Uzasadnienie
Postanowieniem z 13 lutego 2024 r., sygn. akt I SPP/Łd 238/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił sprzeciw S.N. (dalej: zainteresowany) od postanowienia referendarza sądowego tego Sądu z 5 stycznia 2024 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy B.N. będącej stroną postępowania wiodącego prowadzonego pod sygn. I SA/Łd 783/23.
W uzasadnieniu postanowienia WSA w Łodzi wskazał, że zainteresowany jako podmiot niebędący stroną postępowania wiodącego ani incydentalnego w zakresie prawa pomocy nie był uprawniony do wniesienia sprzeciwu, co skutkowało koniecznością jego odrzucenia na podstawie art. 259 § 2 w zw. z art. 252 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
W reakcji na powyższe zainteresowany wniósł zażalenie, odnosząc się merytorycznie do podstaw przyznania stronie prawa pomocy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie jako niedopuszczalne podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie przyznania prawa pomocy co do zasady wykonuje referendarz sądowy, który w ramach powierzonych czynności posiada kompetencje sądu. Na mocy art. 259 § 1 p.p.s.a. od zarządzeń i postanowień wydanych na podstawie art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a. strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie 7 dni liczonych od doręczenia zarządzenia lub postanowienia.
Z zestawienia przywołanych przepisów wynika wyłączność przyznania stronie (również w przypadku umocowania przezeń pełnomocnika) przymiotu uprawnionego do wystąpienia ze środkami zaskarżenia na rozstrzygnięcia zapadłe w postępowaniu wpadkowym w zakresie prawa pomocy. Przyznanie czy też odmowa przyznania stronie prawa pomocy następuje w ramach postępowania incydentalnego inicjowanego w granicach sprawy wiodącej i co do zasady zachowuje tożsamość podmiotową. Wyłącznie podmiot, który na mocy przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi legitymuje się statusem strony, posiada legitymację do zaskarżania rozstrzygnięć wskazanych w art. 258 p.p.s.a.
Ponieważ w rozpoznawanej sprawie zainteresowanemu nie przysługiwało uprawnienie do zaskarżenia postanowienia referendarza sądowego z 5 stycznia 2024 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zobowiązany był zastosować sankcję odrzucenia sprzeciwu. Z tożsamych względów, jak zaprezentowane powyżej, sankcję odrzucenia należało następnie zastosować również wobec zażalenia wywiedzionego przez zainteresowanego od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 13 lutego 2024 r., niezależnie od wtórnego zagadnienia braku występowania podstawy prawnej wywodzenia zażalenia od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego działającego w prawie pomocy na poziomie sądu drugoinstancyjnego w ogólności.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. art. 180 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.