Postanowienie NSA z 11 października 2018 r., II OZ 950/18

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 11 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. K. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 sierpnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 2230/17 wzywające do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku

Sprawa

w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński przewodniczący

Uzasadnienie

Przedmiotem zażalenia A. K. (dalej jako skarżący) jest zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 sierpnia 2018 r. (sygn. akt IV SA/Wa 2230/17), wzywające go, na podstawie art. 234 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 poz. 1369 ze zm.) do uiszczenia w terminie 7 dni kwoty 100 zł, tytułem opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, pod rygorem ściągnięcia tej kwoty w drodze egzekucji sądowej.

W zażaleniu na to zarządzenie skarżący wniósł o odstąpienie od pobierania opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 2230 /17.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zwolnienie (podmiotowe i przedmiotowe) od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych przewiduje art. 239 P.p.s.a. Koszty sądowe obejmują opłaty i zwrot wydatków (art. 211 P.p.s.a.). Opłatami sądowymi są natomiast, zgodnie z treścią art. 212 § 1 P.p.s.a., wpis i opłata kancelaryjna.

Stosownie do art. 234 § 2 P.p.s.a. opłatę kancelaryjną pobiera się między innymi za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia. Opłatę tę pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący obowiązany jest zarządzić jej ściągnięcie od strony, która złożyła wniosek.

Jednocześnie w art. 236 P.p.s.a. zawarto delegację ustawową dla Rady Ministrów do określenia, w drodze rozporządzenia, wysokości opłat kancelaryjnych. W wykonaniu tej delegacji Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192). Zgodnie z § 2 tegoż rozporządzenia opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, zgłoszonego w terminie siedmiu dni od ogłoszenia orzeczenia albo doręczenia odpisu sentencji orzeczenia, pobiera się w kwocie 100 złotych.

W przedmiotowej sprawie skarżący złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2017 r. oddalającego jego skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 czerwca 2017 r. nr GZ.gn.613.16.2017 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego.

Jednocześnie z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku i jego doręczenie, skarżący wystąpił o zwolnienie go z kosztów sądowych. Kwestia prawa pomocy w ww. zakresie została prawomocnie rozstrzygnięta postanowieniem Sądu z dnia 28 maja 2018 r., w którym utrzymano w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 6 marca 2018 r. o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący nie uzyskał zatem zwolnienia od kosztów sądowych i powinien je ponieść.

W tym stanie rzeczy skarżący zasadnie został wezwany zarządzeniem Przewodniczącego z dnia 1 sierpnia 2018 r. do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł. Zaskarżone zarządzenie jest zgodne z prawem.

Przedmiotem kontroli w postępowaniu zażaleniowym w niniejszym postępowaniu jest wyłącznie prawidłowość zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia opłaty. Obowiązek jej uiszczenia wynika z bezwzględnie obowiązującego przepisu prawa i Sąd I instancji nie mógł zdecydować, by nie wzywać skarżącego do uiszczenia opłaty.

Skarżący nie podaje w zażaleniu jakichkolwiek powodów, które miałyby przemawiać za wadliwością skarżonego zarządzenia. Zatem NSA nie miał podstaw by zakwestionować to zarządzenie skoro z akt sprawy wynika, że wystąpiły podstawy do wydania takiego zarządzenia. Wezwanie do uiszczenia opłaty kancelaryjnej uzasadniał wniosek skarżącego o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku oraz odmowne rozpatrzenie jego wniosku o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wysokość opłaty kancelaryjnej odpowiada § 2 powołanego wyżej rozporządzenia.

Użyte w art. 234 § 2 P.p.s.a. sformułowanie "pobiera się" oznacza obowiązek Sądu podjęcia działań zmierzających do uiszczenia przez stronę opłaty kancelaryjnej. W związku z tym w sytuacji braku uiszczenia przez stronę tej opłaty przy składaniu wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem należało wezwać ją do jej uiszczenia, co uczynił w zarządzeniu Przewodniczący Wydziału.

Konieczność uiszczenia tej opłaty nie zachodzi gdy strona korzysta z ustawowego zwolnienia z kosztów sądowych stosownie do art. 239 P.p.s.a. Jak wcześniej wskazano skarżący nie uzyskał zwolnienia od kosztów sądowych a zatem powinien je zapłacić na wezwanie sądu. W przeciwnym razie skarżący naraża się na dolegliwość w postaci przymusowego ściągnięcia tej opłaty w trybie egzekucji sądowej. Przewodniczący poinformował o tym w przesłanym zarządzeniu.

Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. i art. 198 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.