Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 8 lutego 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 3190/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 220 § 3 w zw. z art. 58 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 poz. 1369 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) odrzucił skargę M. N. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej. Sąd wskazał, że zarządzeniem z dnia 4 grudnia 2017 r. Przewodniczący Wydziału wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Wezwanie doręczono mu w trybie doręczenia zastępczego 12 stycznia 2018 r. Zatem termin do uiszczenia wpisu upływał 19 stycznia 2018 r. Sąd ustalił, że do dnia 2 lutego 2018 r. w Oddziale Finansowo-Budżetowym WSA w Warszawie nie zidentyfikowano wpłaty wpisu sądowego do niniejszej sprawy. W związku z tym przyjąć należało, że wpis od skargi nie został uiszczony w terminie i skarga taka podlegała odrzuceniu.
W zażaleniu skarżący zaskarżył powyższe postanowienie w całości i wniósł o jego uchylenie w całości. Zarzucił naruszenie art. 220 § 3 i art. 58 § 3 P.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez ich niewłaściwe zastosowanie.
W uzasadnieniu skarżący podnosi, że nie uiścił opłaty od skargi albowiem nie otrzymał jakiegokolwiek zawiadomienia pierwotnego jak i powtórnego o obowiązku zapłaty. Nie otrzymał informacji z poczty o wpływie pisma z WSA w Warszawie. Tym samym nie można zarzucać mu nie dochowania obowiązku uiszczenia w terminie opłaty sądowej. Skarżący uważa, że nieprawidłowe było doręczenie listu w trybie doręczenia zastępczego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem sporu na gruncie niniejszej sprawy pozostaje kwestia prawidłowości doręczenia w trybie doręczenia zastępczego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2017 r., wzywającego skarżącego do uiszczenia wpisu od wniesionej przez niego skargi.
Podczas gdy Sąd I instancji przyjął, iż sporna korespondencja została doręczona adresatowi prawidłowo w trybie doręczenia zastępczego w dniu 12 stycznia 2018 r., to skarżący zmierza do zakwestionowania tego sposobu doręczenia, podnosząc, że pod wskazanym adresem nie otrzymał jakiegokolwiek zawiadomienia o awizowaniu przesyłki, informacji z poczty o wpływie pisma. Skoro tak to nie można uznać, że nie dochował obowiązku uiszczenia opłaty w terminie. W jego ocenie w tych okolicznościach nie było podstaw do zastosowania trybu doręczenia zastępczego.
Nie ulega wątpliwości, że art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm., dalej jako P.p.s.a.). jest regulacją wyjątkową opartą na tzw. fikcji doręczenia, a więc domniemaniu, że przesyłkę doręczono adresatowi, chociaż faktycznie doręczenie do rąk adresata nie miało miejsca. Otóż zgodnie z powołanym przepisem, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. (§ 2).
W § 3 powołanego przepisu mowa jest o tym, że w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Paragraf 4 stanowi zaś, iż doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1.
W niniejszej sprawie Sąd dokonał doręczenia pisma przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 1481 oraz z 2018 r. poz. 106, 138 i 650), do którego stosuje się tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym, jeżeli przepisy niniejszego rozdziału nie stanowią inaczej (art. 65 § 1 i 2 P.p.s.a.).
Stosownie do przepisów P.p.s.a. regulujących doręczanie pism sądowych jeżeli stroną jest osoba fizyczna, doręczenia dokonuje się jej osobiście, a gdy nie ma ona zdolności procesowej - jej przedstawicielowi ustawowemu (art. 67 § 1 P.p.s.a.). Jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonać tym osobom (§ 5). W myśl art. 69 P.p.s.a. doręczenia dokonuje się w mieszkaniu, w miejscu pracy lub tam, gdzie się adresata zastanie. Natomiast zgodnie z art. 72 § 1 i 2 P.p.s.a. jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było - zarządcy domu lub dozorcy, jeżeli nie mają oni sprzecznych interesów w sprawie i podjęli się oddania mu pisma. Jeżeli doręczenia dokonuje się w miejscu pracy, można doręczyć pismo osobie upoważnionej do odbioru pism (§ 2).
W niniejszej sprawie pismo było skierowane do osoby fizycznej dlatego należało doręczyć to pismo osobiście skarżącemu. Nie został ustanowiony pełnomocnik strony. Doręczenie miało nastąpić na adres wskazany w skardze jako adres zamieszkania. Skoro operator pocztowy nie zastał skarżącego pod adresem wskazanym w piśmie mógł zastosować tryb doręczenia z art. 72 P.p.s.a. Niestety nie zostały spełnione przesłanki wskazane w tym przepisie. W tej sytuacji, kiedy wystąpił brak możliwości doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 65 do 72 P.p.s.a. dopuszczalne było zastosowanie trybu doręczenia zastępczego z art. 73 P.p.s.a.
W przypadku doręczenia korespondencji we wskazanym wyżej trybie, strona może obalić domniemanie doręczenia wykazując, iż przesłanki lub wymogi doręczenia zastępczego nie zostały zrealizowane. Strona musi zatem dowieść, że z uwagi na określone uchybienia niedopuszczalne pozostaje przyjęcie skutku w postaci doręczenia korespondencji. Wbrew twierdzeniom skarżącego, że tryb doręczenia zastępczego był niedopuszczalny albowiem poczta nie pozostawiła zawiadomień o możliwości odbioru przesyłki stwierdzić należy, że adnotacje zamieszczone na kopercie pisma zwróconego do Sądu oraz na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przeczą tym tezom. Na kopercie widnieją adnotacje o awizowaniu przesyłki w dniu 29 grudnia 2017 r. oraz awizowaniu jej powtórnie w dniu 8 stycznia 2018 r. opatrzone podpisem i pieczęcią urzędu pocztowego. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zamieszczono informację o braku możliwości doręczenia zgodnie z art. 72 P.p.s.a. - pkt 2 i pozostawieniu przesyłki w UP B. o czym w dniu 29 grudnia 2017 r. umieszczono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej adresata.
Jest także adnotacja, że przesyłki nie doręczono albowiem nie podjęto przesyłki z placówki pocztowej w terminie. Zwrot opatrzono datą 16 stycznia 2018 r. i podpisem i pieczęcią urzędu pocztowego. Należy zauważyć, że zwrotne potwierdzenie odbioru jest dokumentem urzędowym, który korzysta z domniemania prawdziwości informacji w nim zawartych. Skarżący twierdząc, że zawiadomień o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej nie otrzymał powinien wskazać okoliczności mające uprawdopodobnić możliwość zaistnienia takiego zdarzenia. Natomiast prezentowana argumentacja opiera się w istocie wyłącznie na jego gołosłownym oświadczeniu o braku zawiadomień o awizowaniu przesyłki, czemu wprost przeczą dane na zwrotnym potwierdzeniu odbioru.
NSA uważa, że Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że zastosowany w sprawie tryb doręczenia zastępczego był dopuszczalny i doręczenie takie odpowiadało wymogom prawa. Adnotacje Poczty na zwróconym piśmie potwierdzają dochowanie procedury takiego doręczenia. Nadto nie zostały przedstawione żadne okoliczności (np. uwzględniona reklamacja przesyłki), które poddawałyby w wątpliwość prawdziwość danych zawartych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Tym samym nie zostało podważone domniemanie prawdziwości danych zawartych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Mogło ono stanowić wiarygodny dowód prawidłowego doręczenia przesyłki w sposób zastępczy.
W związku z tym przyjęcie w zaskarżonym postanowieniu przez Sąd, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zostało skutecznie doręczone skarżącemu w sposób zastępczy w dniu 12 stycznia 2018 r. było prawidłowe. Od tej daty należało zatem liczyć bieg terminu 7 dni na uzupełnienie braków fiskalnych skargi a w sytuacji jego bezskutecznego upływu skargę odrzucić stosownie do art. 220 § 3 P.p.s.a.
W świetle przedstawionych uwag twierdzenia skarżącego należało ocenić jako niewystarczające do obalenia fikcji doręczenia w niniejszej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw, by stwierdzić, iż nie zachowano procedury doręczenia zastępczego poprzez niepozostawienie zawiadomień w skrzynce adresata, tym bardziej, że strona poparła je wyłącznie własnym oświadczeniem o niedoręczeniu zawiadomień o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej.
Mając powyższe na uwadze przyjąć należało, że odrzucenie skargi, na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a., było uzasadnione. Przesyłkę zawierającą wezwanie do uiszczenia wpisu doręczono zgodnie z art. 73 § 4 P.p.s.a. w dniu 12 stycznia 2018 r. (14 dni od 29 grudnia 2017 r., kiedy to awizowano przesyłkę z wezwaniem) a zatem w dniu 19 stycznia 2018 r. upłynął termin do uiszczenia wpisu od skargi. Wpis nie został uiszczony wobec czego skarga podlegała odrzuceniu.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.