Postanowienie NSA z 23 października 2015 r., II OZ 992/15

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 23 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D.W. i M.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 czerwca 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 2850/14 oddalające wniosek skarżących o wyłączenie sędziów WSA w Warszawie Ewy Machlejd i Bożeny Więch-Baranowskiej oraz sędziego NSA Małgorzaty Miron

Sprawa

w sprawie ze skargi D.W. i M.W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2012 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 11 czerwca 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 2850/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie ze skargi D.W. i M.W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2012 r. w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji, oddalił wniosek skarżących o wyłączenie sędziów WSA w Warszawie Ewy Machlejd i Bożeny Więch-Baranowskiej oraz sędziego NSA Małgorzaty Miron.

W uzasadnieniu Sąd powołując się na przepisy art. 18 i 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", wskazał, że podnoszone przez skarżących zarzuty nie wywołują uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sędziów i w konsekwencji nie uzasadniają ich wyłączenia. Samo przeświadczenie strony o prowadzeniu przez sędziego niniejszego postępowania w sposób wadliwy i nieobiektywny nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej jego wyłączenie na podstawie art. 19 P.p.s.a., tym bardziej, że skarżący mogą zwalczać wadliwe orzeczenia wydawane przez sąd za pomocą środków zaskarżenia.

Dalej Sąd wskazał, że we wniosku o wyłącznie sędziego skarżący podnieśli, iż sędzia Ewa Machlejd wiele razy orzekała w poprzednich sprawach. Wskazując na to, że skarżący zainicjowali wiele postępowań sądowych toczących się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, Sąd wyjaśnił że sam fakt, iż sędzia sądu administracyjnego, którego wyłączenia domaga się skarżący, był sprawozdawcą w innej jego sprawie, z jego udziałem, nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej w myśl art. 19 P.p.s.a. wyłączenie sędziego. Również, w ocenie Sądu, niezadowolenie skarżących z wydawanych przez takiego sędziego orzeczeń w innych sprawach zainicjowanych jego skargami ani też niezadowolenie odnoszące się do sposobu prowadzenia innych postępowań sądowych nie stanowi automatycznej przesłanki wyłączenia tego sędziego.

Dodatkowo Sąd zauważył, że z treści oświadczeń złożonych przez sędziego WSA w Warszawie Ewę Machlejd oraz sędziego WSA w Warszawie Bożenę Więch-Baranowską wynika, iż nie zachodzą w stosunku do tych sędziów żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 P.p.s.a., które dawałyby podstawy do ich wyłączenia od rozpoznania sprawy. W ocenie Sądu prawdziwość tych oświadczeń nie budzi żadnych wątpliwości, zatem wniosek o wyłączenie wskazanych Sędziów nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd orzekający podzielił bowiem pogląd wyrażony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż skoro sędzia, którego przedmiotowy wniosek dotyczy, złożył oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 P.p.s.a., dające podstawę do jego wyłączenia od rozpoznawania niniejszej sprawy i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o wyłączenie sędziego nie zasługuje na uwzględnienie.

Ponadto Sąd zauważył, że w chwili orzekania w przedmiocie wniosku o wyłączenie sędziego sędzia Małgorzata Miron nie jest już sędzią orzekającym w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 22 § 1 P.p.s.a., Sąd oddalił wniosek skarżących o wyłączenie Sędziów objętych złożonych przez nich wnioskiem.

Zażalenie na powyższe postanowienie wywiedli skarżący, domagając się jego uchylenia lub zmiany, gdyż postanowienie to jest nieważne, a sędzia WSA Ewa Machlejd jest sędzią ogromnie niesprawiedliwym i stronniczym, traktującym stronę skarżącą jak pieniacza. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, iż sędzia WSA Ewa Machlejd orzekała i odrzucała ich skargi także w innych sprawach (VII SA/Wa 611/14, VII SA/Wa 610/14 i VII SA/Wa 1099/14). Zdaniem skarżących Sąd nie dostrzegł, że wydane decyzje o których mowa w zażaleniu są nielegalne oraz iż zostały wydane w postępowaniu bez udziału skarżących. Wskazano także na wydanie w sprawie niesprawiedliwego wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa, tj. art. 18 § 1 i 3 P.p.s.a., wyłączenie sędziego następuje na jego żądanie lub wniosek strony wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie (art. 19 P.p.s.a.).

W niniejszej sprawie formułując wniosek o wyłączenie sędziów WSA Ewy Machlejd i Bożeny Więch-Baranowiskiej oraz sędziego NSA Małgorzaty Miron skarżący wskazali na okoliczności świadczące ich zdaniem o braku bezstronności tych sędziów, a więc na przesłance z art. 19 P.p.s.a. Jednocześnie podnieśli, że sędzia Ewa Machlejd nie powinna orzekać w tej sprawie bowiem już orzekała w innych sprawach z udziałem skarżących, tj. w sprawach o sygn. akt VII SA/Wa 611/14, VII SA/Wa 610/14, VII SA/Wa 1098/14 i VII SA/Wa 1099/14. Okoliczności te zostały powtórzone w zażaleniu.

Przepis art. 18 § 1 i 3 P.p.s.a. określa zamknięty katalog przesłanek których zaistnienie prowadzi do wyłączenia sędziego od orzekania w danej sprawie z mocy samej ustawy. Zaś art. 19 P.p.s.a. jako podstawę wyłączenia sędziego, na jego wniosek lub wniosek strony, czyni powstanie wątpliwości co do bezstronności tego sędziego w danej sprawie. Przy czym do uwzględnienia wniosku nie wystarczy samo subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności sędziego, lecz strona winna wskazać takie okoliczności, które obiektywnie wzbudziłyby wątpliwości co do tej bezstronności (porównaj: uzasadnienie do postanowienia NSA z dnia 22.02.2008 r., sygn. akt II FZ 60/08, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem z powyższego przepisu wynika, iż względną przyczyną wyłączenia sędziego jest jakakolwiek okoliczność, pod warunkiem, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie.

Takich okoliczności nie wskazali Sędziowie WSA objęci wnioskiem skarżących w swoich oświadczeniach złożonych w sprawie, jak i skarżący. Za okoliczności wywołujące uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w rozumieniu art. 19 P.p.s.a. nie mogą być uznane kwestie subiektywnego poczucia strony o tym, że sędzia jest niesprawiedliwy, zastrzeżeń co do sposobu procedowania danego sędziego czy jego udziału w wydawaniu orzeczeń, z których strona jest niezadowolona. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że okoliczność, iż sędzia reprezentuje pogląd prawny niekorzystny dla strony, że wydaje odmienne z jej oczekiwaniami rozstrzygnięcia, nie stanowi podstawy wyłączenia sędziego i taka sytuacja nie może być oceniana jako okoliczność mogąca wywołać wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Zarzuty dotyczące wydanego w sprawie orzeczenia bądź opierające się na naruszeniu przepisów procesowych w toku postępowania mogą uzasadniać wniesienie środka odwoławczego, a nie wniosku o wyłączenie sędziego (por. postanowienie NSA z dnia 8.01.2015 r., II OZ 1359/14; postanowienie SN z dnia 26.03.1997 r. sygn. akt III AO 5/97, OSNP 1997, nr 24, poz. 502; postanowienie SN z dnia 8.03.1972 r. sygn. akt I PZ 9/72, LEX nr 7068). Zatem rację ma Sąd pierwszej instancji, że podniesione przez skarżących okoliczności nie mogą stanowić podstawy do wyłączenia wskazanych Sędziów WSA.

W stosunku do sędziego WSA Ewy Machlejd nie zachodzi także podstawa do wyłączenia z mocy ustawy. Wskazane bowiem przez skarżących sprawy, w których wcześniej Sędzia orzekała nie stanowią wypełnienia dyspozycji art. 18 § 1 pkt 6a P.p.s.a. zarówno w brzmieniu przed jak i po zmianie tej normy nowelą kwietniową, która weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 658).

Odnosząc się zaś do wniosku o wyłączenie sędziego Małgorzaty Miron podnieść należy, że w momencie orzekania przez Sąd pierwszej instancji sędzia Małgorzata Miron nie była już sędzią Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zatem trafnie Sąd pierwszej instancji oddalił wniosek o wyłączenie w stosunku do tego Sędziego.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.