Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 22 grudnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił W. K. przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi na uchwałę Rady Powiatu Bytowskiego z dnia (...) lutego 2009 r. w przedmiocie utworzenia spółki "S " Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wnioskiem z dnia 19 sierpnia 2010 r. skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Oddalając wniosek Sąd I podkreślił, że na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż jego trudna sytuacja materialna uzasadnia wyjątkowe traktowanie i przyznanie prawa pomocy. W niniejszej sprawie skarżący wskazując na brak dochodów i majątku nie wyjaśnił z czego się utrzymuje. W złożonym wniosku nie zawarto jakichkolwiek danych, które mogłyby odnosić się do sytuacji majątkowej strony. Pomimo wyraźnego wezwania (zarządzenie z dnia 16 września 2010 r.) nie przedstawił także pełnej dokumentacji, która potwierdzałaby złą sytuację materialną. W ocenie Sądu I instancji uznać należało, że wnioskodawca nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący wnosząc o jego uchylenie i przyznanie mu prawa pomocy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a - przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
- 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Użyte w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 określenie "gdy osoba wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, iż jej dochody i sytuacja życiowa nie pozwalają na poniesienie jakichkolwiek czy choćby pełnych kosztów postępowania. Strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Z kolei stosownie do treści art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Zasadnicze znaczenie dla niniejszego rozstrzygnięcia ma okoliczność, że skarżący pomimo wezwania nie przedstawił wymaganych przez Sąd dokumentów ani też nie wyjaśnił ewentualnego braku możliwości ich przedłożenia. Brak jakiejkolwiek reakcji ze strony skarżącego na skierowanie do niego wezwanie, zobligował Sąd I instancji do dokonania oceny jego sytuacji majątkowej wyłącznie na podstawie złożonego, urzędowego formularza. Na pełną aprobatę zasługuje sama odmowa przyznania prawa pomocy, jak również wcześniejsze wezwanie do złożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń.
Podkreślenia wymaga zasada, że to na stronie postępowania ciąży obowiązek partycypowania w finansowaniu prowadzonego z jej inicjatywy procesu sądowego, a wyjątkiem jest przerzucenie całego obowiązku w tym zakresie na Skarb Państwa. Uznać zatem należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zasadnie uznał, że skarżący nie wykazał w dostateczny sposób, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, a tym samym brak było podstaw do przyznania mu prawa pomocy.
Jedynie na marginesie wyjaśnić należy, że zaskarżone postanowienie było kolejnym postanowieniem w przedmiocie prawa pomocy wydanym w niniejszym postępowaniu. Postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy, zaś zażalenie od tego orzeczenia zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2010 r. sygn. akt II OZ 531/10. Powyższe nie wykluczało możliwości ponownego ubiegania się przez stronę o przyznanie prawa pomocy, jednakże ocena kolejnego wniosku powinna odbywać się w trybie art. 165 p.p.s.a., a zatem przez pryzmat zmiany okoliczności sprawy. Takiej oceny Sąd I instancji nie dokonał, jednakże uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy, bowiem nawet pobieżna analiza wniosków strony pozwala na stwierdzenie, że wskazują one tożsame okoliczności. Ponadto, jak już wyżej wskazano, strona uniemożliwia dokonanie pełnej oceny swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej nie wykonując kierowanych do niej wezwań.
Z tych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.