Postanowienie NSA z 29 września 2016 r., II OZ 982/16

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 29 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia O. z siedzibą w M. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] lipca 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 1706/16 wzywające do uiszczenia wpisu sądowego

Sprawa

w sprawie ze skargi Stowarzyszenia O. z siedzibą w M. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia postanawia: oddalić zażalenie

Skład

Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak przewodniczący

Uzasadnienie

Zaskarżonym zarządzeniem z dnia 4 lipca 2016 r. Przewodniczący IV Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał skarżące O. z siedzibą w M. (dalej Stowarzyszenie) do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2016 r. w kwocie 200 zł, stosownie do § 2 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 221, poz. 2193 ze zm. zwanego dalej rozporządzeniem) w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia skargi.

Zażalenie na powyższe zarządzenie złożyło O. z siedzibą w M. wnosząc o uchylenie go w całości. W argumentacji Stowarzyszenie powołało się na przepis art. 239 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) (dalej p.p.s.a.) mówiący, iż organizacja pożytku publicznego nie ma obowiązku uiszczania opłat sądowych jeżeli występuje we własnej sprawie. Na poparcie swojego uzasadnienia Stowarzyszenie powołało się na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 20 listopada 2015 r. (sygn. akt II SA/Op 259/15), którym zwrócono Stowarzyszeniu w zw. z art. 239 § 2 p.p.s.a. pobrany wpis od skargi na decyzję dotyczącą jej zadań statutowych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy istotą jest treść art. 239 § 2 p.p.s.a. który mówi, że nie mają obowiązku uiszczania opłat sądowych organizacje pożytku publicznego, działające na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, w sprawach własnych, z wyjątkiem spraw dotyczących prowadzonej przez te organizacje działalności gospodarczej, a także organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2016 r. poz. 239 i 395) w sprawach własnych dotyczących realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.

Ze statutu Stowarzyszenia wynika, że jest organizacją pożytku publicznego, której celami są: szerzenie w społeczeństwie wiedzy na temat ptaków, ich znaczenia oraz zagrożeń dla ich bytowania, zbieranie danych dokumentujących stan i zagrożenia krajowej awifauny, opracowywanie i wdrażanie planów działań ochronnych oraz wszelkie działania prawne sprzyjające ochronie ptaków i ich siedlisk.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można uznać, że Stowarzyszenie wnosząc skargę na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2016 r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, występuje jako strona w swojej własnej sprawie w rozumieniu art. 239 § 2 p.p.s.a. Rozpoznawana sprawa dotyczy bowiem realizacji wielofunkcyjnego przedsięwzięcia realizowanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 143, poz. 963 ze zm.). Przedmiotem inwestycji jest m.in. budowa nowego stopnia wodnego oraz utworzenie przepływowego zbiornika wodnego na rzece Wiśle, poniżej istniejącego stopnia wodnego Włocławek, wraz z elektrownią wodną. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Bydgoszczy odmówił zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia. Stowarzyszenie natomiast złożyło skargę na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, który po rozpatrzeniu odwołania Gminy Miasto Włocławek od decyzji Dyrektora Ochrony Środowiska w Bydgoszczy z dnia [...] stycznia 2016 r. uchylił ww. decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone w tej kwestii w doktrynie (M. Niezgódka-Medek, Komentarz do art. 240 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2013), zgodnie z którym zwolnienie z obowiązku uiszczania opłat sądowych nie może dotyczyć tych wypadków, gdy organizacja pożytku publicznego w zakresie swojej działalności występuje w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób (art. 25 § 4, art. 33 § 2, art. 50 § 1 p.p.s.a.). Wprawdzie przedstawione powyżej stanowisko zostało wyrażone w stosunku do art. 240 p.p.s.a., jednak jak wynika z uzasadnienia zmian wprowadzonych do art. 239 p.p.s.a. ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sformułowanie "w sprawach własnych" jest wzorowane właśnie na treści art. 240 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 16 grudnia 2015 r., sygn. akt II OZ 1283/15).

Nie można zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego utożsamiać "spraw własnych" z działalnością statutową, gdyż w takim przypadku zwolnienie z kosztów przysługiwałoby stronie automatycznie w każdej sprawie dotyczącej ochrony środowiska. Ustawodawca zawarł w przepisie zwrot w "sprawach własnych" po to aby ograniczyć zwolnienie z kosztów do konkretnych przypadków. Nie można zatem uznać, że Stowarzyszenie, które przystąpiło do udziału w sprawie w charakterze uczestnika na prawach strony w postępowaniu administracyjnym, działa we "własnej sprawie" tylko dlatego, że dotyczy ona decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia.

W związku z powyższym uznać należy, że w przedmiotowej sprawie Stowarzyszenie wnioskując o zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 2 p.p.s.a. w sprawie ze skargi na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2016 r., nie korzysta ze zwolnienia zawartego w ww. przepisie, tj. zwolnienia z obowiązku uiszczania opłat sądowych.

Mając powyższe okoliczności na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 i art. 198 p.p.s.a. oddalił wniesione zażalenie.