Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 13 czerwca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę S. M. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] listopada 2016 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki przewodu kominowego.
Następnie postanowieniem z dnia 26 lipca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę kasacyjną skarżącego od ww. wyroku, albowiem nie została sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. Postanowieniem z dnia 9 stycznia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił zażalenie skarżącego na postanowienie z dnia 26 lipca 2017 r., albowiem również zostało wniesione przez osobę nieuprawnioną.
Skarżący w dniu 29 stycznia 2018 r. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, że sprawa opiera się na fałszywych oskarżeniach, natomiast on nie ma pieniędzy i nie jest w stanie bronić swoich praw.
Zarządzeniem z dnia 19 kwietnia 2018 r. Sędzia Sprawozdawca wezwał skarżącego, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, usunął braki formalne zażalenia na postanowienie z dnia 9 stycznia 2018 r. poprzez: oznaczenie sądu do którego jest ono skierowane, zwięzłe uzasadnienie zażalenia oraz złożenie dodatkowych dwóch odpisów pisma, w którym usunie braki formalne zażalenia w sposób wyżej opisany.
Wezwanie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 25 kwietnia 2018 r. Skarżący w dniu 30 kwietnia 2018 r. nadał pismo skierowane do Sądu, w którym sformułował zarzuty odnośnie pozbawiania go możliwości obrony swoich praw, wydania wyroku w oparciu o fałszywe oskarżenia uczestniczki postępowania, a także groźby związane z przymusowym wykonaniem decyzji.
Postanowieniem z dnia 17 maja 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r,, poz. 1369 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") odrzucił zażalenie skarżącego na postanowienie Sądu z dnia 9 stycznia 2018 r.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd Wojewódzki wskazał, że "skarżący mimo precyzyjnego wskazania, o uzupełnienie jakich braków zażalenia się go wzywa, oraz pouczeniu o konsekwencjach grożących w razie nie wykonania wezwania, nie uczynił mu zadość, W piśmie nadesłanym w trakcie biegu terminu do usunięcia braków formalnych zażalenia, skarżący sformułował jedynie ogólne zarzuty odnośnie przedmiotowego postępowania, które jednak nie odnoszą się do zaskarżonego postanowienia z dnia 9 stycznia 2018 r. Zarówno na podstawie treści zażalenia, jak i powyższego pisma, nie jest więc możliwe wywiedzenie, jakimi intencjami i racjami kierował się skarżący wnosząc zażalenie, co stanowi przeszkodę do nadania sprawie dalszego biegu i rozpoznania merytorycznego sprawy przez sąd drugiej instancji".
S. M. pismem z dnia 28 maja 2018 r. wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Wojewódzkiego z dnia 17 maja 2018 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 194 § 3 p.p.s.a. zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia. Zgodnie zaś z art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalne, jak również zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.
W piśmiennictwie przyjmuje się, że brak wniosku o zmianę lub uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz wymogu zwięzłego uzasadnienia tylko wtedy wymaga uzupełnienia, jeżeli z treści zażalenia nie można domyślić się intencji autora. Obowiązek odpowiedniego stosowania przepisów o skardze kasacyjnej, w myśl art. 197 § 2 p.p.s.a., powinien być bowiem realizowany z uwzględnieniem odmiennego charakteru zażalenia w stosunku do skargi kasacyjnej. Za bardziej liberalnym podejściem do wymogów, jakie powinno spełniać zażalenie w stosunku do wymogów stawianych skardze kasacyjnej, przemawia również fakt, że przepisy o postępowaniu zażaleniowym nie wymagają wskazania podstaw zażalenia (B. Gruszczyński [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz; Zakamycze 2005, s. 494). Jak się wskazuje w judykaturze, o ile uzasadnienie lakoniczne, nie na temat i obarczone innymi tego rodzaju wadami podlega ocenie przy merytorycznym rozpatrzeniu zażalenia, to całkowity brak uzasadnienia zażalenia stanowi o niespełnieniu wymogów formalnych, który - ze względu na okoliczności sprawy - prowadzić może do jego odrzucenia (por. postanowienie NSA z 15 lutego 2015 r., I OZ 111/15).
W niniejszej sprawie istotne znaczenie miało to, że przedmiotem zaskarżonego postanowienia było odrzucenie zażalenia z powodu niezachowania szczególnego wymogu formalnego z art. 194 § 4 p.p.s.a., ustanawiającego obowiązek sporządzenia zażalenia na odrzucenie skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego. Sąd Wojewódzki wydając postanowienie z 9 stycznia 2018 r. ograniczył swą ocenę do zagadnienia ściśle prawnego związanego z konsekwencjami procesowymi występującymi w przypadkach niedopełnienia przy składaniu zażalenia warunku wynikającego z art. 194 § 4 p.p.s.a. Ze złożonego zażalenia wynika, że skarżący kwestionuje postanowienie z 9 stycznia 2018 r., przy czym podnosi argumenty związane z merytorycznym rozpoznaniem sprawy.
W takim stanie sprawy wzywanie skarżącego o uzupełnienie zażalenia przez jego zwięzłe uzasadnienie było zbędne, gdyż zawierało ono treść niezbędną do nadania mu właściwego biegu oraz jego merytorycznego rozpoznania przez Sąd drugiej instancji. Również nieoznaczenie w zażaleniu sądu nie stanowiło braku wymagającego jego usunięcia przez skarżącego, skoro koperta z pismem była właściwie zaadresowana i w rezultacie nie było żadnych problemów z jego identyfikacją. Ze wskazanej w zażaleniu sygnatury oraz całokształtu materiału zebranego w aktach wynikało jasno jak należy zakwalifikować przedmiotowe pismo procesowe.
W piśmiennictwie zwraca się uwagę, że nie za każdym razem brak oznaczenia sądu do którego pismo jest skierowane będzie oznaczać, że sprawa nie może otrzymać prawidłowego biegu, zwłaszcza jeżeli strona wnosi środek odwoławczy od orzeczenia sądu I instancji. W szczególności nie trzeba wzywać do oznaczenia pisma, jeżeli z jego treści jednoznacznie wynika intencja strony, przykładowo gdy wnosi zażalenie (por. Metodyka pracy w sądach administracyjnych, red. R.Hauser, J.Drachal, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2015, str. 291).
Z tych względów należało przyjąć, że sposób sformułowania zażalenia z dnia 29 stycznia 2018 r. na postanowienie Sądu Wojewódzkiego spełniał wymogi określone w art. 194 § 3 p.p.s.a., a zatem zbyt formalistyczne było kierowanie do skarżącego wezwania wynikającego z zarządzenia z 19 kwietnia 2018 r., z konsekwencją zbędnego kreowania dodatkowego postępowania "wpadkowego" i zażaleniowego.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
- - ---------------------- 3