Postanowienie NSA z 15 lutego 2006 r., II OZ 99/06

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 15 lutego 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 1273/05 o przyznaniu W. G. prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od opłaty sądowej w wysokości 300 zł należnego wpisu sądowego i oddaleniu wniosku w pozostałym zakresie

Sprawa

w sprawie ze skargi W. G. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 lipca 2005 r. Nr 572/05 w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA (del.) Tomasz Zbrojewski

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 7 grudnia 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 1273/05 przyznał skarżącemu W. G. prawo pomocy poprzez częściowe zwolnienie od opłaty sądowej w wysokości 300 zł należnego wpisu sądowego. W pozostałem zakresie wniosek oddalił.

Sąd powołując się na treść art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uznał iż wnioskodawca mając stały miesięczny dochód jest w stanie zgromadzić środki finansowe na uiszczenie części należnego wpisu w wysokości 200 zł oraz na poniesienie innych ewentualnych kosztów sądowych. Skarżący, jak wynika ze złożonego oświadczenia pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką i utrzymuje się z dochodów w wysokości 1600 zł brutto miesięcznie. Posiada nieruchomość rolną o powierzchni 1 ha oraz drewniany dom i budynki gospodarcze.

W zażaleniu na powyższe postanowienie W. G. wniósł o zwolnienie w całości od kosztów sądowych, podnosząc, że trudna sytuacja finansowa nie pozwala mu na ich poniesienie. Zaprzeczył jakoby dochód jego wynosił 1600 zł i wyjaśnił, że obecnie emerytura z ZUS wynosi 632,17 zł, co razem z dochodami matki –około 600 zł, daje kwotę 1232,17 zł. Komornik zabiera bowiem z jego emerytury 267,83 zł za pobyt w szpitalu spowodowany pobiciem. Oprócz powyższego, skarżący powtórzył informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Napisał również, że prowadzi liczne postępowania sądowe i przed organami administracji publicznej. Ponosi w związku z tym koszty kserokopii, znaczków skarbowych, opłat pocztowych, papieru i przejazdu, co powoduje poważny uszczerbek utrzymania koniecznego dla niego i matki.

Zarzucił Sądowi I instancji bezpodstawne rozdzielenie jego skargi na dwie sprawy, wskazując, iż wiąże się to z koniecznością ponoszenia dodatkowych wydatków.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym- gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).

Z analizy wskazanego przepisu wynika jednoznacznie, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej, uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie Sądu w tym zakresie będzie, więc zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Wypada jednak podkreślić, że wykładnia systemowa art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w/w ustawy prowadzi do wniosku, że sytuacja, w której poniesienie jakichkolwiek kosztów sądowych spowoduje uszczerbek utrzymania koniecznego dla strony i jej rodziny nie uzasadnia jeszcze przyznania jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Strona będąca osobą fizyczną powinna więc partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, nawet gdyby miało to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny (por. postanowienie NSA z dnia 15 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 711/04, nie publikowane).

W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie słusznie przyjął, że sytuacja materialna, w jakiej znajduje się W. G. uzasadnia przyznanie prawa pomocy jedynie w zakresie częściowym. Fakt, że prowadzi on jeszcze inne postępowania sądowe oraz administracyjne i ponosi w związku z tym określone wydatki nie może stanowić podstawy do zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sadowych w zakresie całkowitym. Może natomiast świadczyć o tym, że dochody skarżącego są znacznie wyższe od zadeklarowanych.

Jeśli natomiast chodzi o zarzut W. G., iż Sąd I instancji błędnie określił wysokość jego dochodów na kwotę 1600 zł miesięcznie, to wskazać trzeba, iż dane takie podał sam skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy i tylko na takie informacje mógł powołać się Sąd I instancji rozpoznając przedmiotowy wniosek.

Reasumując, udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Wyd. Zakamycze 2005, s. 594).

W rozpoznawanej sprawie taka szczególna sytuacja nie występuje. Skarżący ma stały miesięczny dochód i prowadząc jakiekolwiek postępowania, czy to sądowe, czy administracyjne winien liczyć się z koniecznością ponoszenia stosownych wydatków.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu zażalenia na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.).