Postanowienie NSA z 28 września 2016 r., II OZ 976/16

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 28 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 564/16 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji

Sprawa

w sprawie ze skargi S. G. prowadzącej działalność gospodarczą [...] na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] grudnia 2015 r. znak [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej postanawia oddalić zażalenie

Skład

Sędzia NSA Maciej Dybowski przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 564/16 (dalej postanowienie z 28 czerwca 2016 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S. G. prowadzącej działalność gospodarczą [...] na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] grudnia 2015 r. znak [...] (dalej decyzja z [...] grudnia 2015 r.) w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że S. G. (dalej skarżąca), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji Głównego Inspektora Sanitarnego z [...] grudnia 2015 r., wymierzającej skarżącej karę pieniężną w wysokości 10.000 zł w związku z utrudnianiem przedstawicielom Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Mielcu przeprowadzenia w dniach: 20 sierpnia 2014 r., 20 lutego 2015 r. i 11 marca 2015 r. urzędowej kontroli żywności w Piekarni [...], [...].

Sąd I instancji wskazał, że badając zasadność wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji rozważył wszelkie okoliczności sprawy, mając przede wszystkim na uwadze cel instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, mianowicie tymczasowe wstrzymanie działań między innymi egzekucyjnych organu administracji, do czasu wydania przez sąd administracyjny wyroku w sprawie. Uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem brak jest przesłanek do stwierdzenia, że egzekucja kary nałożonej przez organ w wysokości 10.000 zł miałaby spowodować skutki w postaci likwidacji prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej. Biorąc po uwagę złożone przez skarżącą dokumenty, w tym sprawozdanie finansowe za 2015 r., wyciągi z rachunku bankowego oraz fakt uzyskiwania dochodu z tytułu umowy o pracę w wysokości ok. 4.500 zł miesięcznie, Sąd I instancji uznał, że nie zachodzą przesłanki uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Nawet jeżeli doszłoby do egzekucji kwoty 10.000 zł to, jak wynika z wyciągów bankowych, nie byłaby to pierwsza egzekucja prowadzona wobec skarżącej. Brak jest przesłanek do stwierdzenia, że akurat egzekucja kary nałożonej przez organ w wysokości 10.000 zł miałaby spowodować skutki w postaci likwidacji prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej.

Wskazał, że ochrona tymczasowa, jaką jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i merytoryczne rozpoznanie sprawy to dwie odrębne kwestie. Rozpoznając wniosek w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji, Sąd nie dokonuje oceny zasadności skargi, lecz bada, czy wystąpiły przesłanki zawarte w art. 61 § 3 ppsa, uzasadniające przyznanie przedmiotowej ochrony tymczasowej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego nie naprawiłoby (postanowienie NSA z 28 lipca 2009 r., I FSK 450/09 cbos. Każde egzekwowanie należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w sytuacji finansowej zobowiązanego, jednakże, co należy podkreślić, nie zawsze wiąże się ono z powstaniem nieodwracalnych skutków, czy wyrządzeniem znacznej szkody.

Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie wywiodła S. G. reprezentowana przez r. pr. P. Ł., zaskarżając niniejsze postanowienie w całości, zarzucając naruszenie:

1. art. 61 § ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ppsa, przez bezpodstawne przyjęcie, że w niniejszej sprawie brak jest przesłanek do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż w ocenie sądu skarżąca nie udowodniła, że wykonanie postanowienia może spowodować trudne do odwrócenia skutki, bądź nieodwracalną szkodę, podczas gdy skarżąca udowodniła, że brak wstrzymania wykonania decyzji spowoduje nieodwracalne skutki a twierdzenia WSA w Warszawie, że "to brak optymalizacji ponoszonych kosztów nie może stanowić podstawy do twierdzenia, że dopiero wykonanie decyzji organów administracyjnych może spowodować likwidację przedsiębiorstwa" oraz "brak jest przesłanek do stwierdzenia, że akurat egzekucja kary nałożonej przez organ w wysokości 10.000 zł. miałaby spowodować skutki w postaci likwidacji prowadzonej działalności gospodarczej" są całkowicie bezpodstawne;

• art. 166 w związku z art. 141 § 4 ppsa przez jego niezastosowanie w części polegające na nie wyjaśnieniu rozstrzygnięcia w zakresie stwierdzenia, że skarżąca nie dokonała optymalizacji poniesionych kosztów oraz że znaczą część przychodów stanowią bliżej nie określone wydatki oraz brak jest podstaw do stwierdzenia, że egzekucja nałożonej kary miałaby skutkować likwidacją prowadzonej działalności, podczas gdy brak jest wyjaśniania przyjętego rozstrzygnięcia i wadliwość orzeczenia w tym zakresie jest istotna, że uniemożliwia jego kontrolę kasacyjną. Powoduje bowiem, że na podstawie tych właśnie niewyjaśnionych (a tym samym nieuzasadnionych) stwierdzeń doszło do odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o:

1. uchylenie w całości postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 czerwca 2016 r., i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania;
2. zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu zażalenia rozwinięto argumentację zawartą w powyższych zarzutach (k. 55-59 akt sądowych).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Prawidłowość zaskarżonego postanowienia podlega ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pod względem jego zgodności z regulacją zawartą w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, zm. poz. 846, dalej ppsa). Ów przepis dotyczy udzielenia skarżącemu tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności (art. 61 § 1 ppsa). Po przekazaniu sądowi skargi Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 ppsa). Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty i oznacza, że Sąd nie bada zasadności samej skargi na etapie rozpoznania wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd Sądu I instancji, że obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z ww. przepisu spoczywa na wnioskodawcy. Art. 61 § 3 ppsa zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia, przy czym uprawdopodobnienie nie może z reguły opierać się na samych twierdzeniach strony. Sąd musi opierać się na jakimś materiale pozwalającym zająć stanowisko.

Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 61 § 3 ppsa nie oznacza, że Sąd jest zobligowany w każdym przypadku – niezależnie od okoliczności sprawy – uwzględnić wniosek skarżącego. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (T. Woś, H. Knysiak–Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis 2005 r., s. 294 i n.).

Sądu I instancji prawidłowo ocenił, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do twierdzenia, że wskutek wykonania zaskarżonej decyzji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca we wniosku podniosła, że egzekucja kary pozbawi ją nie tylko płynności finansowej ale również uniemożliwi pokrycie bieżących, niezbędnych wydatków związanych z prowadzoną działalnością, co w konsekwencji może doprowadzić do konieczności zaprzestania prowadzenia działalności w postaci dostawy pieczywa, a nawet upadłości, co będzie stanowiło trudny do odwrócenia skutek.

Faktu natychmiastowego wykonania obowiązku pieniężnego wynikającego z ostatecznej decyzji, nawet przy istnieniu trudnej sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (postanowienie z 13.10.2010 r., I OZ 766/10, Lex 742024).

Wykonanie decyzji dotyczącej należności pieniężnej nie w każdym wypadku łączy się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub z trudnymi do odwrócenia skutkami, bowiem w razie uwzględnienia skargi przez Sąd i uchylenia decyzji skarżący może otrzymać zwrot uiszczonej kwoty (postanowienie NSA z: 5.2.2010 r., I OZ 79/10; 22.12.2009, I OZ 1151/09, cbosa). Utrwalonym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest pogląd, że sama wysokość należności publicznoprawnej nie przesądza o wystąpieniu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (postanowienie NSA z 1.12.2011 r., I FSK 1854/11). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego samo powołanie się na konsekwencje w sferze finansowej nie uprawnia do oceny, że wykonanie kwestionowanej decyzji skutkować może wyrządzeniem stronie znacznej szkody w rozumieniu art. 61 § 3 ppsa.

Zarzut naruszenia art. 166 w zw. z art. 141 § 4 ppsa, nie zasługiwał na uwzględnienie. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia odpowiada wymogom art. 141 § 4 ppsa.

Przepis art. 61 § 2 pkt 1 ppsa, jako adresowany do organu, nie jest relewantny.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ppsa, oddalił zażalenie.