Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 4 lipca 2024 r., sygn. akt III FZ 261/24

Uzasadnienie

1. 1. Postanowieniem z 17.04.2024 r. o sygn. III SA/Wa 1836/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - w sprawie ze skargi T. J. (dalej: skarżący), na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 31.05.2023 r., nr 1401-IEW3.4120.1.2023.7.KN, wydaną w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich - odrzucił skargę skarżącego. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 220 § 3 oraz art. 58 § 3 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
2. 2. Przebieg postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie.
3. 2.1. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału III WSA w Warszawie z 25.08.2023 r. skarżący został wezwany pismem z 28.08.2023 r. do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł. W wezwaniu pouczono, że nieuiszczenie wpisu w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania spowoduje odrzucenie skargi. Skarżący w odpowiedzi na powyższe wezwanie, pismem z 20.09.2023 r. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika oraz zwolnienia od wpisu od skargi.

Referendarz sądowy WSA w Warszawie postanowieniem z 21.12.2023 r. wydanym pod sygn. akt III SPP/Wa 383/23 odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu wniesionego sprzeciwu, postanowieniem z 7.02.2024 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego z 21.12.2023 r.

Na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału III WSA w Warszawie z 23.02.2024 r. skarżący został wezwany pismem z 26.02.2024 r. do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącej Wydziału III WSA w Warszawie z 25.08.2023 r. wzywającego do uiszczenia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma, wpisu od skargi w kwocie 500 zł, pod rygorem jej odrzucenia. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu 18.03.2024 r. Skarżący, w odpowiedzi na powyższe wezwanie, pismem z 25.03.2024 r. ponownie wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu.

Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że dokumentacja księgowa dotycząca opłat sądowych sporządzona według stanu na 2.04.2024 r. wskazuje, że nie zidentyfikowano wpływu kwoty z tytułu wpisu od skargi, do którego uiszczenia skarżący został wezwany.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucając skargę powołał się na art. 220 § 3 oraz art. 58 § 3 p.p.s.a. i wyjaśnił, że w sprawie w sposób prawidłowy wezwano do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia należnego wpisu od skargi w kwocie 500 zł. W wezwaniu zawarto pouczenie o skutkach jego niewykonania, tj. wskazano na rygor w postaci odrzucenia skargi w przypadku nieuiszczenia wpisu w terminie. Powyższe wezwanie zostało skutecznie doręczone skarżącemu 18.03.2024 r. na wskazany przez niego adres. W związku z tym siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu rozpoczął bieg 19.03.2024 r. i upłynął z dniem 25.03.2024 r. (poniedziałek), zgodnie z zasadami obliczania terminów przewidzianymi w art. 83 § 1 i § 2 p.p.s.a. Skarżący nie uiścił wymaganego wpisu.

1. 3. Stanowisko skarżącego w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
2. 3.1. Skarżący wniósł zażalenie na ww. postanowienie, zaskarżając je w całości. Wniósł o zamianę zaskarżonego postanowienia w całości. Zarzucił Sądowi naruszenie art. 233 § 1 ustawy z 17.11.1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 1550 ze zm.) przez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów i błędne ustalenie, a w konsekwencji bezzasadne przyjęcie, że wiedza skarżącego dotycząca zagadnień prawnych nie jest wystarczająca i nie potrzebuje profesjonalnego pełnomocnika.
3. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
4. 4.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Zgodnie zaś z art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd.
5. 4.2. Należy podkreślić, że ponowne wystąpienie przez skarżącego z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czy też ustanowienia z urzędu profesjonalnego pełnomocnika, nie wpływa na obowiązek wykonania zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu od skargi, prawomocność postanowienia w sprawie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych oznacza bowiem obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu. Od obowiązku tego nie zwalnia stronę ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, do czego ma ona prawo na podstawie art. 165 p.p.s.a. Ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu, wystosowanym do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów i przyznania profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia na toczące się postępowanie. Ponownie złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy, w sytuacji gdy sąd prawomocnym postanowieniem ocenił, że skarżący nie spełnia przesłanek do przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez sąd w wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do wezwania we wskazanym przez sąd terminie. Odmienne postępowanie sądu doprowadziłoby do sytuacji, w której uniemożliwione byłoby prowadzenie postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków strony o przyznanie prawa pomocy i skutkować mogłoby nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania, a nawet trudnością w jego zakończeniu orzeczeniem rozstrzygającym sprawę co do meritum.
6. 4.3. W rozpoznawanej sprawie, po zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy, prawidłowo wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł, w terminie do 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Pomimo wezwania, kwota wpisu nie wpłynęła na rachunek WSA w Warszawie w wyznaczonym terminie. W konsekwencji prawidłowo Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę.
7. 4.4. Uwzględniając powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., jak w sentencji postanowienia.

Sędzia NSA Stanisław Bogucki