Postanowienie NSA z 2 lutego 2016 r., II OZ 95/16

Wydany

2 lutego 2016 r.

Sąd

r. Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 2 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 27 października 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 1179/15 w przedmiocie odrzucenia skargi

Skład

Sędzia NSA Zdzisław Kostka przewodniczący

Sprawa

w sprawie ze skargi T. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z 27 października 2015 r., sygnatura akt II SA/Sz 1179/15, odrzucił skargę T. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] sierpnia 2015 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uznając, że skarga została wniesiona po terminie. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że o terminie wniesienia skargi decyduje data złożenia jej bezpośrednio w siedzibie właściwego organu administracji bądź nadanie jej w polskim urzędzie pocztowym pod adresem tego organu. W przypadku zaś skierowania skargi bezpośrednio do sądu, dopiero moment nadania przesyłki zawierającej skargę do organu właściwego (tu: do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S.), należało uznać za dzień wniesienia skargi. W sprawie tej nastąpiło to 29 września 2015 r., co oznacza, że niezachowany został ustawowy trzydziestodniowy termin przewidziany do wniesienia skargi. Sąd dodał jednakże, że nawet ta okoliczność przekazania przez sąd skargi organowi właściwemu w dniu następnym po otrzymaniu skargi nie ma wpływu na ocenę, czy skargę wniesiono w terminie, bowiem już na adres sądu skarżący nadał skargę z dwudniowym uchybieniem ustawowego terminu.

Skarżący na to postanowienie wniósł zażalenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W zażaleniu podniósł, że SKO w S. zataiło przed Sądem pierwszej instancji fakt, że skarżący skan skargi z 23 września 2015 r. przesłał na adres e-mail SKO w S. w terminie ustawowych trzydziestu dni, tj. w dniu 23 września 2015 r. Z uwagi jednak na wpisanie nieprawidłowego adres e-mail organu (który to adres, jak twierdzi skarżący, otrzymał od jednego z członków SKO w S.), wiadomość nie została dostarczona. W związku z tym, 24 września 2015 r. ponownie przesłał organowi na prawidłowy już adres e-mail skan skargi, zaś w dniu następnym nadał w urzędzie pocztowym oryginał skargi bezpośrednio na adres WSA w Szczecinie.

Rozpoznając zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji zasadnie bowiem uznał, że skarga T. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] sierpnia 2015 r. została wniesiona z uchybieniem terminu określonego w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) i prawidłowo odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Na wstępnie wyjaśnić należy kilka kwestii prawnych mających znaczenie w tej sprawie. Po pierwsze, art. 53 § 1 p.p.s.a. stanowi, że skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Po drugie, skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie (...) jest przedmiotem skargi (art. 54 ust. 1 p.p.s.a.). Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują, by w przypadku wniesienia skargi bezpośrednio do sądu zachowanie terminu do jej złożenia mogło być oceniane odmiennie od reguł wynikających z przytoczonych na wstępie przepisów. Wniesienie skargi bezpośrednio do sądu zamiast do organu administracji publicznej skutkuje tym, że sąd powinien ją przekazać, zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a., organowi właściwemu w sprawie. W takim przypadku o zachowaniu terminu do wniesienia skargi decyduje data nadania skargi przez sąd do właściwego organu administracji publicznej. Jeżeli czynność ta nastąpiła po upływie terminu do wniesienia skargi, to następuje jej odrzucenie. Po trzecie, dopóki nie wejdą w życie zmiany dokonane ustawą z dnia 10 stycznia 2014 r. o zmianie ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne i niektórych innych ustaw, to nie ma podstaw prawnych do wnoszenia skarg do sądu administracyjnego drogą elektroniczną. Skarga taka, by mogła czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym (art. 57 § 1 p.p.s.a.) musi być – w myśl art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. – podpisana przez stronę. Brak podpisu strony jest brakiem formalnym, który uniemożliwia nadanie biegu skardze i powoduje jej odrzucenie (art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Dla skuteczności zatem skargi wnoszonej przez stronę drogą elektroniczną konieczne jest późniejsze opatrzenie jej własnoręcznym podpisem.

W realiach rozpoznawanej sprawy powyższe rozważania oznaczają, że skoro skarżący zaskarżone postanowienie SKO w S. otrzymał 24 sierpnia 2015 r., to wynikający z art. 53 § 1 p.p.s.a. termin do wniesienia skargi upływał 23 września 2015 r. Do tego dnia skarżący ani bezpośrednio w siedzibie organu, ani za pośrednictwem poczty adresatem czyniąc organ, ani też nawet drogą elektroniczną, nie wniósł skargi na postanowienie SKO w S. z [...] sierpnia 2015 r. Skargę na postanowienie skarżący nadał drogą pocztową dopiero 25 września 2015 r. (już uchybiając ustawowemu terminowi) i wysyłając ją bezpośrednio na adres WSA w Szczecinie, który w dniu następnym po wpłynięciu skargi, tj. 29 września 2015 r., wysłał ją do SKO w S. Skarżący nie dochował zatem terminu do wniesienia skargi, bowiem w tym przypadku – dla oceny zachowania terminu – decydująca była data nadania (przekazania) tej skargi przez sąd administracyjny organowi administracji.

Odnosząc się natomiast do zarzutu zatajania przez SKO w S. korespondencji otrzymywanej od skarżącego drogą elektroniczną, co miało na celu "wprowadzić w błąd" Sąd pierwszej instancji i "wyłudzić korzystną dla inwestora farm wiatrowych decyzję", to wyjaśnić należy, że w przekazanych do Sądu pierwszej instancji razem ze skargą aktach administracyjnych znajduje się skan skargi przesłanej na pocztę elektroniczną SKO w S. w dniu 24 września 2015 r. Jednakże by można było mówić o skutecznym wniesieniu drogą elektroniczną skargi, to skarżący musiałby uzupełnić jej brak formalny i skargę własnoręcznie podpisać, co zostało wcześniej omówione. Jednak w tej sprawie, z uwagi na fakt, że skan skargi został przesłany drogą elektroniczną dzień po upływie ustawowego terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia, to niewezwanie skarżącego do podpisania pisma pozostaje bez wpływu na ocenę terminowości wniesienia skargi na postanowienie SKO z [...] sierpnia 2015 r. A już z całą pewnością bez znaczenia pozostaje powoływanie się skarżącego na przesłanie skargi drogą elektroniczną w terminie przewidzianym do jej wniesienia, tj. w dniu 23 września 2015 r., w sytuacji gdy wiadomość ze skanem tej skargi została w tym dniu wysłana na nieprawidłowy adres e-mail organu, co oznacza, że nie została w tym dniu organowi dostarczona.

Mając to na względzie należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, zgodnie z którym w przedmiotowej sprawie skarżący nie dochował trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi na postanowienie z [...] sierpnia 2015 r. To oznacza, że słusznie Sąd pierwszej instancji zaskarżonym postanowieniem odrzucił skargę w oparciu o art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Żadne argumenty podnoszone w zażaleniu oceny tej zmienić nie mogą. Nawet okoliczność, jakoby SKO w S. celowo wprowadziło w błąd skarżącego podając mu nieprawidłowy adres e-mail. Zmierza to raczej do usprawiedliwienia przez skarżącego przyczyn, z jakich doszło do uchybienia terminu. Tego rodzaju argumentacja może stanowić wyłącznie element innego niekonkurencyjnego względem zażalenia środka prawnego, a mianowicie wniosku o przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.), z którego skarżący skorzystał i który stanowić będzie przedmiot odrębnego postępowania przed Sądem pierwszej instancji.

Nie znajdując usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.