Uzasadnienie
- 1. Postanowieniem z 28.12.2021 r. o sygn. III SA/Wa 975/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę W. Ł. (dalej: skarżący) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 25.01.2021 r., nr [...], wydane w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 220 § 3 oraz art. 58 § 3 w związku ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
- 2. Przebieg postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie.
- 2.1. Skarżący został wezwany pismem z 26.05.2021 r., do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. W wezwaniu pouczono, że nieuiszczenie wpisu w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania spowoduje odrzucenie skargi. Skarżący pismem z 21.06.2021 r. złożył zażalenie na powyższe zarządzenie wnosząc o jego uchylenie lub zmianę. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 27.07.2021 r. o sygn. III FZ 521/21 oddalił ww. zażalenie.
Na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału III z 17.11.2021 r. skarżący został wezwany pismem z 17.11.2021 r. do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącej Wydziału III z 24.05.2021 r. wzywającego do uiszczenia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma, wpisu sądowego od skargi, pod rygorem jej odrzucenia. Powyższe wezwanie zostało przesłane na adres korespondencyjny skarżącego wskazany w skardze. Adnotacja dokonana przez doręczyciela na kopercie oraz zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki wskazuje, że z uwagi na nieobecność adresata 22.11.2021 r., przesyłkę pozostawiono w placówce pocztowej, umieszczając zawiadomienie o powyższym w oddawczej skrzynce pocztowej. Przesyłkę awizowano powtórnie 30.11.2021 r. Z uwagi na to, że skarżący przesyłki nie odebrał, zwrócono ją do WSA w Warszawie 7.12.2021 r. Do 27.12.2021 r. skarżący nie uiścił wymaganego wpisu.
2.2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucając skargę przywołał art. 73 § 1 oraz art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a. i wyjaśnił, że w niniejszej sprawie przesyłka zawierająca zarządzenie o wezwaniu do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi była awizowana dwukrotnie. Dalej wskazał, że w sytuacji, gdy skarżący przesyłki nie odebrał, należało ją uznać za doręczoną z ostatnim dniem czternastodniowego terminu, liczonego od daty pierwszego zawiadomienia o pozostawieniu pisma w urzędzie pocztowym, tj. z dniem 6.12.2021 r. W związku z tym siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu rozpoczął bieg 7.12.2021 r. i upłynął z dniem 13.12.2021 r. (poniedziałek), zgodnie z zasadami obliczania terminów przewidzianymi w art. 83 § 1 i § 2 p.p.s.a.
Sąd pierwszej instancji zauważył, że skoro w dokumentach urzędowych Sądu do dnia 27.12.2021 r. nie odnotowano wpłaty wpisu, należało uznać, że skarżący nie uiścił go w wyznaczonym terminie. Skarga nie została zatem opłacona i podlegała odrzuceniu.
- 3. Stanowisko skarżącego w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
- 3.1. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, zaskarżając je w całości, domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia wskazał, że WSA w Warszawie błędnie uznał, że prawidłowo zawiadomiono skarżącego o możliwości odbioru pisma w placówce pocztowej. Wskazał także, że w sprawach III SA/Wa 1354/18 i III SA/Wa 1355/18 został zwolniony od wszelkich kosztów sądowych bez wskazania, że dotyczy to tylko tych spraw.
- 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
- 4.1. Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma (w tym przypadku zażalenia), od którego nie zostanie uiszczona należna opłata (w tym przypadku wpis). W razie nieopłacenia skargi wzywa się wnoszącego, aby uiścił należny wpis, a niewykonanie tego wezwania w terminie skutkuje odrzuceniem zażalenia na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie skarżącemu odmówiono przyznania prawa pomocy (zob. postanowienie starszego referendarza sądowego WSA w Warszawie z 30.03.2022 r., III SPP/Wa 82/22 oraz utrzymujące je w mocy postanowienie WSA w Warszawie z 11.05.2022 r.). W związku z powyższym prawidłowo wezwano go do wykonania prawomocnego zarządzenia z 24.05.2021 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, z pouczeniem o terminie jego wykonania oraz rygorem nieuiszczenia wpisu. W terminie ustawowym siedmiu dni skarżący nie uiścił wymaganego wpisu. Skoro wpis od skargi nie został uiszczony w terminie, o jakim mowa w wezwaniu, skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a., co prawidłowo uczynił WSA w Warszawie.
4.2. Odnosząc się do argumentów skarżącego, że nie został on poinformowany o możliwości odbioru przesyłki z uwagi na błędy popełnione przez doręczycieli pocztowych, tj. brakiem sporządzenia i składania awizacji do właściwej skrzynki pocztowej, należy uznać, że są one bezzasadne. Skarżący do zażalenia załączył kserokopie zawiadomień Poczty Polskiej S.A. o możliwości odbioru przesyłki poleconej zaadresowanej do skarżącego, jak również do innych podmiotów. Głównie są to dokumenty sporządzone w 2022 r. (i jeden dokument z 26.10.2020 r.), podczas gdy do skarżącego zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi zostało sporządzone 17.11.2021 r. i tego samego dnia zostało wyekspediowane.
4.3. Nie zasługują na uwzględnienie również argumenty skarżącego sformułowane w oparciu o art. 241 p.p.s.a., jakoby prawo pomocy przyznane mu w innych sprawach przed WSA w Warszawie, tj. o sygn. akt III SA/Wa 1354/18 oraz III SA/Wa 1355/18 (które prawomocnie się zakończyły), dotyczyło również postępowania w analizowanej sprawie. Przepis ten stanowi, że zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w przepisie prawa lub w postanowieniu sądu administracyjnego bez określenia zakresu tego zwolnienia – oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. Zgodnie natomiast z art. 243 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy może być przyznany stronie przed wszczęciem postępowania bądź w jego toku. Przepis ten gwarantuje, że strona, która nie ma środków wystarczających na zainicjowanie postępowania sądowego, będzie mogła skorzystać z ochrony prawa do sądu, jaką daje instytucja prawa pomocy.
Przyznanie prawa pomocy w określonej sprawie dotyczy tylko tej sprawy, a nie - jak tego oczekuje skarżący - każdej sprawy, która będzie toczyła się z jego udziałem przed sądem administracyjnym. Powołany przez skarżącego przepis nie pozwala na objęcie skutkami postanowienia przyznającego prawo pomocy innych postępowań sądowych, niż to, w którym zostało wydane, lecz gwarantuje - w razie wątpliwości - że prawo pomocy będzie dotyczyło wszelkich opłat i wydatków w danym postępowaniu.
Podkreślić przy tym należy, że w postanowieniach, na które powołuje się skarżący, wskazano wyraźnie zakres zwolnienia. Jak wynika z postanowienia w sprawie o sygn. III SA/Wa 1355/18, referendarz po rozpoznaniu wniosku skarżącego "o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu w sprawie ze skargi W. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 27/2/2018 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r. postanawia zwolnić skarżącego od wpisu od skargi". Podobnie sprecyzowano zakres przyznanego prawa pomocy w drugiej ze spraw, tj. III SA/Wa 1354/18. Treść postanowień, na które skarżący się powołuje, jednoznacznie wskazuje, że zwolnienie dotyczyło tych konkretnych spraw.
W rozpoznawanej sprawie jak wyżej opisano skarżącemu odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wskazuje na to wyraźnie postanowienie starszego referendarza sądowego WSA w Warszawie z 30.03.2022 r., III SPP/Wa 82/22 oraz utrzymujące je w mocy postanowienie WSA w Warszawie z 11.05.2022 r.
- 4.4. Mając na uwadze powyżej przedstawioną argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., jak w sentencji postanowienia.