Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 649/14 odmówił H. M. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską.
Sąd wskazał, że H. M. we wniosku z dnia 12 maja 2014 r. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych.
Z treści wniosku uzupełnionego, na wezwanie z dnia 26 maja 2014 r., dokumentami źródłowymi wynika, że wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem. Źródłem utrzymania rodziny jest emerytura męża skarżącej w wysokości 3.865 zł brutto. Ponadto mąż skarżącej otrzymuje wynagrodzenie z tytułu umowy o dzieło w wysokości kilkuset złotych miesięcznie.
W rubryce 7. formularza wniosku skarżąca jako składnik majątku wymieniła dom o pow. 76 m2 oraz lokal mieszkalny o pow. 64m2 z garażem. Wskazała, że jest właścicielem powyższych nieruchomości wraz z mężem (współwłasność oraz wspólność majątkowa). Podrubrykę 7.2, dotyczącą posiadanych zasobów, skarżąca wypełniła przez zakreślenie.
Skarżąca nie osiąga żadnego dochodu i pozostaje na utrzymaniu męża (v. zeznania podatkowe za 2012 i 2013 r.).
Z przedstawionego przez skarżącą wyciągu z posiadanego rachunku bankowego wynika, że na rachunku tym (lokata oszczędnościowa) znajdują się środki pieniężne w kwocie 2.800 zł.
Z kolei na rachunku jej męża, z którego pokrywane są wszystkie wydatki obciążające gospodarstwo domowe, każdorazowe saldo końcowe daje kwotę dodatnią mieszczącą się w przedziale od 3.478,11 do 6.952,71 zł.
Miesięczne wydatki w gospodarstwie domowym przedstawiają się w następujący sposób: opłata za internet 56,12 zł, opłata za energię elektryczną ok. 88 zł (ok. 176,70 za dwa miesiące), opłata za gaz ok. 750-825 zł (w okresie luty-kwiecień 2014 r., a w październiku 2013 r. 527, 61 zł), rata podatku od nieruchomości ok. 44 zł, opłata za ścieki ok. 60-125 zł, opłata za wodę ok. 60-118 zł.
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 18 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 649/14 odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy.
W dniu 1 sierpnia 2014 r. skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia. Do sprzeciwu dołączyła wyciągi z rachunku bankowego jej męża za czerwiec i lipiec 2014 r. Saldo końcowe na rachunku wynosiło odpowiednio 3.652,02 zł oraz 3.264,24 zł.
Odmawiając skarżącej przyznania prawa pomocy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz złożonych dokumentów źródłowych wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem. Na dochody rodziny składa się emerytura męża w wysokości 3.865 zł brutto oraz wynagrodzenie męża z tytułu umowy o dzieło w wysokości kilkuset złotych miesięcznie. Natomiast według przedstawionych dokumentów źródłowych niezbędne miesięczne wydatki skarżącej kształtują się na poziomie ok. 1256 zł. Dodatkowo skarżąca posiada środki finansowe w wysokości 2.800 zł zgromadzone na lokacie bankowej. Ponadto na rachunku jej męża, z którego pokrywane są wszystkie wydatki obciążające gospodarstwo domowe, każdorazowe saldo końcowe daje kwotę dodatnią mieszczącą się w przedziale od 3.264,24 zł do 6.952,71 zł.
Ustalona w niniejszej sprawie sytuacja majątkowa skarżącej oraz jej męża prowadzi zatem do wniosku, że skarżąca ma wystarczające środki, aby ponieść pełne koszty postępowania. Świadczy o tym wysokość środków, którymi dysponuje mąż skarżącej, już po pokryciu kosztów utrzymania, oraz środki zgromadzone na lokacie bankowej.
Koszty sądowe, jakie skarżąca winna uiścić na obecnym etapie postępowania, to 200 zł tytułem wpisu (§ 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Wpis ten został uiszczony przez skarżącą. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, wysokość osiąganych dochodów w gospodarstwie domowym skarżącej, a także zgromadzone przez nią środki finansowe wskazuje, że jest ona w stanie ponieść pełne koszty niniejszego postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Sąd zaznaczył przy tym, że konieczne utrzymanie, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., nie oznacza sytuacji materialnej subiektywnie ocenianej przez wnioskodawcę jako zadawalającej. Chodzi tu o obiektywną możliwość zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, takich jak opłaty za mieszkanie żywność lub lekarstwa. W sytuacji, gdy nie jest możliwe uzyskanie dodatkowych środków finansowych, jak też, gdy poczynienie oszczędności musiałoby odbyć się kosztem wspomnianych koniecznych potrzeb Sąd zobligowany jest przyznać stronie prawo pomocy Takie okoliczności w ocenie Sądu nie zachodzą w niniejszej sprawie. Skarżąca posiada bowiem wystarczające środki, aby ponieść pełne koszty postępowania.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania.
Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła zażalenie, wnosząc o jego zmianę i przyznanie wnioskowanej pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa do pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, lub środki te są tak bardzo ograniczone, iż wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.
W niniejszej sprawie Sąd I instancji zasadnie stwierdził, że sytuacja materialna skarżącej nie kwalifikuje jej do uwzględnienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z przedłożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy i nadesłanych przez skarżącą dokumentów wynika, że skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem. Na dochody rodziny składa się emerytura męża w wysokości 3.865 zł brutto oraz wynagrodzenie męża z tytułu umowy o dzieło w wysokości kilkuset złotych miesięcznie. Ponadto, skarżąca wraz z mężem jest właścicielem domu o powierzchni 76 m2 i mieszkania o powierzchni 64 m2 z garażem i posiada środki finansowe w wysokości 2.800 zł zgromadzone na lokacie bankowej.
Mając na uwadze stan majątkowy skarżącej oraz jej męża i uzyskiwane przez męża skarżącej dochody stwierdzić należy, że skarżąca nie należy do osób rzeczywiście ubogich, które obiektywnie nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze powyższe okoliczności stwierdzić należy, że nawet przy uwzględnieniu wydatków skarżącej, powinna ona partycypować w kosztach sądowych. Podkreślenia wymaga, że koszty postępowania należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Ubiegający się o przyznanie prawa pomocy powinien w każdym przypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Skarżąca, kierując sprawę na drogę postępowania sądowego, powinna liczyć się z obowiązkiem ponoszenia kosztów tego postępowania i tym samym poczynić w swoim majątku oszczędności.
W takiej sytuacji należało uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie zaskarżonym postanowieniem odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił zażalenie oddalić.