Uzasadnienie
- 1.1. Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 409/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę G. L. (dalej: "Skarżący", "Strona") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 11 lutego 2022 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania.
- 1.2. W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący nie skorzystał z prawa do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 11 lutego 2022 r. o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wtrzymania postępowania egzekucyjnego. Na gruncie rozpoznawanej sprawy, od zaskarżonego postanowienia, skarżącemu przysługiwał środek zaskarżenia w postaci prawa do wniesienia zażalenia. Dopiero wówczas skarżący miałaby prawo zakwestionować wydane postanowienie organu drugiej instancji w drodze skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Nie został zatem spełniony wskazany warunek wniesienia skargi do sądu, co skutkowało niedopuszczalnością merytorycznego jej rozpoznania.
- 1.3. Skarżący na powyższe postanowienie wniósł skargę kasacyjną zarzucając naruszenie art. 58 5 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.; dalej: "p.p.s.a") w zw. z art. 52 § 1 i 3 p.p.s.a., art. 23 § 1, 2 i 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r. poz. 2505), art. 17 § 1b u.p.e.a. i art. 127 § 3 k.p.a oraz art. 18 u.p.e.a. i art. 144 k.p.a. poprzez bezzasadne odrzucenie skargi ze względu na przyjęcie je niedopuszczalności z powodu braku wyczerpania środków zaskarżenia, gdy tymczasem na podstawie ww. przepisów skarżący był uprawniony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego bez konieczności uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia. Wniesiono o uchylenie zaskarżone postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji.
- 2. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
- 2.1. Skarga kasacyjna podlegała oddaleniu.
- 2.2. Istota problemu przedstawionego w złożonej skardze kasacyjnej sprowadza się do ustalenia czy zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę skarżącego z powodu braku wyczerpania przez niego środków zaskarżenia, w sytuacji gdy, jak uważa skarżący, był uprawniony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego bez konieczności uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia.
- 2.3. W przedmiotowej sprawie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach postanowieniem z dnia 11 lutego 2022 r. na podstawie art. 61a § 1 u.p.e.a. odmówił wszczęcia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 26 marca 2021 r.
W pouczeniu wskazano, że strona niezadowolona z postanowienia może wnieść zażalenie do Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w terminie 7 dni od daty otrzymania postanowienia. Skarżący nie skorzystał z tej możliwości i wniósł skargę bezpośrednio do WSA w Gliwicach z pominięciem wniesienia zażalenia. Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę skarżącego jako niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., ponieważ uznał, że skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia.
2.4. Artykuł 52 § 1 p.p.s.a. stanowi, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Natomiast przez wyczerpanie środków zaskarżenia zgodnie z art. 52 § 2 p.p.s.a. należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia przewidziany w ustawie taki, jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie. Na podstawie § 3 tego artykułu, jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Prawo do wniesienia skargi bez zwrócenia się do organu, który wydał decyzję, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy nie przysługuje stronie, gdy organem, który wydał decyzję, jest minister właściwy do spraw zagranicznych w zakresie spraw uregulowanych w ustawie z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2021 r., poz. 2354 ze zm.) albo konsul. W przypadku gdy podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, to na podstawie art. 169 § 1 o.p. organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Na podstawie § 4 tego artykułu organ podatkowy wydaje postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia, na które przysługuje zażalenie.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawione powyżej okoliczności sprawy w powiązaniu z przywołanymi przepisami wskazują, że zaskarżone postanowienie WSA w Gliwicach jest zasadne. Skarżący, pomimo prawidłowego pouczenia o trybie i sposobie wniesienia zażalenia, nie wniósł tego zażalenia na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, wnosząc od razu skargę do WSA w Gliwicach.
2.5. Mając na względzie powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego, ponieważ art. 203 i 204 p.p.s.a. nie ma zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie (zob. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 4 lutego 2008 r., sygn. I OPS 4/07).