Postanowienie NSA z 16 października 2018 r., II OZ 965/18

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 16 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lipca 2018 r. sygn. akt VII SO/Wa 37/18 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] grudnia 2017 r. znak: [...]

Sprawa

w sprawie z wniosku G.M. o wstrzymanie wykonania postanowienia Ministra Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2018 r. znak [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: oddalić zażalenie

Skład

Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 23 lipca 2018 r. sygn. akt VII SO/Wa 37/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na wniosek G.M. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Ministra Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2018 r. znak [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oraz poprzedzającego go postanowienia Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] grudnia 2017 r.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżący złożył wniosek o wstrzymanie wykonania ww. postanowienia Ministra Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2018 r. oraz poprzedzającego go postanowienia Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] grudnia 2017 r. w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Uzasadniający złożony wniosek wnioskodawca podniósł, że brak wstrzymania wykonania postanowień spowoduje, iż organ będzie mógł wyegzekwować nałożoną grzywnę. Zaś w chwili wyegzekwowania przymusowego grzywny organ egzekucji będzie mógł nałożyć kolejną grzywnę, aż do chwili wykonania obowiązku przymusowego szczepienia, z którym wnioskodawca się nie zgadza, a który to zabieg ma nieodwracalny charakter.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie powyższy wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Wskazując na normy art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", Sąd wyjaśnił, że na etapie rozpoznawania wniosku nie bada zasadności skargi oraz podał, iż jego zdaniem wniosek nie został należycie uzasadniony. Skarżący nie wskazał z jaką konkretną szkodą lub trudnymi do odwrócenia skutkami będzie się wiązać wykonanie zaskarżonego postanowienia, a tylko takie okoliczności mogą być podstawą do udzielenia ochrony tymczasowej, jaką jest wstrzymanie wykonania aktu. Za niewystarczającą Sąd uznał argumentację skarżącego, iż w chwili przymusowego wykonania grzywny, organ będzie mógł nałożyć kolejną grzywnę. Skarżący nie wskazał także, w jaki sposób obowiązek uiszczenia grzywny spowoduje dla niego trudne do odwrócenia skutki bądź znaczną szkodę.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, domagając się jego zmiany i wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, ewentualnie uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazanie wniosku do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że skarżącemu nie grozi szkoda – sprowadzenie szkody tylko do obowiązku pieniężnego (egzekucji grzywny) w sytuacji, gdy przymuszenie do wykonania szczepienia ochronnego może spowodować skutki nieodwracalne. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że we wniosku wskazał, iż w przypadku wykonania postanowienia grozi mu niepowetowana szkoda, gdyż organ mógłby nakładać kolejne grzywny aż do chwili wykonania obowiązku. Wskazał także, że niewstrzymanie wykonania postanowienia którego celem jest przymuszenie do wykonania obowiązku szczepienia, może spowodować dalsze nakładanie grzywien bądź zmiany w stanie zdrowia dziecka (powikłania poszczepienne).

Skarga G.M. na postanowienie Ministra Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2018 r. znak [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia została zarejestrowana pod sygn. VII SA/Wa 1382/18.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wstrzymanie może dotyczyć także wszystkich aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia nie zasługiwał na uwzględnienie. Podzielić bowiem należy stanowisko Sądu, że skarżący nie wykazał, by na skutek wykonania postanowień objętych wnioskiem, mogło dojść do zaistnienia niebezpieczeństw o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.

W rozważanym przypadku chodzi o zagrożenia wynikające z obowiązków nałożonych na skarżącego postanowieniem o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Bezpośrednim skutkiem wykonania zaskarżonego postanowienia będzie wyegzekwowanie grzywny w wysokości 300 zł. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonywujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonego aktu, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie tego aktu jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Zaś twierdzenia skarżącego powinny być poparte dokumentami źródłowymi dotyczącymi jego aktualnej sytuacji finansowej. W sytuacji gdy chodzi o postanowienie rodzące obowiązek zapłaty określonej sumy pieniężnej, konieczne jest zobrazowanie okoliczności wskazujących na trudną sytuację materialną wnioskodawcy oraz wykazanie, że uszczuplenie majątku grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem skutków trudnych do odwrócenia. W rozpoznawanej sprawie ani uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, ani wniesione zażalenie nie zawierają argumentacji, która mogłaby podważyć zasadność wydanego przez Sąd pierwszej instancji postanowienia.

Z samego faktu, że w określonej sytuacji mogą być nakładane na skarżącego dalsze grzywny, nie można wywieść obowiązku wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Ponadto zauważyć należy, że grzywna w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym służącym przymuszeniu do wykonania obowiązku publicznoprawnego, którego zasadności nie bada się na etapie postępowania egzekucyjnego. Przedmiotem zaskarżonego postanowienia nie jest zatem obowiązek wykonania szczepienia. Obowiązek ten wynika bezpośrednio z tytułu wykonawczego, którym go nałożono. Grzywna stanowiąca przedmiot zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia jest związana z niewykonaniem obowiązku szczepienia dziecka, to jednak sama takim obowiązkiem nie jest. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie będzie zatem miało przełożenia na sam obowiązek szczepienia, z którym skarżący łączy wskazywane we wniosku negatywne skutki, które można by zakwalifikować jako niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków (porównaj: postanowienie NSA z 11.09.2018 r. II OZ 857/18, npubl.).

Mając zatem na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.