Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 31 stycznia 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 2968/17, na podstawie art. 49 § 2 w związku z art. 58 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) odrzucił skargę Stowarzyszenia N. z siedzibą w I. (dalej jako skarżący) na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego i orzekł o zwrocie uiszczonego od skargi wpisu. Powodem odrzucenia skargi był brak uzupełnienia jej braków formalnych poprzez nadesłanie odpisu tej skargi, pomimo wcześniejszego wezwania skarżącego do jego uzupełnienia w terminie 7 dni od doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący stwierdza, że odpisu skargi nie dostarczono, gdyż treść skargi została przesłana do Sądu za pośrednictwem Generalnego Dyrektora ochrony Środowiska (GDOŚ). Organ ten przesyłając skargę do WSA w Warszawie przekazał szczegółową odpowiedź na skargę, odnosząc się szczegółowo do jej treści. Wskazuje to na dogłębną znajomość treści skargi, o której odpis, w celu przekazania GDOŚ, prosił Sąd. Informacje zawarte na stronie 6 przedmiotowego pisma wskazują, że GDOŚ jest w posiadaniu skargi. Zatem, ewentualne niedostarczenie treści skargi nie wpłynie na przebieg przedmiotowego postępowania co do zasadności skargi i jej treści. Nieprzekazanie odpisu skargi nie stwarza ryzyka procedowania wobec ewentualnej nieznajomości przedmiotu postępowania przez jego stronę (tu GDOŚ).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 47 § 1 P.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Odpisami w rozumieniu § 1 mogą być także uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej (§ 2).
Przepis art. 49 § 1 P.p.s.a. stanowi zaś, iż w wypadku gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Przepisem szczególnym w stosunku do art. 49 § 1 P.p.s.a. jest art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., który w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych skargi w wyznaczonym do tego terminie nakazuje sądowi odrzucenie takiej skargi.
Niewątpliwie w niniejszej sprawie nie został uzupełniony brak skargi w postaci odpisu skargi pomimo wcześniejszego wezwania skarżącego do jego uzupełnienia zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 14 listopada 2017 r. Wezwanie doręczone zostało 6 grudnia 2017 r. (zpo - k. 16 akt). Nie zaprzecza temu sam skarżący, dowodząc w zażaleniu, że dostarczenie tego odpisu organowi nie jest konieczne albowiem zapoznał się z treścią zarzutów skargi na etapie sporządzania odpowiedzi na skargę przed przekazaniem akt WSA w Warszawie. W jego ocenie ewentualne niedostarczenie treści skargi nie wpłynie na przebieg przedmiotowego postępowania co do zasadności skargi i jej treści. Nieprzekazanie odpisu skargi nie stwarza ryzyka procedowania wobec ewentualnej nieznajomości przedmiotu postępowania przez jego stronę (tu GDOŚ).
Twierdzenie powyższe nie uwzględnia jednak faktu, że poza GDOŚ będącym stroną Przewodniczący Wydziału na etapie badania skargi jako uczestnika postępowania wskazał, Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w B., co wynika wprost z zarządzenia wstępnego z dnia 14 listopada 2017 r. - pkt 1. Uznano zatem, że WZMiUW w B. biorący udział w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżoną decyzją posiada interes prawny powiązany z rozstrzygnięciem niniejszej sprawy.
Powodem żądania odpisu skargi nie była potrzeba dostarczenia skargi organowi (stronie), jak z góry założył skarżący, lecz uczestnikowi postępowania, który jak uznał Przewodniczący Wydziału ma interes prawny w mającym zapaść w niniejszej sprawie rozstrzygnięciu. Do wyłącznej kompetencji Przewodniczącego Wydziału należy ustalenie uczestników postępowania w zarządzeniu wstępnym w wyniku badania skargi. Skoro uznano, że skarga zawiera brak w postaci niedostarczenia odpowiedniej liczby odpisów skargi co było wynikiem uznania danego podmiotu za uczestnika postępowania należało wezwać skarżące Stowarzyszenie o jego nadesłanie, co niniejszym uczyniono.
Należy zauważyć, że Przewodniczący nie miał obowiązku wskazywać w wezwaniu uczestników postępowania, którym należy doręczyć odpisy skargi. Skarżąca nie ma podstaw do weryfikowania zasadności kierowanego do niej wezwania, za to ma obowiązek zastosować się do niego. To do Sądu należy ustalenie jaki brak formalny wystąpił i w jaki sposób należy go uzupełnić.
Sąd I instancji wskazał w zaskarżonym postanowieniu podstawę prawną do żądania dodatkowych odpisów skargi. Sąd przywołał art. 47 § 1 P.p.s.a., który jasno wskazuje, że do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom. Na mocy art. 12 P.p.s.a. powyższy przepis ma zastosowanie także do uczestników postępowania. Zatem na mocy powyższej regulacji strona składając pismo do Sądu ma obowiązek dostarczyć ilość odpisów pisma i jego załączników odpowiadającą ilości stron postępowania. Z uwagi na to, że strona może nie wiedzieć ilu uczestników postępowania jest w sprawie, to Sąd bazując na aktach sprawy wskazuje właściwą do nadesłania ilość odpisów pisma. Tak właśnie uczynił Sąd w niniejszej sprawie. Skoro jednak skarżący nie zastosował się do tego wezwania i nie przesłał brakującego 1 odpisu skargi, wychodząc z mylnego założenia, że dodatkowy odpis skargi nie jest konieczny gdyż organ zapoznał się ze skargą i sporządził na nią odpowiedź, to Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że w przewidzianym do tego terminie nie zostały uzupełnione braki formalne skargi i wobec tego zastosowanie będzie miał art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
Brak odpisu skargi kasacyjnej stanowi istotny brak formalny, którego nieusunięcie powoduje, że nie można nadać tej skardze biegu. Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że niezłożenie przez stronę, mimo wezwania, wymaganej liczby odpisów skargi przeznaczonej dla uczestnika postępowania uzasadnia jej odrzucenie. Problem braku formalnego w postaci nieprzedłożenia odpisów wnoszonych do sądów administracyjnych pism procesowych był przedmiotem uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13, w której – koncentrując się na braku przedłożenia odpisów skargi w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym – stwierdzono, że "niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 P.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 P.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd".
Wskazana uchwała w swojej sentencji zawiera wykładnię art. 49 § 1 i art. 47 § 1 P.p.s.a., która znajduje zastosowanie także w rozpoznawanej sprawie, w myśl której nieprzedłożenie wymaganych przez art. 47 § 1 P.p.s.a. odpisów wniesionego pisma (m.in. skargi) jest brakiem istotnym, tj. takim, który uniemożliwia nadanie danemu pismu dalszego prawidłowego biegu (por. postanowienie NSA z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt II FZ 1988/14).
W niniejszej sprawie, wobec niedołączenia do skargi wymaganej ilości jej odpisów, Sąd prawidłowo zastosował procedurę mającą na celu uzupełnienie braków formalnych skargi, a następnie – wobec niewykonania wezwania – odrzucił skargę. Wskazać należy, że to właśnie zaniechanie samej strony w postaci nieuzupełnienia braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie i pomimo sądowego wezwania w tym przedmiocie, jest przyczyną niekorzystnego dla niej rozstrzygnięcia. Sąd, wzywając stronę do usunięcia braków formalnych skargi przez nadesłanie jej odpisu wskazuje nie tylko rodzaj braku formalnego, podlegającego usunięciu, ale także termin dokonania tej czynności oraz określa skutki niewykonania wezwania. Skorzystanie z prawa do sądu i doprowadzenie do merytorycznego rozpoznania sprawy, wymaga zaś od strony przestrzegania przepisów dotyczących wymogów formalnych skargi oraz wykonywania w terminie wezwań sądu do usunięcia braków (postanowienia NSA: z dnia 16 września 2009 r. sygn. akt II OSK 1335/09, z dnia 13 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 856/11 i dnia z 29 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 1291/11).
W niniejszej sprawie skarżący został należycie pouczony o sposobie i terminie uzupełnienia braków formalnych skargi, jak również o skutkach niezastosowania się do wezwania. Wobec niewykonania wezwania, zasadnie Sąd I instancji odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.