Postanowienie NSA z 28 września 2016 r., II OZ 977/16

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 28 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lipca 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1465/15 odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1465/15

Sprawa

w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2015 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w części postanawia oddalić zażalenie

Skład

Sędzia NSA Maciej Dybowski przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 27 lipca 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1465/15 (dalej postanowienie z 27 lipca 2016 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 czerwca 2016 r., VII SA/Wa 1465/15 w sprawie ze skargi A. S.na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2015 r. znak [...] (dalej decyzja z [...] kwietnia 2015 r.) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w części.

Wyrokiem z 29 czerwca 2016 r., VII SA/Wa 1465/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. S. na decyzję z [...] kwietnia 2015 r.

Dnia 20 lipca 2016 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wskazanego wyroku wyjaśniając, że uchybienie terminu spowodowane było niespodziewanym, przedłużającym się wyjazdem poza Warszawę w celu opieki nad chorymi rodzicami w podeszłym wieku.

Odmawiając przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku, Sąd I instancji uznał, że skarżąca – mimo obowiązku wynikającego z art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 zm. poz. 846, dalej ppsa) - nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do dokonania tej czynności.

Wojewódzki Sąd, biorąc pod uwagę okoliczności wskazane we wniosku uznał, że konieczność sprawowania opieki nad chorymi rodzicami nie uniemożliwiała złożenia wniosku o sporządzenie wyroku w terminie. Skarżąca w żaden sposób nie udokumentowała złego stanu zdrowia rodziców; nie uprawdopodobniła, że bez swej winy nie dokonała czynności procesowej w ustawowym terminie (k. 48, 50, 51, 53-55 akt sądowych).

Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie wywiodła skarżąca wskazując, że z powodu wyjazdu poza Warszawę w celu opieki nad chorymi rodzicami w podeszłym wieku, nie mogła dotrzymać terminu na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Do pisma z 10 sierpnia 2016 r. w postępowaniu zażaleniowym załączyła odpisy 6 dokumentów, obrazujących stan zdrowia rodziców skarżącej (k. 66-68, 74-81 akt sądowych).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonywujący uprawdopodobni brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 ppsa). Brak winy należy rozumieć jako dopełnienie przez stronę obowiązku dołożenia należytej staranności wymaganej przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie przesłanki braku winy strony należy przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy.

W zaskarżonym postanowieniu Sąd zasadnie przyjął, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że do uchybienia terminu w zakresie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku doszło bez jej winy. Skarżąca jako przyczynę uchybienia terminu wskazała wyjazd poza Warszawę w celu opieki nad chorymi rodzicami w podeszłym wieku. Sąd I instancji trafnie uznał, że sporządzenie przedmiotowego, jednozdaniowego wniosku i nadanie go w urzędzie pocztowym nie jest czynnością skomplikowaną i na tyle czasochłonną, by nie było możliwe jej dokonanie w czasie opiekowania się rodzicami. Do wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia skarżąca nie dołączyła stosownych zaświadczeń lekarskich.

Sąd I instancji trafnie ocenił, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w przekroczeniu terminu, który zaczął biec dnia 29 czerwca 2016 r., a upłynął dnia 6 lipca 2016 r. o północy (art. 141 § 2 ppsa). Skarżąca dnia 6 maja 2016 r. otrzymała zawiadomienie o terminie rozprawy, z prawidłowym pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i sposobie zaskarżenia wyroku (k. 27-28, 44, 47, 48 akt sądowych). Brak było podstaw do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 29 czerwca 2016 r. na podstawie art. 86 § 1 ppsa.

Sąd I instancji na etapie rozpoznawania wniosku nie dysponował dowodami o stanie zdrowia rodziców skarżącej, dysponował jedynie wnioskiem skarżącej (k. 50 akt sądowych).

Utrwalonym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest pogląd, że pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. Nawet najpoważniejsza choroba o charakterze przewlekłym, o ile tylko strona ma obiektywne możliwości podjęcia określonych czynności w postępowaniu sądowym, nie może być wystarczającym powodem dla uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione. Dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie, o którym wyżej mowa, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu. Zły stan zdrowia nie przesądza o braku winy w uchybieniu terminu – choroba musi mieć charakter niespodziewany lub wystąpić musi nagłe pogorszenie stanu zdrowia, które nie dało się przewidzieć (postanowienie NSA z: 12.8.2014 r., II FZ 1172/14, Lex 1495027; 9.11.2011 r., I GZ 173/11; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2015, s. 464-465, nb 5 pkt 1).

Powołane poglądy, dotyczące strony bądź jej pełnomocnika, należy odpowiednio odnieść do stanu zdrowia rodziców skarżącej. Matka skarżącej ma 63 lata i orzeczeniem z 25 marca 2015 r. PZON została zaliczona do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, przy braku konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością stałej egzystencji. Matka skarżącej, mimo stanu po operacji gruczołu tarczycy, cukrzycy typu II, nadciśnienia tętniczego i arytmii, uczestniczyła w dniach 13.5-27.5.2016 r. w turnusie rehabilitacyjnym w Domu Wypoczynkowym "Rzemieślnik" w Gdańsku (k. 76 pkt I i 7; k. 78-78v, 80 akt sądowych). Ojciec skarżącej ma 80 lat; mimo choroby zwyrodnieniowej stawów, POCHP, endoprotezy stawu biodrowego prawego, w dniach 13.5-27.5.2016 r. uczestniczył w turnusie rehabilitacyjnym w Domu Wypoczynkowym "Rzemieślnik" w Gdańsku (k. 77, 79-79v, 81 akt sądowych). Nadesłane przy piśmie z 10 sierpnia 2016 r. odpisy dokumentów nie prowadzą do odmiennej oceny – żaden z odpisów dokumentów nie wskazuje na nagłe pogorszenie się stanu zdrowia rodziców skarżącej w dniach od 29 czerwca 2016 r. do 6 lipca 2016 r. włącznie. Stan zdrowia obojga był na tyle dobry, że zostali oni zakwalifikowani do uzdrowiskowego leczenia sanatoryjnego dorosłych, w którym uczestniczyli w dniach od 13 maja do 27 maja 2016 r.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa postanowił jak w sentencji.