Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 22 marca 2021 r., sygn. akt III FZ 246/21

Uzasadnienie

1. 1. Postanowieniem z 19.10.2020 r. o sygn. I SA/Bd 262/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę D. B. i H. B. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z 6.03.2020 r. o nr [...], wydane w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 220 § 3 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Postanowienie jest dostępne – podobnie, jak inne cytowane w uzasadnieniu orzeczenia – na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.
2. 2. Przebieg postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Bydgoszczy.
3. 2.1. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie WSA w Bydgoszczy podał, że w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi przez uiszczenie wpisu, skarżący złożyli wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zarządzeniami z 31.07.2020 r. referendarz sądowy pozostawił oba wnioski bez rozpoznania. Wskutek wniesionych sprzeciwów postanowieniami z 23.09.2020 r. WSA w Bydgoszczy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenia. Wobec powyższego Sąd wezwał skarżących do wykonania w terminie 7 dni prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego z 4.06.2020 r. w wysokości 966 zł pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało skutecznie doręczone skarżącym 5.10.2020 r. W dniu 12.10.2020 r. skarżący złożyli ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Wpis nie został uiszczony.
4. 2.2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zaskarżonym postanowieniem, powołując się na art. 220 § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę. Wyjaśnił, że termin do uiszczenia wpisu upływał z dniem 12.10.2020 r. Skarżący pomimo prawidłowego wezwania, nie uiścili jednak należnego wpisu sądowego od skargi, natomiast złożyli kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zdaniem WSA w Bydgoszczy, ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie zwolniło skarżących od obowiązku uiszczenia wymaganego wpisu od skargi i w konsekwencji - nie mogło uchronić ich przed ujemnymi następstwami niewykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi.
5. 3. Stanowisko skarżących w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Skarżący wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie WSA w Bydgoszczy, w którym sformułowali wniosek o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia. Zarzucili mu naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 245 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przez nierozpoznanie złożonego wniosku dotyczącego prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości; art. 257 p.p.s.a., przez nierozpoznanie i nieuwzględnienie wniosku dotyczącego pomocy prawnej, mimo że braki formalne wniosku zostały uzupełnione a skarżący złożyli wniosek o zwolnienie od kosztów na urzędowym formularzu.

1. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
2. 4.1. Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. Na obecnym etapie postępowania przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego pozostaje wyłącznie kwestia oceny prawidłowości postanowienia WSA w Bydgoszczy z 19.10.2020 r. dotyczącego odrzucenia skargi skarżących. Naczelny Sąd Administracyjny nie może zatem rozpoznawać zarzutów dotyczących wniosku o przyznanie prawa pomocy.
3. 4.2. Artykuł 230 § 1 i 2 p.p.s.a. stanowi, że od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały, przy czym jednym z tego rodzaju pism jest skarga. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Skarżącym w sprawie nie zostało przyznane prawo pomocy, a ich wnioski o jego przyznanie zostały zarządzeniami referendarza sądowego z 31.07.2020 r. pozostawione bez rozpoznania. Na skutek wniesionych sprzeciwów WSA w Bydgoszczy postanowieniami z 23.09.2020 r. utrzymał w mocy zarządzenia referendarza sądowego.

W konsekwencji prawidłowo, po zakończeniu postępowania w zakresie prawa pomocy, ponownie 1.10.2020 r. wezwano skarżących do wykonania prawomocnego zarządzenia z 4.06.2020 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 966 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Wspomniane powtórne wezwanie doręczono skarżącym 5.10.2020 r. (k. 28-29 akt). Wpis od skargi nie został uiszczony, a zatem Sąd pierwszej instancji prawidłowo skargę odrzucił na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Powołany przepis wskazuje, że m.in. skarga, od której mimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Skarżący zostali wezwani do uiszczenia wpisu od skargi, przy czym w zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału wyraźnie zaznaczono, że nieuiszczenie należnej opłaty skutkować będzie jej odrzuceniem.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że bez znaczenia dla kontrolowanego rozstrzygnięcia jest wystąpienie przez skarżących z kolejnym wnioskiem o zwolnienie z powinności zapłaty wpisu od skargi. Skarżący nie mogą uchronić się przed konsekwencjami niewykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wymaganego wpisu przez złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wstrzymuje biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu, wystosowanym do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia na toczące się postępowanie (zob. np. postanowienia NSA: z 10.05.2010 r., II FZ 115/10; z 11.04.2013 r., I OSK 536/13; z dnia 8.01.2014 r., II GZ 761/13).

1. 4.3. Mając na uwadze wyżej przedstawioną argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.