Uzasadnienie
Postanowieniem z 9 lutego 2026 r., sygn. akt I SA/Gl 78/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w sprawie ze skargi J. L. (dalej: skarżący) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 22 listopada 2024 r. w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, oddalił wniosek o wyłączenie sędzi WSA A. R. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 19 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że w swoim oświadczeniu sędzia, o którego wyłączenie wnosi skarżący podała, że w sprawie zawisłej przed WSA w Gliwicach nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 18 i 19 p.p.s.a., uzasadniające wyłączenie jej od udziału w sprawie. Zdaniem Sądu, argumenty podnoszone przez skarżącego we wniosku nie mogły przesądzić o wyłączeniu ww. sędzi od udziału w sprawie. Sąd pierwszej instancji dodał, że okolicznością taką nie jest subiektywne przekonanie skarżącego o wadliwości orzeczenia, które zostało wydane z udziałem wskazanej sędzi (pełny tekst zaskarżonego orzeczenia oraz inne orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w niniejszym uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Pismem z 6 marca 2026 r. skarżący złożył zażalenie na wskazane wcześniej postanowienie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy (art. 18 p.p.s.a.), bądź też na wniosek strony lub żądanie sędziego (art. 19 p.p.s.a.). W pierwszym ze wskazanych przypadków przyczyny wyłączenia sędziego zostały enumeratywnie wymienione, a zatem tworzą one katalog zamknięty, co wyłącza możliwość stosowania wykładni rozszerzającej. Natomiast na wniosek strony (bądź na żądanie sędziego) sąd wyłącza sędziego, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w sprawie. Zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego. Przy czym stosownie do art. 20 powołanej ustawy, to strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać oraz uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia.
Ponadto, postanowienie w przedmiocie wyłączenia sędziego, zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a. poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy. Powyższe spostrzeżenia odnieść należy także do referendarza sądowego wyznaczonego do rozpoznania złożonego w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy (art. 24 p.p.s.a.).
Naczelny Sąd Administracyjny podziela w całości stanowisko i argumentację WSA w Gliwicach co do braku podstaw uzasadniających wyłączenie od orzekania w sprawie sędziego objętego wnioskiem, tak z mocy ustawy (art. 18 p.p.s.a.), jak i w oparciu o wniosek skarżącego (art. 19 p.p.s.a.). Przedstawione przez skarżącego we wniosku okoliczności, mają subiektywny charakter. Przeświadczenie skarżącego o wyłączeniu wskazanej sędzi z uwagi na brak jej bezstronności i niezawisłości nie stanowi przesłanki uzasadniającej wyłączenie.
Dodatkowo sędzia, której dotyczył wniosek o wyłączenie od orzekania, w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji złożyła wymagane w art. 22 § 2 p.p.s.a. oświadczenie. Autorytet moralny sędziego przemawia zaś za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i uprawdopodobnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, we wniosku skarżącego o wyłączenie sędziego, a także w rozpoznawanym zażaleniu brak jest wskazania okoliczności i argumentów, które podważałyby prawdziwość złożonego przez sędzię oświadczenia. W konsekwencji stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że złożony wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.
Uwzględniając powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., jak w sentencji.