Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 5 października 2022 r., sygn. akt III FSK 1013/22

Uzasadnienie

1. 1. Wyrokiem z 9.03.2021 r. o sygn. I SA/Gl 414/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę M. J. (dalej: skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 5.02.2021 r., nr 2401-IEE2.711.3.2021.3 2401-IEW2_.711.2.2021.2401-21-029426, wydane w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Jako podstawę prawną powołano art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Wyrok (podobnie, jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia) jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.
2. 2. Stanowiska stron w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
3. 2.1. Skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Gliwicach do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł skarżący (reprezentowany przez pełnomocnika – adwokata), który zaskarżył ten wyrok w całości. Sformułował również wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

W skardze kasacyjnej skarżący zawarł wniosek o wyłączenie wymienionych we wniosku osób, powołanych na stanowisko sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, od orzekania w sprawie w przypadku przydzielenia im sprawy, tj.: [...]. W uzasadnieniu wskazał, że w ugruntowanej doktrynie, jak i judykaturze, nominaci politycznej KRS nie są sędziami w rozumieniu prawa, a ich powołanie na urząd sędziego jest bezskuteczne.

1. 3. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje.
2. 3.1. Wniosek o wyłączenie sędziego strona może zgłosić na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia (art. 20 § 1 p.p.s.a.). Wniosek o wyłączenie sędziego zgłoszony w formie pisemnej powinien zawierać elementy niezbędne dla pisma w postępowaniu sądowym, wymienione w art. 46–47 p.p.s.a. Każdy wniosek o wyłączenie sędziego, niezależnie od formy, w jakiej został zgłoszony, powinien zawierać:
3. 1) wskazanie sędziego, którego wniosek dotyczy – powinno polegać na określeniu konkretnego sędziego poprzez podanie jego imienia i nazwiska; jeśli w jednym wniosku wnioskodawca wnosi o wyłączenie wielu sędziów, każdego z nich powinien określić z imienia i nazwiska;
4. 2) podanie przyczyny (lub przyczyn) uzasadniającej wyłączenie, odnoszącej się do konkretnego sędziego; jeśli wniosek dotyczy wielu sędziów, należy wskazać przyczyny wyłączenia w odniesieniu do każdego z sędziów odrębnie;
5. 3) uprawdopodobnienie przyczyny wyłączenia poprzez wskazanie okoliczności, które czynią wniosek prawdopodobnym.

W rozpatrywanym przypadku skarżący przedwcześnie zawarł wniosek już w skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie czekając na wyznaczenie składu orzekającego do rozpoznania jego skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny orzeka bowiem zasadniczo w składzie trzech sędziów. Mimo wymogu z art. 19 p.p.s.a., jednocześnie z wniesieniem wniosku skarżący nie wskazał również na okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów w danej sprawie. Okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi faktycznie wystąpić, tzn. nie może mieć charakteru potencjalnego. Może to być okoliczność dotycząca w szczególności sędziego, który z określonej przyczyny może być zainteresowany wynikiem sprawy lub jest uprzedzony, niekorzystnie nastawiony do strony.

Ponadto wątpliwość co do bezstronności sędziego musi być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji przez stronę w jej wniosku i należy ją odnieść do ewentualnego braku bezstronności w konkretnej sprawie. Niedopuszczalne jest formułowanie zarzutów o generalnym braku bezstronności danego sędziego w oderwaniu od specyfiki i okoliczności konkretnej sprawy. Powyższa instytucja ma zapewnić obiektywizm sądu, nie może natomiast służyć do odsuwania od prowadzenia postępowania sędziów, których strona w sposób subiektywny uznaje za nieodpowiednich.

3.2. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny uznaje wniosek o wyłączenie sędziów jako przedwczesny i niedopuszczalny, który skutkuje jego odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 64 § 3 i art. 193 p.p.s.a.