Postanowienie NSA z 11 października 2007 r., II OZ 981/07

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 11 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10 sierpnia 2007 r. sygn. akt II SA/Sz 141/07 o odmowie przyznania prawa pomocy

Sprawa

w sprawie ze skargi E. P. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia:

Skład

Sędzia NSA Teresa Kobylecka przewodniczący

Sentencja

1. uchylić zaskarżone postanowienie,
2. przyznać skarżącej E. P. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2007 r. odmówił E. P. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że sytuacja materialna skarżącej nie daje dostatecznych podstaw do przyjęcia, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z oświadczeń złożonych przez E. P. wynika, że samotnie wychowuje dwójkę dzieci, a jedynym jej źródłem utrzymania jest zasiłek macierzyński w kwocie (...) zł. Skarżąca wskazała, że mieszka z ojcem swojego syna, który ponosi koszty utrzymania mieszkania i nie płaci w związku z tym na dziecko alimentów w formie pieniężnej. Wykazała również, że jedynie na córkę otrzymuje zaliczkę alimentacyjną w kwocie (...) zł. Wobec nieprzedłożenia przez skarżącą na wezwanie Sądu dokumentów potwierdzających wysokość dochodów ojca jej syna oraz dotyczących ponoszonych przez niego wydatków koniecznych związanych z utrzymaniem mieszkania, w którym zamieszkuje skarżąca wraz z dziećmi Sąd uznał, że sytuacja materialna strony skarżącej przedstawiona we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie stanowi dostatecznej przesłanki do pozytywnego rozpatrzenia jej wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła E. P. wnosząc o jego uchylenie i przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Podniosła, że Sąd dokonał niewłaściwej oceny jej sytuacji majątkowej, finansowej i życiowej. Wskazała, że nie udało się jej wyegzekwować od ojca syna dowodów potwierdzających jego dochody oraz przedstawiających wydatki poniesione przez niego na utrzymanie mieszkania. Wywiodła, że fakt, iż zamieszkuje wspólnie z ojcem swojego syna nie jest równoznaczny z tym, że pozostaje z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Wskazała również, że w dniu [...] złożyła do Sądu Rejonowego w S. pozew o alimenty na syna.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zatem to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania na podstawie okoliczności dotyczących jego sytuacji majątkowej i rodzinnej, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

Z akt sprawy wynika, że źródłem utrzymania skarżącej są comiesięczne świadczenia rodzinne, które otrzymuje od Gminy Miasta S. w kwocie (...) zł, zasiłek rodzinny w wysokości (...) zł oraz zaliczka alimentacyjna na córkę w kwocie (...) zł. Skarżąca nie posiada żadnego majątku i oszczędności. Mieszkanie, w którym obecnie zamieszkuje nie jest jej własnością, a wydatki związane z jego eksploatacją ponosi ojciec syna skarżącej, z którym jak wynika z oświadczeń złożonych w toku postępowania nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym. Wskazać bowiem należy, że fakt, iż skarżąca mieszka wspólnie z ojcem swego syna nie oznacza sam przez się, że pozostają oni we wspólnym gospodarstwie domowym oraz że skarżąca pozostaje na jego utrzymaniu.

Tym samym nie sposób przyjąć, że skarżący są w stanie ponieść pełne koszty postępowania sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla nich i ich syna. Podkreślenia wymaga bowiem, że celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie realnego prawa do sądu stronie, która nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania.

Odmienna ocena sytuacji majątkowej skarżącej dokonana w zaskarżonym postanowieniu nie jest więc trafna, co uzasadnia uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zwróci się do właściwej okręgowej rady adwokackiej o wyznaczenie adwokata (art. 253 p.p.s.a.).

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.