Uzasadnienie
Postanowieniem z 14 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Go 117/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim na podstawie art. 220 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2022.329 ze zm.; dalej p.p.s.a.) odrzucił zażalenie A. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 15 marca 2022 r. w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wezwanie z 1 lutego 2023 r. do wykonania prawomocnego zarządzenia z 21 kwietnia 2022 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od zażalenia w kwocie 100 zł, doręczono uczestnikowi w dniu 20 lutego 2023 r., zatem termin do uiszczenia wpisu od zażalenia upływał 27 lutego 2023 r. Z zapisów w rejestrze opłat sądowych wynika, że do dnia 13 marca 2023 r., nie uiszczono należnego wpisu. Natomiast to, że uczestnik postępowania w terminie otwartym do uiszczenia wpisu od zażalenia złożył w dniu 27 lutego 2023 r. wniosek o prawo pomocy, pozostaje bez wpływu na bieg tego terminu.
S. C. (skarżący) zaskarżył w całości powyższe postanowienie i zarzucił WSA w Gorzowie Wlkp. rażąco błędne ustalenie, że wniosek z 27.02.2023 r. o zwolnienie od opłaty żądanej przez Sąd z dn. 01.02.2023 r. nie przerwał biegu terminu do uiszczenia tej opłaty.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie jest niezasadne.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji zasadnie odrzucił zażalenie z powodu braku uiszczenia w terminie wpisu sądowego od skargi. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i § 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.).
Zarządzenie wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia do uiszczenia wpisu, nie stanowi zarządzenia, o którym mowa w art. 220 § 1 p.p.s.a., które byłoby zaskarżalne na podstawie art. 227 § 1 p.p.s.a., lecz jest wezwaniem do wykonania prawomocnego zarządzenia w tym przedmiocie. (Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 listopada 2022 r., III FZ 476/22) Wezwanie to stanowi jedynie informację o obowiązku uiszczenia wpisu w ustalonej wysokości oraz o skutkach prawnych jego niewykonania w zakreślonym terminie i nie podlega już zaskarżeniu.
Tym samym złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych prawomocnie zasądzonych, nie wstrzymuje wykonania wezwania do uiszczenia wpisu od skargi. Jeżeli zatem strona, po doręczeniu jej takiego wezwania, a przed upływem siedmiodniowego terminu do zapłacenia należnych kosztów postępowania, wystąpi do sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie, to uznać należy, że w takim przypadku, bieg terminu do opłacenia skargi nie zostaje przerwany. Prawomocność zarządzenia do uiszczenia wpisu sądowego oznacza bowiem obowiązek strony do uiszczenia wymaganego wpisu. Od obowiązku tego nie zwalnia strony złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Podkreślić ponadto należy, że złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy wywołuje skutek od chwili jego wniesienia, a więc nie obejmuje zwolnienia od kosztów sądowych, które strona miała obowiązek uiścić przed jego złożeniem. Złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w wezwaniu do wykonania zarządzenia o uiszczeniu wpisu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego bezpośrednio wcześniej rozstrzygnięcia i tym samym nie miało wpływu na bieg terminu do uiszczenia wpisu od skargi.
Złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie mogło uchronić strony przed ujemnymi następstwami niewykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi. Należy zatem w konsekwencji uznać, że złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w wezwaniu do wykonania prawomocnego zarządzenia do uiszczenia wpisu, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia, a tym samym nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez sąd w wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez sąd terminie.
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.