwał pełnomocnika skarżącej Spółki do uzupełnienia wpisu od wniesionej skargi kasacyjnej w terminie siedmiu dni pod rygorem jej odrzucenia. Wezwanie to doręczono pełnomocnikowi strony w dniu 31 sierpnia 2004 r.
Pismem z dnia 13 września 2004 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik Spółki złożył wniosek o przywrócenie terminu "do uiszczenia uzupełniającego wpisu sądowego od skargi kasacyjnej". We wniosku tym adwokat M. B. wyjaśnił, że z powodu choroby trwającej w dniach od 6 do 10 września 2004 r. nie mógł podjąć żadnych czynności niezbędnych do dokonania przelewu. W załączeniu wniosku pełnomocnik skarżącej Spółki przedstawił kserokopię zwolnienia lekarskiego potwierdzającego jego niezdolność do pracy w dniach 6-10 września 2004 r. oraz dowód przelewu 50 zł. - kwoty uzupełniającej wpis od skargi kasacyjnej.
Postanowieniem z dnia 24 września 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną Mazowieckiego Towarzystwa Gospodarczego [...]. w K., wskazując w uzasadnieniu tego postanowienia, że na podstawie art. 221 p.p.s.a. wnoszona przez adwokata lub radcę prawnego skarga kasacyjna, od której należny wpis stały nie został uiszczony podlega odrzuceniu przez Sąd bez wzywania do uiszczenia opłaty.
W dniu 6 października 2004 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącej Spółki, w którym podniesiono, że postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej jest przedwczesne, skoro Sąd nie rozpoznał dotychczas wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia wpisu od skargi kasacyjnej.
Postanowieniem z dnia 15 lipca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia wpisu od skargi kasacyjnej Mazowieckiego Towarzystwa Gospodarczego [...]. w K. W uzasadnieniu postanowienia Sąd podkreślił, ze przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeśli uchybienie nie pociąga za sobą negatywnych skutków dla strony
Sygn. akt II OZ 937/05 postępowania. W sprawie tej ujemne skutki powstały natomiast już w momencie nieuiszczenia przez pełnomocnika wpisu od skargi kasacyjnej w należnej kwocie. Wobec tego złożony wniosek jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu. Powyższe postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi strony w dniu 27 lipca 2005 r.
W dniu 3 sierpnia 2005 r. (data stempla pocztowego) do Sądu wpłynęło zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lipca 2005 r. o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia wpisu od skargi kasacyjnej. W zażaleniu tym wniesiono o zmianę postanowienia i przywrócenie terminu do uzupełnienia wpisu od skargi kasacyjnej lub uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W zażaleniu tym pełnomocnik strony skarżącej podniósł, że w sprawie tej wpis nie ma charakteru stałego "o czym świadczy wezwanie Sądu do uiszczenia brakującej części wpisu", a co więcej nie zgodził się z oceną Sądu, że postanowienie nie powoduje negatywnych skutków prawnych dla strony. Zażalenie zostało przez pełnomocnika Spółki opłacone w wysokości 100 zł.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie złożone w niniejszej sprawie, nie jest pozbawione usprawiedliwionych podstaw, na co wskazuje stan faktyczny sprawy.
Pismem z dnia 24 grudnia 2003 r. została złożona skarga na uchwałę Rady Miejskiej w Grodzisku Mazowieckim w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Tak więc skarga dotyczyła aktu prawa miejscowego i zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193), podlegała wpisowi stałemu w kwocie 300 zł. W konsekwencji tego,
Sygn. akt II OZ 937/05 zgodnie z § 3 w/w rozporządzenia, wpis od skargi kasacyjnej wynosił 150 zł. i powinien być uiszczony bez wezwania, ponieważ skargę kasacyjną wniósł pełnomocnik strony będący adwokatem. Stosownie do art. 221 p.p.s.a., pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. Wątpliwości pełnomocnika, co do charakteru wpisu, powinno ostatecznie wyjaśnić brzmienie przepisu art. 231 p.p.s.a. Przed dniem 1 stycznia 2004 r. w sprawie z skargi na uchwałę o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, należało również uiścić wpis stały.
W sytuacji powyżej opisanej, która w zasadzie odpowiada rozpoznawanej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie powinien wzywać pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia wpisu od wniesionej skargi kasacyjnej. Tak jednak się nie stało, gdyż stosownie do zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 sierpnia 2004 r. (k.
- 53) pismem z dnia 27 sierpnia 2004 r. (k.
- 54) wezwano adwokata M. B. do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 50 zł.
Powyższe obliguje Sąd do kontynuowania postępowania, zgodnie z zarządzonym przez siebie wcześniej trybem postępowania. Tymczasem, odrzucając skargę kasacyjną postanowieniem z dnia 24 września 2004 r., Sąd pierwszej instancji odstąpił od tego, gdyż nie rozpatrzył przed odrzuceniem skargi kasacyjnej, wniosku pełnomocnika skarżącej z dnia 13 września 2004 r. o przywrócenie terminu do uiszczenia uzupełniającego wpisu sądowego od skargi kasacyjnej (k. 61). W uzasadnieniu postanowienia z dnia 24 września 2004 r. Sąd także nie odniósł się do tego wniosku, który wpłynął do Sądu w dniu 15 września 2004 r., jak również nie wziął pod uwagę tego, ze w dniu 13 września
Sygn. akt II OZ 937/05 2004 r. wpłynął na rachunek Sądu wpis uzupełniający od skargi kasacyjnej w kwocie 50 zł., czyli w dniu odrzucenia skargi kasacyjnej, od strony formalnej, skarga ta była opłacona w należnej wysokości. Tak więc, aby stwierdzić, czy skarga kasacyjna z dnia 17 sierpnia 2004 r. była "należycie opłacona", należało w pierwszej kolejności rozpoznać wniosek pełnomocnika z dnia 13 września 2004 r., a nie odrzucać skargi kasacyjnej bez rozpoznania tego wniosku. Powyższy wniosek (z dnia 13 września 2004 r.) został rozpoznany przez Sąd dopiero po 10 miesiącach od daty jego wpływu i po wcześniejszym odrzuceniu skargi kasacyjnej, co wyraźnie wpłynęło na zaskarżone rozstrzygnięcie.
W świetle powyższych rozważań, jak i analizy akt sprawy, zaskarżonego postanowienia, jak również i jego uzasadnienia, nie można uznać za trafne i odpowiadające prawu. Po pierwsze, zaskarżone postanowienie świadczy o tym, że wniosek pełnomocnika z dnia 13 września 2004 r., nie został rozpoznany merytorycznie, gdyż przywrócenie terminu do uzupełnienia wpisu od skargi kasacyjnej uznano w tym przypadku za niedopuszczalne, bowiem uchybienie tego terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 p.p.s.a.). Jest to pogląd zgodny ze stanowiskiem Sądu przyjętym w postanowieniu tego Sądu z dnia 24 września 2004 r., jednak jest to stanowisko odmienne niż zostało przyjęte w zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 sierpnia 2004 r., zgodnie z którym pełnomocnik skarżącej, został wezwany do uzupełnienia wpisu od skargi kasacyjnej.
Powyższe zarządzenie przewodniczącego stało się prawomocne z wszelkimi konsekwencjami wynikającymi z tego (art. 170 p.p.s.a.) i powinno wiązać Sąd w dalszych orzeczeniach wydawanych w tej sprawie (postanowienie z dnia 24 września 2004 r. i 15 lipca 2005 r.). Tymczasem doszło do rozbieżności w tym zakresie, bowiem jak można wnosić z czynności podjętych na podstawie w/w
Sygn. akt II OZ 937/05 zarządzenia przewodniczącego z dnia 25 sierpnia 2004 r., w rozpoznawanym przypadku nie ma wprost zastosowania przepis art. 221 p.p.s.a., zaś zdaniem Sądu, wyrażonym w postanowieniach z dnia 24 września 2004 r. i 15 lipca 2005 r., ma zastosowanie ten przepis z wszelkimi tego konsekwencjami.
Mając na uwadze przepis art. 170 p.p.s.a., jak i jednolitość orzecznictwa, nie można zaakceptować sytuacji, w której, w jednej sprawie, rozpoznawanej przez ten sam Sąd zapadają różne rozstrzygnięcia, oparte na różnych podstawach prawnych. Skoro na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału, wezwano pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia wpisu od wniesionej skargi kasacyjnej, to w następnych orzeczeniach Sądu nie można ignorować tego i podejmować rozstrzygnięć opartych na wykładni art. 221 p.p.s.a., prowadzących do odrzucenia skargi kasacyjnej i odrzucenia wniosku pełnomocnika o przywrócenie terminu do uzupełnienia wpisu od skargi kasacyjnej.
W świetle powyższych faktów, całkowicie nieuzasadnione jest stwierdzenie Sądu, że uchybienie terminu do uzupełnienia wpisu od skargi kasacyjnej, nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego w związku z czym, przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne. Przeczy temu stanowisku zarządzenie przewodniczącego wydziału z dnia 25 sierpnia 2004 r. i wezwanie z dnia 27 sierpnia 2004 r. (k.54). W związku z powyższym, należało w pierwszej kolejności rozpoznać merytorycznie wniosek pełnomocnika z dnia 13 września 2004 r. i w zależności od tego, można było podejmować dalsze działania w odniesieniu do samej skargi kasacyjnej.
Niniejsze rozstrzygnięcie, z uwagi na przedstawiony stan faktyczny sprawy ma charakter ad casus. Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.