Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 23 maja 2018 r. sygn. akt II SA/Kr 1375/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w sprawie ze skarg H.P., S.P. i E.P. oraz M.K., odrzucił skargę kasacyjną M.K.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż w dniu 28 lutego 2018 r. wydał w sprawie wyrok, którym uchylił zaskarżoną decyzję oraz zasądził koszty postępowania. Odpis tego orzeczenia został M.K. (zwanej dalej "skarżącą") doręczony w dniu 23 marca 2018 r.
Pismem z dnia 26 kwietnia 2018 r. (tożsama data nadania) własnoręcznie sporządzonym skarżąca wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniesiona skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu z dwóch powodów. Po pierwsze – skarga kasacyjna została sporządzona i podpisana przez skarżącą osobiście, mimo prawidłowego pouczenia o ustanowionym przez ustawodawcę przymusie adwokacko-radcowski. Skarżąca nie posiada stosownych uprawnień o których mowa w art. 175 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369), zwanej dalej "p.p.s.a.", a braki w zakresie sporządzenia skargi kasacyjnej przez uprawniony podmiot nie podlegają uzupełnieniu. A po wtóre: skarga kasacyjna została wniesiona po terminie – trzydziestodniowy termin do wniesienia przedmiotowego pisma upływał z dniem 23 kwietnia 2018 r., a skarga kasacyjna została wniesiona w dniu 26 kwietnia 2018 r. Podstawę prawną odrzucenia skargi kasacyjnej stanowił przepis art. 178 w zw. z art. 177 § 1 p.p.s.a.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie:
art. 178 w zw. z art. 49 § 1 w zw. z art. 6 p.p.s.a. poprzez błędne uznanie, że skarżąca nie uzupełniła braków formalnych do uzupełnienia których została wezwana pismem z dnia 2 maja 2018 r., podczas gdy skarżąca uzupełniła wskazane braki zgodnie z treścią wezwania, a sama treść była niewłaściwa.
Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu podniesiono dodatkowo, w odniesieniu do przekroczenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, że skarżąca jest osobą w podeszłym wieku, schorowaną oraz o niewielkim "rozeznaniu prawnym". Skarżąca nie miała świadomości przekroczenia terminu, co nie powinno zostać bez znaczenia dla oceny kwestii prawidłowości wykonania wezwania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Z uwagi na wymogi formalne, które musi spełniać skarga kasacyjna, a także skutki niedochowania tych wymogów, w szczególności mających charakter konstrukcyjny i dotyczących podstaw kasacyjnych, w przepisie art. 175 p.p.s.a. ustanowiono obowiązek sporządzania skargi kasacyjnej przez osoby mające odpowiednie przygotowanie zawodowe, przede wszystkim adwokatów i radców prawnych. Norma art. 175 § 1 p.p.s.a. stanowi bowiem, że "skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2-3.". Sporządzenie skargi kasacyjnej, o którym mowa we wskazanym przepisie, dotyczy nie tylko jej napisania, ale również podpisania, ponieważ to podpis wprost wskazuje na osobę, która przygotowała ten środek odwoławczy (porównaj: postanowienie NSA z 29.09.2010 r. II FZ 469/10, LEX nr 742521). W orzecznictwie podkreśla się, że jedynie podpis złożony pod skargą kasacyjną potwierdza z punktu widzenia sądu oceniającego dopuszczalność tego środka, że w jego konstruowaniu brał udział, zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 175 p.p.s.a., uprawniony fachowy podmiot. Przy czym, o ile niezamieszczenie podpisu pod skargą kasacyjną, jeśli z jej treści wynika, że została sporządzona przez uprawnioną osobę, stanowi brak o usuwalnym charakterze, który obliguje sąd do wezwania do jego uzupełnienia, o tyle podpisanie skargi kasacyjnej przez osobę niewymienioną w art. 175 p.p.s.a. stanowi uchybienie, które skutkuje jej odrzuceniem na podstawie art. 178 p.p.s.a. bez wzywania do usunięcia braków (zobacz: postanowienie NSA z 4.01.2012 r. I OZ 1088/11, LEX nr 1104008). Wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez wymienione w art. 175 p.p.s.a. osoby ma charakter materialny, a nie formalny, który może zostać usunięty (porównaj: postanowienie NSA z 27.08.2010 r. II ONP 1/10, LEX nr 786655; zobacz także: M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, 2018, komentarz do art. 175).
W niniejszej sprawie treść złożonego przez skarżącą pisma z dnia 26 kwietnia 2018 r. zatytułowanego "skarga kasacyjna od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 1375/17" w sposób niebudzący wątpliwości wskazuje, że zostało ono sporządzone przez skarżącą osobiście, a nie uprawniony podmiot, tj. adwokata lub radcę prawnego. Przy czym brak jest podstaw do przyjęcia, zażalenie także na to nie wskazuje, by skarżąca należała do osób o których mowa w art. 175 § 2 p.p.s.a.
Mając zatem na uwadze powyższe stwierdzić należy, że wniesiona przez skarżącą skarga kasacyjna była obarczona brakiem o nieusuwalnym charakterze – nie została sporządzona i podpisana przez radcę prawnego lub adwokata. O wadliwości zaskarżonego postanowienia nie świadczy natomiast wezwanie skarżącej do podpisania skargi kasacyjnej. Przedmiotowe pismo, mimo jego sporządzenia przez skarżącą, nie zawierało własnoręcznego podpisu skarżącej, w związku z tym Przewodniczący Wydziału II Sądu pierwszej instancji wezwał skarżącą do podpisania skargi kasacyjnej. Wykonanie wezwania Przewodniczącego w tym zakresie, nie ma żadnego wpływu na wynik sprawy. Jak już wyżej wskazano w sytuacji gdy ustawa wymaga sporządzenia danego pisma przez adwokata lub radcę prawnego, a z wniesionego do sądu pisma wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że zostało ono sporządzone przez stronę osobiście, to taka wadliwość pisma nie podlega usunięciu w drodze wezwania strony do nadesłania pisma sporządzonego i podpisanego przez uprawniony podmiot.
Ponadto przedmiotowa skarga kasacyjna została wniesiona już po upływie ustawowego terminu o którym mowa w art. 177 § 1 p.p.s.a. Okoliczności tej zażalenie nie kwestionuje. Uchybienie terminowi jest okolicznością obiektywną. Natomiast kwestia przyczyn jego uchybienia – wskazywane w zażaleniu subiektywne przeświadczenie strony o dokonaniu czynności w terminie, podeszły wiek strony, stan zdrowia czy poziom znajomości prawa – nie mają wpływu na ocenę, czy dana czynność została dokonana z zachowaniem terminu.
Mając zatem na uwadze powyższe stwierdzić należy, że zaskarżone postanowieniu odpowiada prawu. Dlatego, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.