Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 620/15, odmówił W. D. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
W uzasadnieniu Sąd podał, że skarżąca w złożonym wniosku oświadczyła, że od ponad 4 lat jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku oraz że prowadzi z mężem wspólne gospodarstwo domowe. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego do złożenia dodatkowego oświadczenia poinformowała, że jako osoba bezrobotna nie uzyskuje żadnych dochodów, zaś mąż pobiera rentę w wysokości 940 zł, z czego po potrąceniach komorniczych do wypłaty przypada około 590 zł. Nie posiadają żadnego majątku (nieruchomości, pojazdów mechanicznych, telefonów), nie dysponują też żadnymi rachunkami bankowymi i kartami kredytowymi. Dom w którym zamieszkują stanowi własność dzieci i one pokrywają wszystkie związane z nim wydatki (podatek od nieruchomości, opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę i ścieki, wywóz śmieci); dotyczy to również kosztów utrzymania psa. Wydatki na zakup żywności i środków czystości są pokrywane z renty męża wnioskodawczyni i pomocy dzieci (około 200 zł miesięcznie).
Za lekarstwa (około 50 zł/m-c) płaci jej teściowa. Skarżąca ani jej mąż nie korzystają z pomocy społecznej. Jako załącznik została dołączona kserokopia zaświadczenia Urzędu Pracy z dnia 8 czerwca 2015 r. potwierdzającego fakt bezrobocia wnioskodawczyni.
Zdaniem Sądu informacje podane przez skarżącą dotyczące przedstawionej sytuacji majątkowej nie są wiarogodne. Nie uprawdopodobniła ona w całości swojej sytuacji finansowej, a zwłaszcza wydatków związanych z wyżywieniem i utrzymaniem domu. Odnosząc się do kwestii rachunku bankowego Sąd stwierdził, że w aktach sprawy organu I instancji znajduje się dyspozycja przelewu z rachunku bankowego skarżącej i jej męża z 3 listopada 2014 r. Ponadto z ogólno dostępnych informacji (w sieci Internet) wynika, że skarżąca jest wspólnikiem i prokurentem Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością [...] z siedzibą w Krakowie (rejestr przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego nr [...]), zaś jej mąż pod wskazywanym adresem zamieszkania ma od 2013 r. zarejestrowaną działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" B. D. Sąd podkreślił, że skarżąca wykazała brak współpracy w wyjaśnianiu wszystkich istotnych okoliczności rzutujących na ocenę jej możliwości płatniczych.
Z tych względów Sąd odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie na podstawie art. 245 § 2 oraz art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
W. D. w zażaleniu na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie, podkreśliła, że "zważania, stwierdzenia, podkreślenia i analizy WSA złożonego przeze mnie wniosku są błędne a nawet niezgodne z prawdą".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej zwana "p.p.s.a.") – przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy.
Stosownie do art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Uwzględniając dane zawarte we wniosku należy stwierdzić, że zasadnie zobowiązano skarżącą do przedstawienia dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jej stanu majątkowego. Podkreślenia wymaga to, że w wezwaniu skierowanym do skarżącej skonkretyzowane zostały dokumenty i dane, które skarżąca winna uzupełnić. Tymczasem skarżąca udzieliła ogólnikowej odpowiedzi, która nie pozwoliła Sądowi na rzetelne zweryfikowanie jej stanu majątkowego z punktu widzenia przesłanek przyznania prawa pomocy, o których stanowi art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Ponadto Sąd, korzystając z dostępnych źródeł informacji, stwierdził niewiarygodność części informacji przedstawionych przez stronę. Ustalenia Sądu dokonane w tym zakresie nie zostały podważone w zażaleniu.
Wskazać trzeba, że skarżąca zarzucając Sądowi Wojewódzkiemu dokonanie ustaleń niezgodnych z prawdą nie poparła swoich zarzutów żadną argumentacją.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżone postanowienie zawiera wyczerpującą i przekonującą argumentację odnoszącą się do stanu faktycznego ustalonego obiektywnie na podstawie materiału dowodowego zebranego w sprawie. W rezultacie zgodzić się należało z oceną Sądu, że skarżąca nie wykazała aby nie była w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.