Postanowienie NSA z 8 lutego 2006 r., II OZ 94/06

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 8 lutego 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia "[...]" na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 1625/05

Sprawa

w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "[...]" na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 17 czerwca 2005r., Nr [...] w przedmiocie uzgodnienia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu postanawia oddalić zażalenie

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA - Eugeniusz Mzyk

Uzasadnienie

akt II OZ 94/06

Uzasadnienie

Zawartym w skardze z dnia 18 lipca 2005r. ([...]) wnioskiem Stowarzyszenie "[...]" zwróciło się o zwolnienie z opłat sądowych. Pismem z dnia 1 września 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wezwał Stowarzyszenie do usunięcia braku tego wniosku poprzez nadesłanie uzupełnionego formularza urzędowego w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Strona skarżąca nie usunęła tego braku. Wobec tego postanowieniem z dnia 25 października 2005r. sygn. akt IV SA/Wa 1625/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił pozostawić wniosek Stowarzyszenia o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.

Zaskarżonym zarządzeniem z dnia 15 grudnia 2005r. sygn. akt IV SA/Wa 1625/05 Przewodniczący Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał stronę skarżącą do uiszczenia wpisu w wysokości 100 zł (sto złotych) od skargi na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 17 czerwca 2005r., Nr [...] w przedmiocie uzgodnienia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi.

Zażalenie na zarządzenie z dnia 15 grudnia 2005r (mylnie nazwane sprzeciwem) wniosło Stowarzyszenie "[...]". Strona skarżąca wniosła o wyjaśnienie, czy zakończona jest procedura dotycząca wniosku o zwolnienie od kosztów, ponieważ do czasu ostatecznego rozpatrzenia tego wniosku nie powinna być wzywana do opłat sądowych. W zażaleniu zarzucono, że na podstawie art. 24 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie (Dz. U z 2003 r. Nr 96, poz. 873 ze zm.) zwolnienie na mocy tego przepisu nie jest uzależnione od stanu majątkowego organizacji (chodzi o wypełnienie formularza PPPr). Skoro w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) brak jest uregulowań, zgodnie z którymi organizacje pożytku publicznego zwalniane byłyby z kosztów sądowych, to nadrzędny jest przepis art. 24 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie (Dz. U z 2003r. Nr 96, poz. 873 ze zm.). Dodatkowo podniesiono, że w sprawach ekologicznych ma też znaczenie, jako lex specialis, Konwencja z Aarhus o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska (Dz.U. z 2003r. Nr 78, poz. 706).

Jednocześnie Stowarzyszenie zarzuciło, iż art. 239 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) pomija organizacje pożytku publicznego zajmujące się ochroną środowiska i zdrowia ludzi i przez to narusza konstytucyjną zasadę równości podmiotów wobec prawa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie jest zasadne. Jak wynika z akt sprawy postanowienie z dnia 25 października 2005r. sygn. akt IV SA/Wa 1625/05 o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku Stowarzyszenia "[...]" o przyznanie prawa pomocy wraz z pouczeniem o możliwości i terminie zaskarżenia zostało odebrane przez Stowarzyszenie w dniu 3 listopada 2005r. (potwierdzenie odbioru znajduje się w aktach po karcie 39). Z akt sprawy wynika również, że skarżące Stowarzyszenie nie wniosło od tego postanowienia zażalenia co w konsekwencji spowodowało wydanie zaskarżonego zarządzenia z dnia 15 grudnia 2005r. Wprawdzie w piśmie z dnia 12 grudnia 2005r. znak [...] strona skarżąca podniosła, że pismem z dnia 6 grudnia 2005r. znak [...] wniosła sprzeciw od zarządzenia w kwestii odrzucenia przyznania prawa pomocy, a więc w toku jest procedura rozpatrywania wniosku o zwolnienie od opłat i do czasu jej zakończenia nie powinna być strona skarżąca wzywana do opłat, jednakże w aktach sprawy pismo o podanej sygnaturze nosi datę 6 października 2005r. i został w nim wniesiony sprzeciw, na skutek którego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał postanowienie z dnia 25 października 2005r. sygn. akt IV SA/Wa 1625/05.

Należy przypomnieć, że zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 221, poz. 2193), wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym wynosi 100 zł. Wysokość wpisu ustalona przez sąd I instancji została więc określona prawidłowo.

Na marginesie należy dodać, że z brzmienia art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie (Dz.U. z 2003r. Nr 96, poz. 873 ze zm.), na którym strona skarżąca opiera swoje uprawnienie do zwolnienia od kosztów sądowych wynika jedynie, że zwolnienie organizacji pożytku publicznego od opłat sądowych przysługuje na zasadach określonych w przepisach odrębnych. Błędnie z treści tego przepisu skarżący wyprowadza wniosek o zwolnieniu organizacji pożytku publicznego od obowiązku ponoszenia opłat sądowych, bowiem zwolnienie takie przysługuje tym organizacjom tylko wówczas, gdy przepisy odrębne dotyczące postępowań, w których opłaty sądowe są pobierane, takie zwolnienie przewidują. Przykładem takiego uregulowania jest art. 8 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 1967 o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2002r. Nr 9, poz. 88 ze zm.), w myśl którego nie mają obowiązku uiszczania opłat sądowych organizacje pożytku publicznego działające na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, z wyjątkiem spraw dotyczących prowadzonej przez te organizacje działalności gospodarczej.

Natomiast do przepisów regulujących postępowanie przed sądami administracyjnymi nie zostało wprowadzone unormowanie zwalniające organizacje pożytku publicznego od opłat sądowych, o jakim mowa w art. 24 ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie. Rozdział 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, nie przewiduje takich zwolnień, a delegacja dla Rady Ministrów zawarta w art. 240 powołanej wyżej ustawy, nie została dotychczas zrealizowana.

W obowiązującym stanie prawnym brak więc jest przepisów przyznających organizacjom pożytku publicznego zwolnienia od obowiązku ponoszenia opłat w postępowaniu sądowoadministracyjnym, co oznacza, że organizacja pożytku publicznego chcąca takie zwolnienie uzyskać winna zwrócić się do sądu administracyjnego z odpowiednim wnioskiem, spełniającym wszystkie wymogi formalne.

Z tych względów na podstawie art. 184 w związku z art. 197 powołanej już ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.