Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 17 listopada 2023 r., sygn. akt III FZ 499/23

Uzasadnienie

1. 1. Postanowieniem z 17.07.2023 r. o sygn. I SA/Wr 885/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w sprawie ze skargi A. G. (dalej: skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z 1.09.2022 r., nr SKO/41/P-67/2022, wydaną w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 r., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 86 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
2. 2. Przebieg postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu.
3. 2.1. Postanowieniem z 17.04.2023 r. WSA we Wrocławiu odrzucił skargę skarżącej. Przesyłka zawierająca odpis powyższego postanowienia została awizowana 20.04.2023 r. i 28.04.2023 r., a następnie została uznana za skutecznie doręczoną 4.05.2023 r.

Pismem z 19.06.2023 r. skarżąca wraz z zażaleniem na ww. postanowienie wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia twierdząc, że postanowienie o odrzuceniu skargi nie zostało jej doręczone, zaś o istnieniu postanowienia dowiedziała się "przy okazji" rozmowy z pracownikiem Sądu dotyczącej innej sprawy.

1. 2.2. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalając zażalenie stwierdził, że skarżąca nie przedstawiła argumentacji i dowodów uprawdopodabniających, że przyczyną braku fizycznego odbioru odpisu postanowienia były przyczyny od niej niezależne (niepozostawienie awiza lub inne). Sąd pierwszej instancji wskazał, że pełnomocnik skarżącej nie nadzoruje w sposób odpowiedni prowadzonej przez siebie sprawy, wskazuje bowiem, że w sprawie działał pełnomocnik substytucyjny, co nie miało miejsca. Dodał, że nie zna także daty postanowienia, określając je jako prawdopodobnie z 19.04.2023 r. (anonimizacja postanowienia z 17.04.2023 r. dokonana została 18.04.2023 r.; zatem było ono dostępne na https://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query).
2. 3. Stanowisko skarżącej w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
3. 3.1. Skarżąca zaskarżyła ww. postanowienie w całości i zażądała jego uchylenia oraz przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu zażalenia wskazała, że odpis postanowienia o odrzuceniu skargi nie został jej skutecznie doręczony. Dodała, że korespondencja kierowana na adres pełnomocnika nie została odbierana od czerwca 2022 r. z powodu jego choroby (pełnomocnik uległ wypadkowi w czerwcu 2022 r., następnie w okresie od 1.04.2023 r. do 20.04.2023 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim). Ponadto skrzynka pocztowa kancelarii pełnomocnika była zapełniona, co uniemożliwiało pozostawienie dodatkowej korespondencji.
4. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
5. 4.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 85 p.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. postanowi o przywróceniu terminu. Jak stanowi art. 86 § 2 p.p.s.a., warunkiem przywrócenia terminu jest spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony w zakresie postępowania sądowego. Artykuł 87 § 1 i 2 p.p.s.a. stanowi natomiast, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wymaga podkreślenia, że warunkiem dopuszczalności przywrócenia uchybionego terminu jest uprawdopodobnienie przez stronę, że mimo całej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niej niezależne. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być przy tym oceniany przy uwzględnieniu wszelkich okoliczności konkretnej sprawy.

Przywrócenie terminu jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą.

Analizując niniejszą sprawę należy przede wszystkim podkreślić, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w niedochowaniu terminu do wniesienia zażalenia. Za przyczynę braku winy w niedochowaniu terminu nie może być uznana podnoszona przez skarżącą okoliczność zapełnienia skrzynki pocztowej pełnomocnika skarżącej, co uniemożliwiało dołożenie kolejnej korespondencji, ponieważ przy dochowaniu należytej staranności taka sytuacja nie miałaby miejsca. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia okoliczności niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu.

Odnosząc się do argumentów skarżącej, podnoszonych w zażaleniu dotyczących choroby pełnomocnika Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że postanowienie o odrzuceniu skargi zostało awizowane 20.04.2023 r. i 28.04.2023 r. zaś pełnomocnik skarżącej był na zwolnieniu lekarskim w okresie od 1.04.2023 r. do 20.04.2023 r. Miał zatem możliwość odbioru korespondencji w placówce pocztowej.

W świetle przedstawionych uwag Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzegł okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, w sprawie bowiem nie zaistniały żadne okoliczności, które nie mogłyby zostać przezwyciężone, gdyby skarżąca wykazała się należytą starannością. W konsekwencji nie było podstaw do uznania zażalenia za zasadne.

1. 4.2. Mając na uwadze powyżej przedstawioną argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. o oddaleniu zażalenia.

Sędzia NSA Stanisław Bogucki