Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 25 listopada 2020 r. sygn. akt I SA/Ol 568/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę J. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 14 lipca 2020r., nr 2801-IEW.4123.7.2020 w przedmiocie orzeczenia solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług wraz z odsetkami za zwłokę.
Od powyższego wyroku Skarżący wywiódł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Następnie pismem z dnia 9 maja 2023 r. pełnomocnik Skarżącego na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a.") wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji do czasu wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę lub do czasu uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., znajdującym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie na podstawie art. 193 P.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa art. 61 § 1 P.p.s.a., jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Wstrzymanie wykonania decyzji następuje więc wyłącznie na wniosek strony i to na stronie ciąży obowiązek wykazania, że zachodzą okoliczności opisane w przytoczonym powyżej przepisie.
Zaznaczyć przy tym należy, iż chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por. B. Dauter, [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 205 oraz powoływane tam postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04, publik. http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt II FZ 110/10). Ciężar uprawdopodobnienia wspomnianych przesłanek spoczywa na wnioskodawcy, przy czym uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione.
Ponadto, argumentacja strony odnosząca się do zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powinna zostać poparta dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jej sytuacji finansowej oraz majątkowej (por. J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis 2006, s. 188).
W rozpatrywanej sprawie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Skarżący uprawdopodobnił wystąpienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a., wskazujących na zaistnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, załączając do wniosku również stosowną dokumentację.
W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik Skarżącego wskazał, że w dniu 18 maja 2022 r. został dokonany w księdze wieczystej nieruchomości będącej własnością Skarżącego wpis zawierający informację o wszczęciu egzekucji na podstawie tytułów wykonawczych wobec Skarżącego i jego małżonki na sumę należności 13.972.478,80 zł (na potwierdzenie tej okoliczności został dołączone zawiadomienie wystawione przez Sąd Rejonowy w Nowym Mieście Lubawskim z dnia 18 maja 2022 r. o wszczęciu egzekucji).
We wniosku wskazano także, że w toku postępowania egzekucyjnego Naczelnik Urzędu Skarbowego w dniu 13 kwietnia 2023 r. zlecił dokonanie oszacowania nieruchomości. Dodatkowo podniesiono, że małżonka Skarżącego ma orzeczoną niepełnosprawność, na dowód czego przedstawiono orzeczenie z dnia 24 czerwca 2021 r. Zwrócono także uwagę na problemy zdrowotne Skarżącego.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawiona argumentacja uzasadnia udzielenie Skarżącemu ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Oszacowanie nieruchomości, zgodnie z art. 110 s § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. – O postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r. poz. 479 ze zm., dalej jako: "u.p.e.a.") jest jednym z etapów egzekucji z nieruchomości, a cała procedura unormowana w Dziale II Rozdziale 7 u.p.e.a. ukierunkowana jest na dokonanie sprzedaży nieruchomości w drodze licytacji. Jak trafnie argumentuje Skarżący, przeniesienie własności nieruchomości w drodze licytacji może wywołać trudne lub niemożliwe do odwrócenia skutki. Gdyby bowiem kontrola legalności dokonana przez sądy administracyjne doprowadziła do uchylenia decyzji, przywrócenie stanu sprzed egzekucji - z wysokim prawdopodobieństwem - może okazać się niemożliwe do zrealizowania. Okoliczności wskazane przez Skarżącego, poparte stosownym materiałem źródłowym, uprawdopodabniają zaistnienie w niniejszej sprawie przesłanek, o którym mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a.
Wyjaśnić jeszcze pozostaje, że stosownie do postanowień ostatnio przywołanego przepisu, jego normą objęte są zarówno akty pierwszej instancji, jak i drugiej instancji pod warunkiem, że oba akty mieszczą się w granicach sprawy. W rozpoznawanej sprawie warunek ten jest spełniony.
W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 61 § 5 w zw. z art. 193 P.p.s.a., wstrzymał wykonanie decyzji organu I instancji.