Uzasadnienie
Zarządzeniem z 10 lutego 2023 r., I SA/Bk 66/23, Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wezwał M. W. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z 29 listopada 2022 r. w przedmiocie ulgi płatniczej, w kwocie 500 zł.
Postanowieniem z 24 marca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił skargę skarżącego na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a.
Pismem z 22 marca 2023 r. (data stempla pocztowego 23 marca 2023 r.) skarżący zaskarżył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na zarządzenie z 10 lutego 2023 r., dołączył do wniosku zażalenie, a także wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Pismem z 12 kwietnia 2023 r. skarżący wniósł zażalenie na postanowienie z 24 marca 2023 r.
Postanowieniem z 19 kwietnia 2023 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Postanowieniem z 19 maja 2023 r. WSA w Białymstoku przywrócił skarżącemu termin do wniesienia zażalenia na zarządzenie z 10 lutego 2023 r.
Kolejno postanowieniem z 16 czerwca 2023 r., w wyniku rozpoznania zażalenia, WSA w Białymstoku uchylił postanowienie z 24 marca 2023 r. odrzucające skargę.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Jak stanowi art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Powyższy przepis stosuje się także w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, na mocy odesłania zawartego w art. 193 p.p.s.a.
W niniejszej sprawie zaistniała przesłanka bezprzedmiotowości postępowania. Zaskarżone zarządzenie dotyczy bowiem wezwania skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w sytuacji, gdy skarżący został - po wniesieniu zażalenia - zwolniony od kosztów sądowych. Przyznanie skarżącemu uprawnienia procesowego w ramach instytucji prawa pomocy oznacza, że nie ciąży na nim obowiązek ponoszenia kosztów sądowych, a zatem wydane wcześniej zarządzenie, wzywające do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, utraciło na obecnym etapie postępowania swe znacznie procesowe i nie może podlegać wykonaniu. Ponieważ merytoryczne rozpoznanie wniesionego środka zaskarżenia okazało się bezprzedmiotowe, zainicjowane postępowanie zażaleniowe podlega umorzeniu na mocy art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a.
Jedynie na marginesie zwrócić należy uwagę, że rozstrzygnięcie takie wydać powinien już sąd administracyjny pierwszej instancji. Zgodnie z art. 195 § 3 p.p.s.a., jeżeli postępowanie zażaleniowe stało się bezprzedmiotowe przed przedstawieniem zażalenia wraz z aktami sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, wojewódzki sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym umarza to postępowanie. Na postanowienie przysługuje zażalenie. W niniejszej sprawie postanowienie starszego referendarza sądowego zostało wydane 19 kwietnia 2023 r., natomiast zarządzenie przewodniczącego wydziału o przekazaniu akt do NSA nosi datę 30 czerwca 2023 r.
Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.