Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 6 marca 2018 r., sygn. akt IV SA/Po 122/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu wniosku Stowarzyszenia P. w T. (dalej jako skarżący lub Stowarzyszenie) o dopuszczenie do udziału w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "S." z siedzibą w R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] listopada 2015 r., znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego i odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym, nie uwzględnił tego wniosku z uwagi na jego bezprzedmiotowość (zarządzeniem z dnia 17 lutego 2016 r. Stowarzyszenie P. w T. zostało wpisane na listę uczestników niniejszego postępowania).
Stowarzyszenie w piśmie z dnia 3 kwietnia 2018 r. wniosło zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia oraz zwolnienia z kosztów sądowych od niniejszego zażalenia, ustanowienia pełnomocnika.
Postanowieniem z dnia 15 maja 2018 r. starszy referendarz WSA w Poznaniu Damian Matczyński odmówił przyznania prawa pomocy Stowarzyszeniu w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów i ustanowienia radcy prawnego. W związku z wniesionym przez Stowarzyszenie sprzeciwem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 19 czerwca 2018 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie starszego referendarza sądowego.
Zarządzeniem z dnia 27 czerwca 2018 r. Przewodniczący Wydziału IV na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 – dalej jako P.p.s.a) oraz stosownie do § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193, dalej jako rozporządzenie) wezwał Stowarzyszenie P. do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 6 marca 2018 r. w wysokości 100 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia zażalenia.
Zażalenie Stowarzyszenia z dnia 17 lipca 2018 r. na postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 19 czerwca 2018 r. zostało odrzucone postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2018 r. bowiem było niedopuszczalne.
Skarżący złożył zażalenie na powyższe zarządzenie Przewodniczącego Wydziału wzywając do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie z dnia 6 marca 2018 r., domagając się jego uchylenia w całości, sprostowania i uzupełnienia zaskarżonego zarządzenia, rozpoznania zażalenia z dnia 17 lipca 2018 r. na postanowienie z dnia 19 czerwca 2018 r., ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Skarżący zarzucił, że zarządzenie nie określa w sprawie czyjej skargi wpis jest należny i że postępowanie jest związane z inwestycją budowy turbin wiatrowych. Jest to niezbędne bowiem ten sam inwestor prowadzi taką samą inwestycję na terenie Gminy Dominowo, jak również na terenie Gminy Środa Wielkopolska, co do której zostały wydane nieprawomocne decyzje będące przedmiotem skarg rozpoznawanych przed WSA w Poznaniu i WSA w Warszawie. Skarżący podnosi, że Stowarzyszenie nie zostało dopuszczone do udziału w niniejszym postępowaniu, gdzie skargę wnosiło Stowarzyszenie "Stop Wiatrakom w Wielkopolsce". Zarzuca się, że Sąd powinien rozpoznać zażalenie na postanowienie z dnia 19 czerwca 2018 r., gdyż stanowi ono zagadnienie wstępne w niniejszej sprawie oraz stwierdza, że powyższe braki zarządzenia uniemożliwiły dokonanie wpłaty.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Wskazać należy, że NSA rozpoznając zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego bada zgodność z prawem takiego zarządzenia. Ocenia czy były podstawy do żądania od skarżącego uiszczenia wpisu sądowego oraz czy wysokość takiego wpisu została określona w prawidłowej wysokości czy zawierało wszystkie elementy niezbędne do jego właściwego odczytania i wykonania.
Sąd nie jest władny badać czy sytuacja skarżącego, w szczególności jego stan majątkowy pozwala mu na uiszczenie wpisu. Okoliczności związane z sytuacją majątkową strony zobowiązanej do poniesienia kosztów sądowych, do których zalicza się między innymi wpis sądowy mogą być rozpatrywane w odrębnym postępowaniu jakim jest udzielenie zwolnienia od kosztów sądowych w ramach prawa pomocy. Tylko w tym ostatnim postępowaniu bada się sytuację osobistą, rodzinną i majątkową skarżącego pod kątem jego możliwości poniesienia kosztów sądowych.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że kwestie podniesione w zażaleniu nie mają jakiegokolwiek wpływu na zasadność i prawidłowość żądania przez Przewodniczącego Wydziału uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie Sądu z dnia 6 marca 2018 r.
Jak wynika z akt sprawy kwestia udzielenia Stowarzyszeniu prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, w tym wpisu sądowego i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika została prawomocnie rozstrzygnięta postanowieniem WSA w Poznaniu z dnia 19 czerwca 2018 r. (k. 321), gdzie utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 15 maja 2018 r., którym odmówiono Stowarzyszeniu prawa pomocy w żądanym przez nie zakresie. Postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 19 czerwca 2018 r. było prawomocne i nie podlegało zaskarżeniu zażaleniem, co potwierdziło następnie postanowienie Sądu z dnia 7 sierpnia 2018 r., którym odrzucono zażalenie Stowarzyszenia wniesione w dniu 17 lipca 2018 r., z uwagi na jego niedopuszczalność.
Na etapie wydania skarżonego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 27 czerwca 2018 r. (k. 341) prawomocnie rozstrzygnięta została kwestia udzielenia prawa pomocy. Z wydanych orzeczeń jednoznacznie wynika, że odmówiono Stowarzyszeniu częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Stowarzyszenie nie uzyskało zwolnienia z kosztów sądowych w tym wpisu sądowego i powinno ponieść koszty związane ze swoim udziałem w sprawie stosownie do art. 199 P.p.s.a.
Skoro Stowarzyszenie wniosło zażalenie na postanowienie z dnia 6 marca 2018 r., to powinno je opłacić, czego nie uczyniło w momencie jego składania. W tej sytuacji zgodnie z art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a. Przewodniczący Wydziału zobligowany był wezwać Stowarzyszenie do uiszczenia wpisu od zażalenia w wysokości 100 zł, wynikającej z § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Nie jest zasadne twierdzenie zażalenia, że Przewodniczący Wydziału nie określił jakiego postępowania sądowoadministracyjnego dotyczy żądany wpis i czyjej skargi dotyczy to postępowanie. W treści zarządzenia została wskazana sygnatura akt sprawy IV SA/Po 122/06, która jednoznacznie wskazuje na postępowanie sądowe ze skargi Stowarzyszenia "S." z siedzibą w R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] listopada 2015 r., znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego i odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym. Nie było zatem potrzeby przywoływania w treści zarządzenia opisu przedmiotu skargi.
Wbrew tezom zażalenia Stowarzyszenie P. zostało uznane za uczestnika postępowania jeszcze przed złożeniem wniosku o jego dopuszczenie o czym świadczy pkt I zarządzenia wstępnego Przewodniczącego Wydziału WSA w Poznaniu z dnia 17 lutego 2016 r. (co potwierdziło także postanowienie z dnia 6 marca 2018 r. o nieuwzględnieniu wniosku Stowarzyszenia o dopuszczeniu do udziału w sprawie z uwagi na jego bezprzedmiotowość).
Wydając zarządzenie Przewodniczący Wydziału nie musiał czekać na rozpatrzenie zażalenia na postanowienie z dnia 19 czerwca 2018 r. Rozpatrzenie zażalenia nie stanowiło zagadnienia wstępnego albowiem było to postanowienie ostateczne i prawomocne a zatem wniesienie kolejnego zażalenia było w świetle obowiązujących przepisów P.p.s.a. niedopuszczalne, co potwierdziło następnie postanowienie z dnia 7 dnia 2018 r. (odrzucenie zażalenia).
W związku z powyższym skierowanie zarządzenia wzywającego Stowarzyszenie do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie z dnia 6 marca 2018 r. było uzasadnione a jego wysokość odpowiadała wysokości określonej w § 2 ust. 1 pkt 7 przywoływanego wyżej rozporządzenia.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 oraz art. 198 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.