Uzasadnienie
M. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia [...] stycznia 2015 r. znak [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy.
W postępowaniu administracyjnym skarżąca działała przez pełnomocnika – syna P. G. Wnosząc natomiast skargę do Sądu skarżąca działała osobiście – bez pełnomocnika.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zawiadamiając o planowanej na 9 lutego 2016 r. rozprawie w niniejszej sprawie, poinformował skarżącą, że jej stawiennictwo na rozprawie jest nieobowiązkowe, nadto pouczył m.in. o treści art. 210 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej "P.p.s.a.") - pkt 6 pouczenia – k. 102 akt sądowych; zwrotny dowód potwierdzenia odbioru przez skarżącą osobiście - 16 stycznia 2016 r. – k. 123.
W dniu 9 lutego 2016 r. na rozprawę przed Sądem imieniem skarżącej stawił się syn – P. G. i przedkładając do niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej pełnomocnictwo do reprezentowania skarżącej zajął stanowisko w sprawie (protokół rozprawy k. 125). W związku z podniesionym na rozprawie zarzutem i potrzebą przeprowadzenia dowodu poza rozprawą, ogłoszenie wyroku zostało odroczone na dzień 23 lutego 2016 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 23 lutego 2016 r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia 28 listopada 2014 r. Na ogłoszeniu wyroku stawił się pełnomocnik skarżącej.
Pismem z dnia 24 lutego 2016 r. P. G. wniósł o zwrot kosztów sądowych poniesionych w sprawie, następnie wniósł pismem nadanym 29 lutego 2016 r. o zwrot uiszczonego wpisu od skargi i zwrot kosztów dwukrotnego dojazdu do Sądu. Z ostrożności procesowej wniósł o uzupełnienie wyroku o rozstrzygnięcie zasądzające koszty postępowania oraz przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o zwrot kosztów postępowania. Swoje wnioski motywował faktem, że o braku rozstrzygnięcia o kosztach oraz konieczności złożenia takiego wniosku przed zamknięciem rozprawy dowiedział się dopiero 23 lutego 2016 r., wcześniej nie był o tym przez Sąd informowany. Podniósł również, że udzielone mu pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym obejmowały również postępowanie sądowe, wobec czego Sąd winien był doręczać pisma procesowe do jego rąk.
Postanowieniem z dnia 8 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 292/15 Sąd pierwszej instancji 1. oddalił wniosek o zwrot uiszczonego wpisu od skargi oraz o zwrot kosztów dojazdu do sądu, 2. oddalił wniosek o uzupełnienie wyroku o rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania, 3. odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o zwrot kosztów postępowania.
W uzasadnieniu podniesiono, że skarżąca aż do rozprawy 9 lutego 2016 r. działała w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej osobiście - bez pełnomocnika. W konsekwencji wszelkie doręczenia, zawiadomienia i pouczenia adresowane do skarżącej są w pełni skuteczne i dokonane prawidłowo właśnie bezpośrednio do skarżącej. Fakt, że pełnomocnik skarżącej dopiero w dniu 23 lutego 2016 r. dowiedział się o konieczności złożenia wniosku o zasądzenie kosztów postępowania sądowego jeszcze przed zamknięciem rozprawy, (wcześniej pełnomocnik nie był o tym przez Sąd informowany) nie ma żadnej doniosłości prawnej. Również brzmienie pełnomocnictw w postępowaniach administracyjnych, poprzedzających postępowanie sądowe, na które wszak nie powoływała się wcześniej skarżąca, nie może mieć w sprawie żadnego znaczenia. Skarżącej skutecznie doręczono 16 stycznia 2016 r. zawiadomienie o rozprawie wraz z informacją o nieobowiązkowym stawiennictwie oraz pisemne pouczenie m.in. o treści art. 210 § 1 P.p.s.a. (k. 102 akt sądowych); zwrotny dowód potwierdzenia odbioru przez skarżącą osobiście (k. 123).
Przywołując treść art. 210 § 1 P.p.s.a. Sąd podkreślił, że wniosek o zwrot uiszczonego wpisu od skargi oraz kosztów dojazdu do sądu jest spóźniony bowiem został złożony po zamknięciu rozprawy i wydaniu wyroku. Stosowne pouczenie w tym zakresie skarżąca otrzymała wraz z zawiadomieniem o rozprawie.
Z tożsamej przyczyny nie mógł być uwzględniony wniosek o uzupełnienie wyroku w zakresie kosztów. Sąd powinien zamieścić z urzędu, orzeczenie o kosztach postępowania, gdyż przepis art. 209 P.p.s.a. nakłada na sąd obowiązek rozstrzygnięcia wniosku strony o zwrot kosztów w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i 204 P.p.s.a. Uzupełnienie orzeczenia w przedmiocie kosztów postępowania następuje jednak tylko w tych przypadkach, w których Sąd nie orzekł o kosztach postępowania mimo, że strona - we właściwym czasie - żądała ich przyznania. W rozpoznawanej sprawie skarżąca, ani jej pełnomocnik w skardze, ani w późniejszych pismach procesowych, jak również na rozprawie nie zgłosili wniosku o zwrot kosztów postępowania.
Za niedopuszczalne Sąd uznał żądanie przywrócenia terminu dokonania takiej czynności, jak złożenie wniosku o zwrot kosztów. Żądanie przyznania kosztów przez złożenie spisu kosztów albo zgłoszenie wniosku o przyznanie kosztów według norm przepisanych powinno nastąpić przed zamknięciem rozprawy w poszczególnych instancjach, pod rygorem utraty roszczenia o ich zwrot. Skutku tego nie uchyla późniejsze złożenie ogólnego spisu kosztów.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca reprezentowana przez P. G.. Pełnomocnik wskazał, że nie był on należycie informowany przez Sąd o konieczności złożenia wniosku o zwrot kosztów sądowych przed zamknięciem rozprawy. W ocenie strony z faktu bycia pełnomocnikiem w postępowaniu administracyjnym należy wywieść fakt istnienia pełnomocnictwa w postępowaniu sądowym. W związku z tym Sąd winien dokonywać doręczeń na adres pełnomocnika.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 210 § 1 P.p.s.a. strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie należnych kosztów. Stronę działającą bez adwokata lub radcy prawnego sąd powinien pouczyć o skutkach niezgłoszenia wniosku w powyższym terminie. Jak wynika z treści zawiadomienia o rozprawie (k. 102 akt sądowych) skarżąca została prawidłowo pouczona o utracie uprawnienia do żądania zwrotu kosztów w przypadku niezgłoszenia wniosku w terminie zakreślonym w art. 210 § 1 P.p.s.a. Skoro w niniejszej sprawie wniosek skarżącej o zwrot kosztów postępowania wpłynął po zamknięciu rozprawy, trafnie Sąd pierwszej instancji uznał, że nie mógł zostać uwzględniony. Biorąc z kolei pod uwagę, że termin określony w powyższym przepisie ten jest terminem nieprzywracalnym (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 19 marca 2007 r., sygn. akt IV SA/Gl 426/06), wniosek o jego przywrócenie należało uznać za niedopuszczalny i w konsekwencji podlegający odrzuceniu na podstawie art. 88 P.p.s.a.
Odnosząc się zaś do kwestii uzupełnienia wyroku o rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów, należy wyjaśnić, że zgodnie z przepisem art. 157 § 1 P.p.s.a. strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu – a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia - złożyć wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Orzeczenie uzupełniające wyrok zapada w formie wyroku, chyba że uzupełnienie dotyczy wyłącznie kosztów (§ 3). Przepis art. 209 P.p.s.a. nakłada na sąd obowiązek obligatoryjnego rozstrzygnięcia o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i 204 P.p.s.a. Uzupełnienie orzeczenia w przedmiocie kosztów postępowania może nastąpić w przypadku gdy strona zgłosiła w terminie skuteczny wniosek o ich zwrot. Jak już wskazano wyżej, w niniejszej sprawie wniosek strony został złożony po zamknięciu rozprawy, zatem Sąd nie był zobligowany żądaniem strony w tym zakresie.
Odnosząc się do argumentacji zawartej w zażaleniu należy zauważyć, że pełnomocnictwo znajdujące się w aktach administracyjnych nie wyczerpuje dyspozycji art. 37 § 1 w zw. z art. 46 § 3 P.p.s.a. (w brzmieniu po nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), która weszła w życie z dniem 15 sierpnia 2015 r.) i nie zwalnia pełnomocnika z obowiązku doręczenia pełnomocnictwa na wezwanie sądu w przypadku dokonania przez niego pierwszej czynności procesowej. Trzeba mieć jednak na uwadze, że w niniejszej sprawie skarżąca M. G. od momentu wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie działała osobiście, bez pełnomocnika, w związku z czym Sąd nie miał obowiązku wzywania P. G. o przedłożenie pełnomocnictwa oraz nie był zobowiązany do doręczenia korespondencji sądowej na adres tego pełnomocnika. Za prawidłowe w tej sytuacji należało uznać wszelkie doręczenia, zawiadomienia i pouczenia adresowane bezpośrednio do skarżącej.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do podważenia prawidłowości zaskarżonego postanowienia, zatem stosownie do art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. oddalił zażalenie.