Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odmówił wstrzymania wykonania postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014 r., nr [...], o ustaleniu opłaty legalizacyjnej w wysokości 25000 zł.
W uzasadnieniu Sąd, powołując się na treść art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", stwierdził, że skarżący nie wykazał, że realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków może zaistnieć w wypadku odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Autor skargi nie przedstawił bowiem żadnych okoliczności, które pozwoliłyby na obiektywną ocenę, czy w rozpoznawanej sprawie faktycznie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. Dlatego też Sąd uznał, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do wstrzymania zaskarżonej decyzji. Wyjaśnić przy tym należy, że sama potencjalna możliwość uchylenia zaskarżonego aktu nie stanowi przesłanki wstrzymania jej wykonania.
W ocenie Sądu, nie bez znaczenia jest również okoliczność, iż przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie ustalające wysokość opłaty legalizacyjnej. Postanowienie w tym przedmiocie nie dotyczy ani nałożenia obowiązku uiszczenia opłaty, ani stwierdzenia istnienia takiego obowiązku. Przedmiotowa opłata nie podlega przymusowemu ściągnięciu w trybie egzekucji, a jej nieuiszczenie oznacza rezygnację z legalizacji samowoli budowlanej, co może stać się podstawą do wydania decyzji administracyjnej, która podlega odrębnemu zaskarżeniu. Z powyższego wynika, że postanowienie w przedmiocie opłaty legalizacyjnej nie podlega wykonaniu w rozumieniu powołanego wyżej przepisu, gdyż orzeka ono wyłącznie o wysokości tej opłaty i nie jest źródłem obowiązku podlegającego przymusowej realizacji. Tym samym, w ocenie Sądu, postanowienie to nie nadaje się do zastosowania instytucji wstrzymania wykonania, gdyż nie wywołuje bezpośrednich skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA z dnia 30 stycznia 2008 r., II OZ 44/08; z dnia 21 lutego 2008 r., II OZ 114/08).
Zażalenie na ww. postanowienie złożył W. M., odnosząc się do zasadności uiszczenia w niniejszej sprawie opłaty legalizacyjnej oraz wiążąc zaistnienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. z uiszczeniem opłaty legalizacyjnej lub kosztami związanymi z obowiązkiem rozbiórki.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Wyżej wymieniony przepis, choć przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia na wniosek strony, to uzależnia skorzystanie z takiego środka prawnego w sytuacji, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Możliwość udzielenia ochrony tymczasowej została zatem ograniczona od wystąpienia jednej z dwóch przesłanek zawartych w omawianym przepisie. Obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Innymi słowy uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku przez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania postanowienia (por. postanowienie NSA z 26 listopada 2007 r., II FZ 338-339/07). Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonywujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonego postanowienia, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2006 r., I FZ 525/06).
W niniejszej sprawie zgodzić się należy z Sądem I instancji, że skarżący nie wykazał, aby w okolicznościach tej konkretnej sprawy zachodziły przesłanki udzielenia ochrony tymczasowej. Należy zauważyć, że Sąd I instancji trafnie uznał, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie, skoro prócz samego żądania wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie zawierał on praktycznie żadnej argumentacji, która mogłaby w jakikolwiek sposób wskazywać na możliwość wystąpienia niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd trafnie także wskazał, że sama potencjalna możliwość uchylenia zaskarżonego aktu nie stanowi przesłanki wstrzymania jej wykonania, jak również postanowienie to nie nadaje się do zastosowania instytucji wstrzymania wykonania z tego względu, że nie wywołuje bezpośrednich skutków w postaci obowiązku przymusowej rozbiórki. Skarżący, formułując przedmiotowy wniosek, powinien mieć na względzie, że uiszczenie opłaty legalizacyjnej jest dobrowolne; zaś wydanie postanowienia w tym przedmiocie może wywołać potencjalnie dwa skutki, a mianowicie w związku z uiszczeniem opłaty legalizacyjnej – zalegalizowanie samowoli budowlanej; bądź w przypadku nieziszczenia tej opłaty – wydanie decyzji o nakazie nakazu rozbiórki. W przez pryzmat przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. pierwszy z wymienionych powyżej skutków dotyczyć może szkody majątkowej do czasu wydania prawomocnego wyroku sądu administracyjnego o uchyleniu postanowienia o ustaleniu opłaty legalizacyjnej. Taki przypadek jednak wymaga wykazania od wnioskodawcy, że po uiszczeniu takiej opłaty do czas wydania prawomocnego wyroku uiszczenie opłaty legalizacyjnej (w tej sprawie 25000 zł) spowoduje wyrządzenie znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Pod tym względem ani we wniosku, ani w zażaleniu skarżący nie wykazał, że takie skutki opłacenia opłaty legalizacyjnej mogą nastąpić. Odnośnie drugiego skutku, w zażaleniu skarżący próbuje uzasadnić kwestię wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia przez pryzmat skutków związanych z nieziszczeniem opłaty legalizacyjnej. Jednak jak wynika z powyższego wywodu, nieziszczenie opłaty legalizacyjnej nie powoduje bezpośrednio skutku w postaci nakazu rozbiórki. To dopiero w wyniku wydania decyzji o nakazie rozbiórki taki skutek może zaistnieć. Oznacza to, że po wydaniu ostatecznej decyzji o nakazie rozbiórki, czyli po zakończeniu postępowania administracyjnego, ale w przedmiocie nakazu rozbiórki, mogą wystąpić przesłanki wynikające z art. 61 § 3 p.p.s.a. Z tego zatem powodu przedmiotowy wniosek nie kwalifikuje się do uwzględnienia, co też trafnie wykazał Sąd I instancji.
Ponadto wskazania wymaga, że w głównej mierze przedmiotowe zażalenie stanowi polemikę skarżącego z zasadnością ustalenia opłaty legalizacyjnej, a więc jej legalnością. Wbrew stanowisku skarżącego, kwestie te nie stanowią żadnej z przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., ponieważ to czy zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z prawem należy do sfery merytorycznej oceny dokonywanej podczas rozprawy i nie może być brane pod uwagę przy rozpoznawaniu przedmiotowego wniosku. W innym wypadku przed rozprawą mogłoby dojść bowiem do przedsądu, co w świetle obowiązujących przepisów byłoby niedopuszczalne.
Z tych względów wskazane przez skarżącego okoliczności w zażaleniu nie uzasadniają wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, dlatego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., zażalenie oddalił.