Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 20 marca 2023 r. sygn. akt I SA/Gl 408/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił G. L. (dalej: "Skarżący") przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 26 stycznia 2023 r.
Z uzasadnienia wynika, że odpis sentencji wyroku z dnia 26 stycznia 2023 r. wraz z pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia środka odwoławczego został wysłany Skarżącemu za pomocą środków komunikacji elektronicznej (ePUAP), na ustalony uprzednio adres elektroniczny. Wyżej wymieniony dokument adresowany do Skarżącego, został uznany za doręczony z dniem 10 lutego 2023 r., a więc termin na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upłynął 17 lutego 2023 r.
W piśmie z dnia 23 lutego 2023 r., złożonym za pośrednictwem platformy ePUAP, Skarżący sformułował wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz wniosek o uzasadnienie wyroku. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu Skarżący wskazał, że pierwotnie wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku złożył w dniu 15 lutego 2023 r., czyli przed upływem ustawowego terminu, lecz omyłkowo skierował go za pośrednictwem platformy ePUAP do Sądu Rejonowego w Gliwicach.
Sąd pierwszej instancji stwierdzając, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, wskazał, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może zostać zastosowana, tylko gdy zostaną spełnione odpowiednie przesłanki. Ponadto Sąd zwrócił uwagę, że aby wniosek o przywrócenie terminu mógł zostać uwzględniony, strona skarżąca musi również uprawdopodobnić brak zawinienia w uchybieniu terminu oraz uwiarygodnić swoją staranność, a także fakt, że zaistniała przeszkoda była od niej niezależna. W konsekwencji Sąd Wojewódzki przyjął, iż wnioskodawca nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu.
W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący podkreśla, że w efekcie pomyłki wynikającej z nieumiejętnego występowania przed WSA swój wniosek skierował do niewłaściwego sądu. Skarżący podkreśla okoliczność, iż od początku tej sprawy wnioskował o przyznanie mu prawa pomocy prawnej w postaci reprezentacji przez zawodowego prawnika. Tenże wniosek został przez WSA oddalony z argumentacją, że na danym etapie sprawy pomoc zawodowego prawnika nie jest stronie potrzebna.
Pismem z dnia 7 lipca 2023 r. pełnomocnik Skarżącego przyznany z urzędu podtrzymał stanowisko zawarte w zażaleniu i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że strona i podejmowane przez nią czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym są ograniczone terminami procesowymi, które służyć mają zdyscyplinowaniu postępowania, potrzebie rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym czasie oraz stabilizacji już podjętego rozstrzygnięcia. Z treści art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej jako: P.p.s.a.), wynika, że czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Aby uniknąć negatywnych następstw uchybienia terminowi strona może skorzystać z przewidzianej w art. 86 P.p.s.a. instytucji przywrócenia terminu. W myśl § 1 ww. przepisu, jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jak wynika z kolejnych przepisów omawianej ustawy, wniosek o przywrócenie terminu składa się w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.).
We wniosku strona powinna uprawdopodobnić, iż niedokonanie czynności w ustawowo zakreślonym terminie nie wynikało z jej winy (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Kryterium braku winy jako przesłanki przywrócenia terminu wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności. Sąd winien zatem każdorazowo oceniać, czy przy dokonywaniu czynności zachowano staranność, jakiej można wymagać od każdej osoby należycie dbającej o swoje interesy (por. J.P. Tarno- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz- Warszawa 2006,s. 226 i powołana tam literatura oraz orzecznictwo). Podkreślić należy, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
W niniejszej sprawie Skarżący uchybił terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Nie przedstawił jednak okoliczności wskazujących na brak winy w niedokonaniu tej czynności. Podana przez Skarżącego przyczyna uchybienia nie stanowi o braku winy. Wysłanie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku do niewłaściwego sądu, spełnia znamiona niedbalstwa w znacznym stopniu. Wbrew twierdzeniom Skarżącego, brak profesjonalnego pełnomocnika nie może być usprawiedliwieniem niedochowania terminu, gdyż Skarżący został poinformowany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zarówno o terminie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, jak i o tym, że jego złożenie w terminie jest warunkiem wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W tych okolicznościach, Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uznał, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu.
Wobec powyższego na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.