Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 7 września 2022 r. (sygn. akt I SA/Gl 422/22) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z 14 lutego 2022 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym (wyrok wraz z uzasadnieniem dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił następujący stan sprawy:
Wobec skarżącej prowadzone jest postępowanie egzekucyjne na podstawie dwóch tytułów wykonawczych wystawionych przez Burmistrza Miasta U. obejmujących należności z tytułu IV raty za 2011 r. i I raty za 2012 r. w łącznym zobowiązaniu pieniężnym.
Pismem z 3 lipca 2020 r. strona wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego powołując się na przedawnienie zobowiązania i wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. przekazał zarzuty wierzycielowi - Burmistrzowi w celu zajęcia stanowiska co do zasadności zarzutu.
Postanowieniem z 10 sierpnia 2020 r. Burmistrz uznał podniesiony zarzut za nieuzasadniony. W uzasadnieniu wskazał, iż przedmiotowe zobowiązanie było już kilkukrotnie objęte postępowaniami egzekucyjnymi, w których skutecznie stosowano środki egzekucyjne, które doprowadziły do przerwania biegu terminu przedawnienia.
Postanowieniem z 18 grudnia 2020r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy ww. postanowienie.
Na ww. postanowienie pełnomocnik wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem z 20 kwietnia 2021 r. sygn. akt I SA/Gl 189/21 uchylił postanowienia organów obu instancji.
Rozpoznając sprawę ponownie postanowieniem z 3 września 2021 r. Burmistrz uznał podniesiony zarzut za nieuzasadniony.
Po rozpoznaniu zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżonym postanowieniem dokonało oceny zarzutów w świetle przepisów art. 33 i art. 61 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym przed 30 lipca 2020 r., (mającym tu zastosowanie na mocy art. 13 ust. 1 ustawy z 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw).
Organ wskazał w uzasadnieniu, że należności podatkowe objęte były postępowaniami egzekucyjnymi prowadzonymi w latach 2012-2019, w wyniku których były podejmowane środki egzekucyjne przerywające bieg terminu przedawnienia. Wobec braku uzyskania całości egzekwowanej kwoty, postępowania te w pozostałej części były umarzane z uwagi na bezskuteczność.
Podstawą do wystawienia kolejnego tytułu wykonawczego z 14 sierpnia 2017 r. było ujawnienie, że skarżąca zaczęła pełnić funkcję prezesa zarządu spółki z o.o. i posiada w tej spółce udziały.
Po rozpoznaniu skargi na ww. postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ocenił, że skarga jest niezasadna.
Zdaniem Sądu organy podatkowe rozstrzygając sprawę organy wzięły pod uwagę treść art. 61 u.p.e.a. i oceniły, zgodnie z zaleceniami Sądu w sprawie I SA/Gl 189/21, prawidłowość jego zastosowania w toku prowadzonego wobec skarżącej postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z tym przepisem, w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny określonej w art. 59 § 2 tej ustawy wszczęcie ponownej egzekucji może nastąpić wówczas, gdy zostanie ujawniony majątek lub źródła dochodu zobowiązanego przewyższające kwotę wydatków egzekucyjnych. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy daje – zdaniem Sądu - podstawy do przyjęcia za Kolegium, iż zobowiązania nie uległy przedawnieniu i dochodzony obowiązek podatkowy nie wygasł.
Skargę kasacyjną na wskazany na wstępie wyrok wniosła zobowiązana zaskarżając wyrok w całości i zarzucając naruszenie przepisów postępowania:
- 1) art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na zaniechaniu rozpoznania istoty sprawy w jej granicach i pominięciu zarzutu 4 skargi polegającego na naruszeniu art. 153 p.p.s.a. poprzez pominięcie przez organy stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zawartego w wyroku z 20 kwietnia 2021 r. sygn. akt I SA/Gl 189/21 dotyczącego oceny możliwości wystawiania kolejnych tytułów wykonawczych,
- 2) art. 145 § 1pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 6 i art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez uznanie, że dopuszczalne jest wystawienie w tej samej sprawie kolejnego tytułu wykonawczego dotyczącego tego samego obowiązku, podczas gdy kierując się zasadą jednego tytułu wykonawczego dla prowadzenia postępowania wystawienie kolejnych tytułów jest możliwe tylko w przypadkach określonych ustawą, do których w tej sprawie bezspornie nie doszło, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż nie doprowadziło do uchylenia obu wydanych postanowień,
- 3) art. 145 § 1pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 59 § 1 pkt 7 i art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 6 i art. 8 i w zw. z art. 105 § 1 K.p.a. poprzez uznanie, że dopuszczalne jest wystawienie w tej samej sprawie kolejnego tytułu wykonawczego dotyczącego tego samego obowiązku, a to powoduje, że nie wystąpiła przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułów wykonawczych z 7 maja 2020 r., co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż nie doprowadziło do uchylenia obu wydanych postanowień,
- 4) art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe przeprowadzenie kontroli działalności organu l i lI instancji, co skutkowało oddaleniem skargi.
Mając na uwadze podniesione zarzuty strona skarżąca wniosła o 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i poprzedzającego go postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania, 2) zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Brak było podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej.
Na początek przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183§ 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a. – poza przypadkami nieważności postępowania sądowego, wskazanymi w art. 183§ 2 p.p.s.a., których nie stwierdzono, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę wyłącznie w granicach skargi kasacyjnej, który wyznaczają zarzuty kasacyjne: sformułowane, przedstawione i uzasadnione zgodnie z wymogami i standardami prawnymi wynikającymi z art. 174 p.p.s.a. i art. 176 p.p.s.a.
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zawiera – określonych normatywnie poprzez wskazanie odpowiednich przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) – zarzutów kasacyjnych odnośnie do: upomnienia, wszczęcia postępowania egzekucyjnego, wystawienia tytułu wykonawczego, dopuszczalności wszczęcia ponownej egzekucji (art. 61 u.p.e.a.), jak również przepisów międzyczasowych wskazujących na odpowiedniość stosowania zmieniających się ustawodawczo przepisów prawa (por. art. 13 ustawy o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji praz niektórych innych ustaw – Dz. U. z 2019 r., poz. 2070 ze zm. W zarzutach skargi kasacyjnej nie wskazano również przepisów o przedawnieniu, na które w postępowaniu powoływała się strona skarżąca. W skardze kasacyjnej przywołano zarzut naruszenia art. 59§ 1 pkt 7 p.p.s.a., zgodnie z którym: postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części w przypadku, gdy odrębne ustawy tak stanowią.
Zarzut ten nie został uzasadniony, ponieważ ze skargi kasacyjnej nie wynika, jakie to – konkretnie – "odrębne ustawy" nakazywały w sprawie niniejszej umorzenie postępowania egzekucyjnego. Reasumując, skarga kasacyjna nie obejmuje normatywnej treści ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, która dla merytorycznego i normatywnie umocowanego rozstrzygnięcia sprawy mogła mieć istotne znaczenie. Powyższych zaniechań wnoszącego skargę kasacyjną nie sanują "ogólne" zarzuty procesowe: art. 134§ 1 p.p.s.a., art. 141§ 4 p.p.s.a., art. 18 u.p.e.a., art. 6, art. 8 i art. 105§ 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, które wszak nie regulują ad meritum spornych zagadnień postępowania egzekucyjnego.
W tym stanie sprawy, to jest na etapie postępowania kasacyjnego – stosowanie do treści zarzutów skargi kasacyjnej, nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. Ażeby móc w sposób uzasadniony prawnie rozważyć, czy Sąd pierwszej instancji merytorycznie zastosował się do określonych ocen prawnych poprzedniego wyroku, merytorycznym przedmiotem skargi kasacyjnej powinny być normy prawne regulujące instytucje, o których wypowiadały się w sprawie sądy administracyjne. Zaniechania kasacyjne odnośnie do zgodnego z prawem zaskarżenia adekwatnymi zarzutami normatywnego przedmiotu sporu czynią merytoryczną ocenę wykonania art. 153 p.p.s.a. nieuzasadnioną.
Z tych powodów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddalił.
Sędzia Mirella Łent sędzia Jacek Brolik sędzia Sławomir Presnarowicz