Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 19 lutego 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 163/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Spółdzielni [...] w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2017 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oraz orzekł o zwrocie wpisu sądowego od skargi.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 15 stycznia 2018 r. wezwano stronę skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia, poprzez nadesłanie dokumentu, z którego wynika sposób reprezentacji strony skarżącej (odpis z KRS). Wezwanie zostało skutecznie doręczone z dniem 25 stycznia 2018 r. Ostatni dzień terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi przypadł zatem na dzień 1 lutego 2018 r. Pomimo upływu zakreślonego terminu, strona skarżąca nie nadesłała brakujących dokumentów.
W ocenie Sądu z uwagi na nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie braku formalnego skargi, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wniesiona skarga podlegała odrzuceniu. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła Spółdzielnia, kwestionując to postanowienia w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:
1/ brak formalnego wezwania Spółdzielni do złożenia dokumentu z którego wynika sposób jej reprezentacji, skutkiem czego zaskarżone postanowienie jest bezpodstawne, 2/ nadmierny formalizm administracyjny uzasadniający odrzucenie skargi z powodu niewskazania sposobu reprezentacji skarżącej w sprawie toczącej się od początku 2017 r. zarówno przez organem pierwszej instancji jak i przed organem odwoławczym, tym bardziej że w dotychczasowym postępowaniu administracyjnym nikt nie żądał odpisu KRS odwołującej się Spółdzielni, jak również nie kwestionował w toczącym się postępowaniu jej reprezentacji;
3/ odrzucenie skargi wobec błahego powodu jakim jest niedołączenie odpisu z KRS, w sytuacji gdy skierowanie skargi do Sądu było kolejnym etapem toczącego się postępowania, a nie pierwszym pismem procesowym w sprawie kwestionowania przymiotu strony Spółdzielni w postępowaniu administracyjny dotyczącym działki nr ewid. [...] z obrębu [...] zakończonej decyzją Zarządu Dzielnicy [...] nr [...].
Mając na uwadze powyższe, skarżąca Spółdzielnia wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
W uzasadnieniu Spółdzielnia podniosła, że w dniu 25 stycznia 2018 r. otrzymała korespondencję z Sądu zawierają szereg dokumentów, ale nie było w niej pisma wzywającego do przedłożenia dokumentu z którego miałby wynikać sposób reprezentacji Spółdzielni.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności (art. 29 p.p.s.a.). Z powyższego wynika zatem, że organy lub osoby uprawnione do działania w imieniu jednostek organizacyjnych muszą udowodnić, że mają prawo do działania za stronę, a udowodnienie umocowania musi mieć formę dokumentu złożonego lub okazanego sądowi przy pierwszej czynności w postępowaniu (por. M. Niezgódka-Medek. Komentarz do art. 29 p.p.s.a., zawarty w zbiorze LEX). Dokumentem wykazującym umocowanie do działania w imieniu strony skarżącej jest co do zasady odpis z KRS. Skoro więc sąd musi dysponować dokumentem potwierdzającym należytą reprezentację strony, co wprost wynika z powołanych wyżej przepisów art. 28 i art. 29 p.p.s.a., to brak takiego dokumentu jest brakiem formalnym skargi skutkującym wezwaniem strony do jego uzupełnienia na podstawie art. 49 § 2 p.p.s.a. W sytuacji nieuzupełnienia braków skargi w ustawowym terminie, sąd skargę odrzuci – tak: przepis art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
W niniejszej sprawie Spółdzielnia kwestionuje, że zostało jej doręczone wezwanie do usunięcia braków skargi w postaci dokumentu z którego wynika sposób jej reprezentacji, tj. odpisu KRS. Potwierdza zaś otrzymanie pozostałych pism – łącznie 5 dokumentów, w tym wezwania do uiszczenia wpisu, co też uczyniono.
W aktach sprawy znajduje się potwierdzenie odbioru, z którego wynika, że w dniu 25 stycznia 2018 r. zostały Spółdzielni doręczone następujące dokumenty: "wezwanie do uiszczenia wpisu + nadesłania KRS + pouczenie + doręczenie odpisu odp. na skargę". Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą zwrotne potwierdzenie odbioru, jeżeli zostało sporządzone w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dokument urzędowy, który dowodzi temu, co zostało w nim urzędowo poświadczone (por. postanowienia NSA: z 5.07.2017 r. II FZ 339/17; z 18.01.2018 r. II FZ 751/17; z 21.08.2017 r. II FZ 450/17). Dokument ten korzysta z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Domniemanie to jest domniemaniem wzruszalnym, toteż możliwym jest jego obalenie przez stronę dowodzącą innego stanu faktycznego.
Przy czym dodać trzeba, że co prawda zasady doręczeń w postępowaniu sądowoadministracyjnym cechuje wysoki poziom sformalizowania, który stanowi gwarancję rzetelnie prowadzonego postępowania, to jednak należy mieć na względzie także i to, że owa rzetelność dotyczy również warunków przestrzegania praw strony, w szczególności prawa do sądu. Prawidłowość doręczeń pozwala stronie na realizację tegoż prawa, zaś wątpliwości w tym zakresie winny być tłumaczone na korzyść strony (zobacz: postanowienie NSA z 6.04.2018 r. II FZ 68/18).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej konkretnej sprawie, nie jest możliwe ustalenie w sposób niebudzący wątpliwości zawartości korespondencji odebranej przez Spółdzielnię w dniu 25 stycznia 2018 r. Wobec braku pisma przewodniego z wyliczeniem, jakie konkretnie pisma zostały do strony skierowane, mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy, w tym stanowisko Spółdzielni, że omawianego wezwania nie otrzymała, nie ma pewności co do zawartości koperty, zwłaszcza, że braki określone jednym z zarządzeń zostały uzupełnione. W tej sytuacji, Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że wątpliwości co do prawidłowości doręczenia stronie wezwania, którego niewykonanie w zakreślonym terminie powoduje formalne zakończenie postępowania, czynią odrzucenie skargi z powodu nieusunięcia braków formalnych skargi nieuzasadnionym i godzącym w konstytucyjne prawo strony do sądu.
Z powyższych względów, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.