Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2020 r. sygn. akt VIII SA/Wa 133/20 odmówił J. S., A. R. i A. K. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że J. S., A. R. i A. K. wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2019 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia postanowienia po wznowieniu postępowania. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 19 lutego 2020 r., pismami z 3 marca 2020 r. wezwano skarżące do solidarnego uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł, w terminie 7 dni od otrzymania wezwań, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania zostały skutecznie doręczone skarżącym 5 marca 2020 r. W wyznaczonym terminie skarżące nie uiściły wpisu sądowego od skargi, w związku z czym postanowieniem z dnia 2 czerwca 2020 r. sygn. akt VIII SA/Wa 133/20 Sąd odrzucił skargę. Postanowienie zostało doręczone skarżącym 18 czerwca 2020 r.
W dniu 24 czerwca 2020 r. skarżące złożyły wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, jednocześnie go uiszczając. Wyjaśniły, że wpis nie został wniesiony w terminie, ponieważ dostały jednocześnie wezwanie do wniesienia wpisu w wysokości 200 zł również w sprawie o podobnym numerze – sygn. akt VIII SA/Wa 132/20. Omyłkowo uznały, że jest to jedno wezwanie dotyczące dwóch spraw.
W ocenie Sądu mylne opłacenie jednej skargi zamiast dwóch, ze względu na podobne sygnatury spraw (sygn. akt VIII SA/Wa 132/20 i sygn. akt VIII SA/Wa 133/20) i uznanie, że wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego dotyczy obu spraw, nie może wyłączać winy w niezachowaniu terminu. Niewykonanie wezwania Sądu jest raczej wynikiem niedbalstwa skarżących.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżące powtórzyły wcześniejszą argumentację. Wskazały, że 16 stycznia 2020 r. złożyły dwie skargi na postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2019 r.: znak: [...] i znak: [...]. Oba postanowienia są tego samego organu, z tej samej daty, mają prawie ten sam znak – różniący się jedynie jedną cyfrą, uchylają postanowienia tego samego organu z tego samego dnia i wydano je w tym samym przedmiocie. W ocenie skarżących już samo odróżnienie tych postanowień i zrozumienie, dlaczego zostały wydane dwa w miejsce jednego, jest trudne. Skarżące oświadczyły, że w konsekwencji złożyły dwie skargi jednego dnia, a ponieważ dotyczyły niemal identycznego postanowienia, uznały, że wezwanie dotyczy obu połączonych skarg. Ich intencją było opłacenie dwóch skarg, które złożyły, a nie dokonanie wyboru, bo nawet nie wiedzą, która skarga została w rezultacie opłacona. W ocenie skarżących nie był to wynik ich niedbalstwa, a usprawiedliwionego okolicznościami pozostawania w błędzie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści przepisu art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
Jednym z przewidzianych w art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a. warunków przywrócenia terminu przez sąd jest uprawdopodobnienie przez stronę braku jej winy w przekroczeniu terminu. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Innymi słowy, przywrócenie terminu jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie.
Przechodząc do kontroli dokonanej przez Sąd oceny spełnienia przez skarżące przesłanek określonych w art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. należy zgodzić się z twierdzeniem, że wskazane przez skarżące okoliczności, stosownie do których do uchybienia terminu do uiszczenia wpisu od skargi doszło z uwagi na mylne opłacenie jednej skargi zamiast dwóch ze względu na podobne sygnatury spraw, nie stanowiły wystarczającej podstawy do uznania, iż uchybienie terminu nastąpiło przy braku winy z ich strony.
W rozpoznawanej sprawie skarżące przyznały, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego dnia [...] grudnia 2019 r. wydał dwa bardzo podobne postanowienia o znakach: [...] i [...]. Skarżące tego samego dnia wniosły dwie skargi na oba wymienione postanowienia. Każda z tych skarg zainicjowała nową sprawę przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie: o sygnaturze akt odpowiednio VIII SA/Wa 132/20 i sygn. akt VIII SA/Wa 133/20, należało zatem liczyć się z możliwością otrzymania korespondencji do dwóch spraw, a nie jednej. Analiza akt obu spraw wskazuje, że obie skargi skarżących na postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2019 r. nie zostały opłacone, toteż zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału z dnia 19 lutego 2020 r. wezwano skarżące do solidarnego uiszczenia wpisu sądowego. W treści ww. zarządzeń, których odpisy stronom doręczono, wyraźnie określono będące przedmiotem zaskarżenia postanowienia: w sprawie VIII SA/Wa 132/20 było to postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2019 r. znak: [...], a w sprawie VIII SA/Wa 133/20 postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2019 r. znak: [...]. Każde z tych zarządzeń opatrzone było również stosowną sygnaturą akt. Dodatkowo w piśmie przewodnim "Doręczenie odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu" z dnia 3 marca 2020 r. także wskazano sygnaturę akt sprawy i podano numer zaskarżonego postanowienia.
Przyjmując obiektywny miernik staranności, której należy wymagać od osób nawet nie trudniących się zawodowo świadczeniem pomocy prawnej i występowaniem przed sądami, stwierdzić należy, że należyte dbanie o własne interesy wymaga dokładnego czytania korespondencji przychodzącej z Sądu i podejmowania w związku z jej treścią określonych czynności w zakreślonych terminach. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przywołane wyżej określenie przedmiotu zaskarżenia zawarte w wezwaniach do solidarnego uiszczenia wpisu sądowego i pismach przewodnich jest precyzyjne i nie pozostawiało wątpliwości, że skarżące zostały wezwane do uiszczenia dwóch wpisów sądowych w dwóch odrębnych sprawach. W żadnej mierze nie można zatem mówić o "usprawiedliwionym okolicznościami pozostawaniu w błędzie", skoro w przesłanej skarżącym korespondencji wyraźnie wskazano zarówno sygnatury akt spraw, jak i znak zaskarżonych postanowień. Niedokonanie czynności uiszczenia wpisu sądowego w terminie nie było wynikiem obiektywnej przeszkody, której skarżące nie mogły usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a wyłącznie skutkiem ich niedbałości i niedokładnego przeczytania otrzymanych wezwań. Nadmienić warto, że skarżące mogły chociażby telefonicznie lub za pomocą innych środków komunikacji na odległość skontaktować z pracownikami Wydziału Informacji Sądowej Sądu czy też Wydziału orzeczniczego celem uzyskania wiedzy, czy obie złożone przez nich skargi zostały połączone i w ilu sprawach należy uiścić wpis sądowy.
Reasumując, Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że skarżące nie uprawdopodobniły, że uchybienie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi nastąpiło bez ich winy, co było warunkiem koniecznym przywrócenia tego terminu. Stąd też zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji należy uznać za prawidłowe.
Jedynie na marginesie wyjaśnić należy skarżącym, że w dowodzie wpłaty należy powołać sygnaturę akt sprawy powołaną na wstępie pisma przewodniego doręczającego odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, o czym skarżące zostały pouczone w pismach z dnia 3 marca 2020 r. W znajdującym się w aktach sprawy o sygnaturze VIII SA/Wa 132/20 dokumencie "Dowód wpłaty / Pokwitowanie" z dnia 9 marca 2020 r. (k.
- wypełnionym przez J. S. wprost wskazano, że wpłata kwoty 200 zł nastąpiła tytułem "wpis sądowy solidarny od skargi, sygn. akt VIII SA/Wa 132/20". Wobec jednoznacznego określenia sygnatury akt nie sposób było inaczej jej przypisać jak do sprawy VIII SA/Wa 132/20 a zawarte w zażaleniu twierdzenie o braku wiedzy, która skarga została opłacona, nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.