Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 17 lutego 2023 r., sygn. akt III FZ 49/23

Uzasadnienie

1. 1. Postanowieniem z 15.06.2022 r. o sygn. I SA/Gd 242/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawie ze skargi T. L. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 6.12.2021 r., nr SKO Gd/5265/20, wydaną w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 86 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
2. 2. Przebieg postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku.
3. 2.1. Zaskarżoną decyzję z 6.12.2021 r. doręczono skarżącemu 22.12.2021 r. wraz z pouczeniem o trybie i terminie jej zaskarżenia. Skarżący 22.01.2022 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej złożył skargę do WSA w Gdańsku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że uchybienie terminu spowodowane było przerwą w działaniu ePUAP. Ponadto wskazano, że pismo zostało skierowane bezpośrednio do Sądu z uwagi na brak adresu SKO w Gdańsku na ePUAP.
4. 2.2. W odpowiedzi na skargę SKO w Gdańsku wniosło o jej odrzucenie wskazując, że zaskarżona decyzja została wniesiona po upływie ustawowego terminu. Kolegium wyjaśniło, że wbrew twierdzeniu skarżącego w Biuletynie Informacji Publicznej znajduje się informacja o adresie ePUAP SKO w Gdańsku. Wskazano, że skarżącemu znany jest adres elektroniczny SKO w Gdańsku, albowiem kilkukrotnie korzystał on z tej formy kontaktu z organem. Wskazano także, że w okresie, w którym skarżący był uprawniony do złożenia skargi nie wystąpiły przerwy w działaniu systemu. Nie odnotowano również w tym przedmiocie żadnych zgłoszeń.
5. 2.3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia skargi wyjaśnił, że w jego ocenie skarżący nie wskazał okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu do jej wniesienia. Uchybienie terminu do wniesienia skargi nie było następstwem okoliczności niezależnych od strony, lecz było konsekwencją niedostatecznej staranności w prowadzeniu własnych spraw. Tym samym Sąd pierwszej instancji uznał, że nie zachodzą ważne powody do przywrócenia uchybionego terminu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku samodzielnie sprawdził, czy w okresie od grudnia 2021 r. do 21.01.2022 r. wystąpiła niedostępność systemu. Ustalenia te wskazują że platforma w tym okresie działała prawidłowo, w szczególności nie stwierdzono, aby w ostatnim dniu terminu do wniesienia skargi, tj. 21.01.2022 r. wystąpiła awaria systemu. Z uwagi na powyższe Sąd uznał, że skarżący nie wykazał w żaden sposób zaistnienia sytuacji opisanej we wniosku, tj. awarii systemu. Sąd pierwszej instancji dodał także, że skarżący składał za pośrednictwem platformy ePUAP pisma kierowane do SKO w Gdańsku, tym samym znany był mu adres poczty elektronicznej.

1. 3. Stanowisko skarżącego w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
2. 3.1. Skarżący zaskarżył ww. postanowienie w całości i zażądał jego uchylenia oraz przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu zażalenia wskazał, że podczas wysyłania pisma za pośrednictwem ePUAP "stary rodzaj" pisma po wpisaniu danych SKO w Gdańsku nie znajdował adresata aby można było przesłać całe pismo. W jego ocenie z powodu wadliwości działania systemu nie miał on możliwości do skutecznego złożenia skargi w terminie.
3. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
4. 4.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 85 p.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże w świetle art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Ponadto wg art. 86 § 2 p.p.s.a. warunkiem przywrócenia terminu jest spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony w zakresie postępowania sądowego. Artykuł 87 § 1 i 2 p.p.s.a. stanowi natomiast, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wymaga podkreślenia, że warunkiem dopuszczalności przywrócenia uchybionego terminu jest uprawdopodobnienie przez stronę, że mimo całej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niej niezależne. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być przy tym oceniany przy uwzględnieniu wszelkich okoliczności konkretnej sprawy.

Przywrócenie terminu jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą.

Analizując niniejszą sprawę należy przede wszystkim podkreślić, że skarga została wniesiona w formie elektronicznej, bezpośrednio do WSA w Gdańsku 22.01.2022 r., tj. dzień po terminie do wniesienia skargi, który upływał 21.01.2022 r. (skarga została skarżącemu doręczona 22.12.2021 r.). Jako przyczynę niedochowania terminu do wniesienia skargi skarżący wskazał problemy natury technicznej tj. nieprawidłowe działanie systemu ePUAP oraz brak znajomości adresu ePUAP SKO w Gdańsku. Do wniosku nie zostały złożone jednak żadne dokumenty potwierdzające ten fakt. Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że skarżący nie wskazał okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Przede wszystkim Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę na ustalenia WSA w Warszawie wskazujące na fakt, że w okresie od grudnia 2021 r. do 21.01.2022 r. nie było problemów technicznych w działaniu platformy ePAUP.

Dodatkowo w aktach sprawy znajduje się pismo Kierownika Zespołu Service Desk Centralny Ośrodek Informatyki informujące, że 21.01.2022 r. nie odnotowano przerw w działaniu platformy e-PUAP w województwie pomorskim. Ponadto w aktach sprawy widnieje informacja, że skarżący wnosząc wcześniejsze pisma korzystał z adresu ePUAP SKO w Gdańsku. Tym samym jego twierdzenia o braku znajomości adresu elektronicznego Kolegium są gołosłowne. Wskazać także należy, że adres ePUAP organu widnieje w Biuletynie Informacji Publicznej SKO w Gdańsku, powyższe informacje można uzyskać także drogą telefoniczną. Prawidłowo Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skoro skarżący miał problemy z wysyłaniem korespondencji z platformy ePUAP, to obowiązany był do podjęcia działań w celu usunięcia tej awarii. Powinien wówczas skorzystać z usług oferowanych użytkownikom platformy ePUAP w postaci systemu wsparcia informatycznego lub też nadać skargę za pośrednictwem operatora pocztowego. To bowiem w interesie skarżącego leżało sprawdzenie, czy doszło do awarii systemu. Skarżący zaś żadnych czynności w omawianym zakresie nie podjął.

W świetle przedstawionych uwag Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzegł okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie bowiem nie zaistniały żadne okoliczności, które nie mogłyby zostać przezwyciężone gdyby skarżący wykazał się należytą starannością. W niniejszej sprawie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został oparty na argumencie wadliwego działania platformy ePUAP. Skarżący nie wykazał jednak, aby wadliwość ta miała związek z uchybieniem terminu do wniesienia skargi w tej sprawie. W konsekwencji nie było podstaw do uznania zażalenia za zasadne.

1. 4.2. Mając na uwadze powyżej przedstawioną argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.

Sędzia NSA Stanisław Bogucki