Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 10 lutego 2021 r., sygn. akt III FSK 3165/21

Uzasadnienie

1. 1. Wyrokiem z 24.07.2020 r. o sygn. I SA/Lu 762/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę M. M. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z 10.10.2019 r., nr [...], wydaną w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Wyrok ten jest dostępny – podobnie, jak inne cytowane w uzasadnieniu orzeczenia – na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.
2. 2. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący (reprezentowany przez pełnomocnika – adwokata), zaskarżając ten wyrok w całości. W wyroku zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Naczelnika Lubelskiego Urzędu Skarbowego w Lublinie z 10.04.2019 r.
3. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
4. 3.1. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego artykułu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania.
5. 3.2. Na wnioskodawcy ciąży obowiązek choćby uprawdopodobnienia, że jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. W judykaturze dominuje stanowisko – akceptowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w rozpatrywanej sprawie – kładące nacisk na obowiązek wykazania przez stronę okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej. Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi go poprzeć stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Konieczne jest zatem wykazanie we wniosku szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania aktu musi w sposób przekonujący przedstawiać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a.

Na skarżącym ciąży zatem obowiązek wykazania, że wystąpiła co najmniej jedna z przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., to jest przedstawienie okoliczności uprawdopodobniających, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje u niego niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Chodzi przy tym o adekwatny związek przyczynowy między wykonaniem decyzji przed zakończeniem postępowania jej sądowej kontroli, a możliwymi negatywnymi konsekwencjami wykonania przewidzianymi w art. 61 § 3 p.p.s.a. na wypadek uchylenia decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Stwierdzenie istnienia związku przyczynowego jest ustaleniem faktycznym, z którym ustawa wiąże określone skutki prawne. Odbywa się to za każdym razem w oparciu o okoliczności faktyczne konkretnej sprawy (zob. np. postanowienie NSA z 17.11. 2014 r., I FSK 1778/14).

3.3. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarżący nie wykazał zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., a treść wniosku i akta sprawy nie pozwalają na ocenę aktualnej sytuacji majątkowej skarżącego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący powinien był wykazać, że zaszły okoliczności uzasadniające udzielenie ochrony tymczasowej, przedstawiając dane na temat swojego majątku i możliwości płatniczych, które umożliwiłyby weryfikację twierdzeń z wniosku. Takich danych skarżący nie przedłożył, a jedynie w uzasadnieniu wniosku wskazał, że "uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji są poparte dokumentami źródłowymi dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej Skarżącego". Uniemożliwiło to tym samym stwierdzenie, czy rzeczywiście nie dysponuje środkami na pokrycie należności orzeczonej decyzją, a co się z tym wiąże, że wykonanie decyzji wiązałoby się z wyrządzeniem mu znacznej szkody lub prowadziło do spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

3.4. W świetle wyżej poczynionych powyższych uwag należy uznać, że skoro skarżący we wniosku kierowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego w żaden sposób nie uprawdopodobnił, że spełniona została choć jedna z ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a., brak jest podstaw do zastosowania wobec niego ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji. Z powyżej przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.