Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z 9 maja 2023 r. odmówił M. O. (dalej: skarżący) przywrócenia terminu do uzupełninia braku formalnego skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z 24 stycznia 2022 r. w przedmiocie ujawnienia należności w Rejestrze Należności Publicznoprawnych.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji podał, że zarządzeniem z 24 marca 2022 r. Przewodniczący Wydziału I wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi poprzez podanie nr PESEL w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Ponadto zarządzeniem z 25 marca 2022 r. Przewodniczący Wydziału I wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100,00 zł w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwania doręczono skarżącemu w dniu 29 lipca 2022 r., w trybie art. 73 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: p.p.s.a.). Wobec nieusunięcia wskazanych braków Sąd pierwszej instancji postanowieniem z 12 września 2022 r. odrzucił skargę. Od ww. postanowienia skarżący wniósł zażalenie, w którym zawarł wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności artykułowanych zarządzeniem z 24 marca 2022 r. (tj. usunięcie braku formalnego skargi poprzez podanie nr PESEL).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, biorąc za podstawę orzekania art. 86 § 1 p.p.s.a. stwierdził, że należało odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi (tj. podania numeru PESEL). W ocenie Sądu pierwszej instancji, za niewystarczające należy uznać argumenty przedstawione w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu, sprowadzające się do twierdzenia, że skarżący nie otrzymał zawiadomienia (awiza) informującego o możliwości odbioru przesyłki na poczcie wskutek braku współpracy między pracownikiem Poczty Polskiej, a personelem Schroniska. WSA we Wrocławiu wskazał, że jedną z możliwości służących obaleniu domniemania doręczenia jest przeprowadzenie procedury reklamacyjnej, w ocenie Sądu istotne jest, aby w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania usługi pocztowej została, zgodnie z art. 92 ustawy z 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, zgłoszona reklamacja.
Na złożenie stosownej reklamacji skarżący nie wskazał we wniosku o przywrócenie terminu, powołując jedynie ogólnikowo: "...brak precyzyjnej koordynacji zadań w samym miejscu Schroniska z pracownikiem Poczty Polskiej - nieawizowanym mi w stosownym czasie...". Sąd pierwszej instancji uznał, że niewystarczające jest oświadczenie samego skarżącego o nieotrzymaniu awiza, bowiem przyjęcie takiego stanowiska z braku jego uprawdopodobnienia, podważałoby sens regulacji dotyczącej wprowadzenia tzw. fikcji doręczenia.
Na powyższe postanowienie, skarżący w piśmie z 22 maja 2023 r. (punkt 2) złożył zażalenie. Wniósł o jego uchylenie i skierowanie sprawy "do merytorycznego procedowania". W uzasadnieniu zażalenia skarżący nie zgodził się z argumentem Sądu pierwszej instancji, iż przy dążeniu do obalenia domniemania doręczenia winien skorzystać z uprawnienia złożenia reklamacji. Skarżący podał, że reklamację w takim trybie (w innej sprawie) składał w dniu 2 października 2018 r. i jej nie ujrzał.
W niniejszej sprawie wolał osobiście udać się do WSA we Wrocławiu i poprosić o wtórne doręczenie, co stosownie do jego prośby zostało uczynione.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona bez swojej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała zostać dokonana, w ciągu siedmiu dniu od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.).
W orzecznictwie i literaturze w szczególności zwraca się uwagę, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem okoliczności konkretnej sprawy, a także uwzględniając obiektywny miernik staranności jakiej powinna dołożyć strona, która należycie dba o swoje interesy (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 270, uw. 5; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod redakcją R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C. H. Beck 2015, s. 462, nb 4; postanowienie NSA z 12 czerwca 2008 r., II OZ 580/08, publik. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Stwierdzić należy, iż przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić tylko wtedy, gdy strona w sposób przekonywujący przytoczy okoliczności, które uprawdopodobnią brak winy w uchybieniu terminu.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu słusznie uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności, by bez swojej winy uchybił terminu do uzupełninia braku formalnego skargi.
Argumentacja podniesiona przez skarżącego w zażaleniu na zaskarżone postanowienie sprowadza się do polemiki celowości jednej z możliwości służących obaleniu domniemania doręczenia, jaką jest instytucja przeprowadzenia procedury reklamacyjnej. Skarżący nie przedstawił przekonywujących okoliczności, które uprawdopodobnią brak winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Samo ogólnikowe powoływanie się na okoliczność osobistego udania się do WSA we Wrocławiu i poproszenie o wtórne doręczenie nie została przez skarżącego rozwinięta na tyle, by uznać ją za okoliczność świadczącą o podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu.
Należy zatem uznać, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że przywołane we wniosku argumenty nie wskazują na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu. Skoro nie zostały spełnione przesłanki z art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 p.p.s.a., przywrócenie terminu nie było zasadne, a zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Ze wskazanych przyczyn, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.